Кіріспе

Андромеда классындағы шабуылдық жүк кемесі

USS Algol (AKA 54) – Персей шоқжұлдызындағы Алгол тұрақты жұлдызының атымен аталып, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің осы атпен алғашқы кемесі болды. Алгол 22 жыл мен 1 ай кеме ретінде қызмет етті. 1942 жылдың 10 желтоқсанында «Джеймс Барнс» деген атпен, Теңіз комиссиясының C2 S B1 типіндегі корпусы ретінде, Теңіз комиссиясының шарты бойынша (MC корпус 1153), Калифорния штатының Окленд қаласындағы Мур Драй-Док компаниясында салынды. 1943 жылдың 17 ақпанында суға түсіріліп, 1943 жылдың 30 тамызында «Алгол» деп аталды. 1943 жылдың 27 қарашасында шабуылдық жүк кемесі ретінде аяқтау үшін Орегон штатының Портленд қаласындағы Уилламет кемежайына жіберілді. 1943 жылдың 3 желтоқсанында Портлендте қызметтен босатылып, 1944 жылдың 21 шілдесінде Уилламет кеме жасау зауытында USS Algol (AKA 54) ретінде қайтадан қызметке кірісті.

1944 жыл

Алгол 3 қыркүйекке дейін Калифорния жағалауында сынақ жаттығуларын аяқтады. Содан кейін Оуклендке кіріп, жүк тиеуді бастады. 4 қазанда Оуклендтен шығып, Батыс Тынық мұхитына бағыт алды. Эниветок атолы арқылы өтіп, қазан айының соңында Мариана аралдарындағы Сайпанға жетті. Сайпанда жүгін түсіргеннен кейін, "Алгол" 31 қазанда Жаңа Гвинеяға қарай жолға шықты. Шабуылдық жүк кемесі 6 қарашада Голландияға кіріп, екі күннен кейін 24 қараша мен 17 желтоқсан аралығында Ноумеаға, Жаңа Каледонияға тоқтады. 17 желтоқсанда "Алгол" Гуадалканалға бағыт алды, онда Лингаен шығанағындағы Лузонға шабуылға дайындық үшін десанттық жаттығуларға қатысты. Жыл соңында ол Адмиралтейство аралдарындағы Манус аймағына көшті.

1945 жыл

1945 жылғы 2 қаңтарда шабуылдық жүк кемесі 78.11.7 міндеттік топтың (ТМ) құрамына кірді. Сапар барысында су асты кемелері, торпедалар және белгісіз ұшақтар туралы көптеген хабарламалар келіп түсті. Дегенмен, расталған шабуылдар болған жоқ. «Алгол» және оның серіктері 11 қаңтарда Лингаен шығанағына қауіпсіз жетті. Оның қайықтары мен экипажы Президент Монродан жүк түсіруге көмектесу үшін дереу жөнелді. Шабуылдық кеме келесі күні өзінің жүгін түсіруді бастады. 13 қаңтарда жүк операцияларын аяқтап, 15 қаңтарда Лейтеге бағыт алды. Осы сапарда ол сондай-ақ негізгі қозғалтқыш құрылғысы зақымданған «Президент Монроны» сүйреп әкетті. Екі кеме 20 қаңтарда Сан-Педро шығанағына жетті. Сол жерде ол Лузонға екінші шабуылға дайындала бастады. Субик шығанағының солтүстігіндегі Лузонның батыс жағалауындағы Замбалес провинциясының жағалауына жеткенде, ол және басқа кемелер жағдайдың тыныш екенін байқады. Шындығында да солай болды. Барлық аймақ филиппиндық партизан қолында болды. Құн түсіруге дейінгі бомбалау тоқтатылды, әскерлер мен жүк оңай жағаға жеткізілді. 3 ақпанда Лейтеге оралғаннан кейін «Алгол» кемедегі ұсақ жөндеу жұмыстарын жүргізуге шамамен алты апта жұмсады, ал экипажы жиірек демалысқа шықты. Алайда наурыздың ортасында соғысқа қайта оралуға уақыт келді, және ол Рюкю аралдарына шабуылға дайындала бастады. 27 наурызда шабуылдық жүк кемесі Лейтеден жүк пен 7-ші жаяу әскер дивизиясының 184-ші полктік ұрыс тобының бөлімдерін алып кетті. Ол 1 сәуірде Окинаваға таңертең ерте жетіп, шабуыл басталғаннан кейін дереу жүк түсіруді бастады. Сол түні, басқа жүк және көлік кемелерімен бірге кері қайтудың орнына «Алгол» десанттық кемелерге көмек көрсету үшін ішкі көлік аймағына көшті. Кеме 10 сәуірге дейін Окинавада болды, содан кейін ТМ 51.29.12 тобымен бірге Гуамға бағыт алды. Гуамнан шығысқа қарай Гавайиге, одан Калифорния штатының Сан-Диего қаласына жетті, 4 мамырда келді. Содан кейін үш апталық техникалық қызмет көрсету кезеңі болды. 28 мамырда шабуылдық жүк кемесі Гавайиге сапарға шықты, ол 18 маусымда Сан-Францисконың батыс жағалауына оралды. 6 шілдеде ол тағы да теңізге шығып, Батыс Тынық мұхитына бет алды. Eniwetok және Ulithi-де тоқтағаннан кейін, кеме 9 қыркүйекте Окинаваға жақын орналасқан Керама Реттоға жетті. Содан кейін ол солтүстік Соломон аралдарына қарай жылжып, 4 қазан күні Бугенвильдің Торокина мысына жетті. Мұнда ол Қытайға тасымалдау үшін Marine Air Group (MAG) 25 тобына жүк пен жабдықтарды тиеді. «Алгол» қарашаның басында Қытайдың Цинтао қаласына келді, жүгін түсіріп, қарашаның үшінші аптасының соңында сол порттан шықты.

Тынық мұхит пен Атлантика, 1946-1949

Келесі екі жыл бойы ол жолаушылар мен жүктерді Қытай, Жапония, Тынық мұхитының орталық және батыс аралдарына, сондай-ақ АҚШ-тың батыс жағалауындағы порттарға және кері бағытта тасымалдады. 1947 жылдың шілдесінде ол резервке қойылып, қызметтен шығаруға дайындалды. Бірақ, тоқтату процесі кезінде шабуылдық жүк кемесіне қайтадан активті қызметке кіруге бұйрық берілді. 1949 жылдың жазының соңына қарай ол Вирджиния штатының Литтл-Крик қаласында Атлантика флотының амфибиялық күштерінің қолбасшылығында толыққанды жұмыс істеді. Тамыздың соңында "Алгол" Солтүстік Каролина штатының Морехед қаласында 7-ші теңіз дивизиясының бөлімдерін алып, Жерорта теңізіне бет бұрды. Сол теңіздің жағалауындағы бірнеше порттарды бағып, аймақтағы американдық әскери-теңіз күштерімен бірлесіп операциялар жүргізгеннен кейін, шабуылдық жүк кемесі 1950 жылдың ақпан айында Норфолкке оралды.

1950 жыл

1950 жылдың тамызында, Корея соғысы басталғаннан кейін бірнеше апта өткен соң, ол Тынық мұхитына ауыстырылды. Сан-Диегода 1-ші теңізшілер дивизиясының бөлімдері кемеге мінді және 31 тамызда Кобеге (Жапония) бағыт алды. Алгол 16 қыркүйекте Кобеге келді, бірақ келесі күні Инчонға шабуылға қатысу үшін теңізге қайта шықты. Инчондағы алғашқы шабуыл Алголдың Жапонияға келгенінен бір күн бұрын басталды. Сондықтан оның міндеті – жабдықтау және күштерді нығайту болды. 21-27 қыркүйек аралығында Инчонда жүк түсіріп тұрды. 28-і күні жүк кемесі Жапонияға қайтып келді. Алгол 8 қазанда Инчонға оралды және 1-ші теңізшілер дивизиясының 1-ші артиллериялық батальонының штаб-квартирасын Кореяның солтүстік-батыс жағалауындағы Вонсанға амфибиялық шабуылға дайындады. Алайда Біріккен Ұлттар Ұйымының (БҰҰ) теңіз және әуе күштері Солтүстік Кореяны жағалау жазығынан таулы аймаққа кері шегіндірді. Бұл Корея Республикасының күштеріне солтүстікке жылжуға және Вонсанды өздері басып алуға мүмкіндік берді. Сондықтан БҰҰ әскерлері қазан айының соңғы аптасында қарсылықсыз қонды. Одан кейін кеме Жапонияға оралып, желтоқсанның басына дейін онда қалды. Сол кезде қытайлықтар күшпен араласып, БҰҰ әскерлерін оңтүстікке қарай ығыстырды. Алгол Чиннампоға барып, желтоқсанның алғашқы аптасында БҰҰ әскерлерін эвакуациялауға көмектесті. Келесі аптада ол Инчонға көшіп, сол жердегі әскерлерді эвакуациялауға көмектесті.

1951-1952 жылдар

Бұл операциялар 1951 жылдың қаңтар айының екінші аптасының басына дейін жалғасты. Келесі екі айда шабуылдық жүк кемесі Жапония мен Кореяның бірнеше портына барып қайтты. Наурыз айының басында Чиннампода десанттық алдау операциясына қатысып, содан кейін Жапонияға қайтып келді. Сәуірдің соңы мен мамырдың басында «Алгол» Гонконгқа барды. Онде британдық 28-ші бригаданы алып, оны Инчонға жеткізді. Осы тапсырмадан кейін ол Жапонияға оралды, онда 17 маусымға дейін десанттық жаттығулар жүргізді. Сол күні кеме АҚШ-қа бағыт алды. 30 маусымда Сан-Диегоға (Калифорния) жетті. 1951 жылдың шілдесінен 1952 жылдың наурызына дейін Оңтүстік Калифорния жағалауында және Гавай аралдары арасында оқу миссияларын орындады. 1952 жылдың наурыз айында Перл-Харборда техникалық қызмет көрсетуден өтіп, Алыс Шығысқа қарай жолға шықты. Сол айдың соңында Жапонияға келді және Хоккайдо аралының жанында десанттық жаттығуларға қатысты. «Алгол» сәуірдің басында Йокосукаға барып, одан екі апталық сапармен Гонконгқа көшті. Мамыр айында Филиппиндегі Субик шығанағына сапар жасады, содан кейін Жапониядағы Отаруда тағы да жаттығулар өткізді. 1952 жылдың қалған бөлігінде 7-ші флоттың бөлімшелерімен жаттығулар, сонымен қатар шығыс порттарына сапарлар оның уақытын толтырды. Желтоқсан айында шабуылдық жүк кемесі батыс жағалауға қайта бет алды. 1952 жылдың 15 желтоқсанында Калифорния штатының Лонг-Бич қаласына жетті.

Тынық мұхит флоты, 1953-1958 жылдар

Жаттығулар мен десанттық жаттығулар – сол жазда Аламдадағы Тодд кеме құрылыс зауытындағы жөндеу кезеңімен ғана үзілген – 1953 жылдың барлық уақытын және 1954 жылдың екінші айына дейін толтырды. 1954 жылдың 19 ақпанында «Алгол» Батыс жағалаудан Жапонияға бағыт алды. 9 наурызда Йокосука портына кірді. Сәуір айында кеме Иво-Джимадағы жаттығуларға қатысты, ал маусым айында Окинавадағы жаттығулар сериясы өтті. Әдеттегідей портқа сапарлар мен жаттығулар жалғасты. Тамыз айының басында ол Гонконгқа екі апталық сапарын аяқтап, Субик шығанағы арқылы Солтүстік Вьетнамдағы Туран және Хай Пхонг қалаларына бет бұрды. Сол порттарда шабуылдық жүк кемесі коммунистік емес босқындарды мінгізіп, оларды Оңтүстік Вьетнамдағы Сайгонға жеткізді. «Азаттыққа жол» операциясы француздардың Вьетминдерден жеңілісінен және Индокитайдың вьетнамдық бөлігінің коммунистік солтүстік және республикалық оңтүстікке бөлінуінен кейін басталды. 12 қыркүйекке дейін ол солтүстік пен оңтүстік арасында үш рет сапар жасады, содан кейін Йокосукаға қайтып келді. 21 қыркүйекте «Алгол» АҚШ-қа қарай бағыт алды. 1954 жылдың 7 қазанында Сан-Францискоға кірді. Сол айдың соңында ол оңтүстікке, өзінің жаңа портына – Сан-Диегоға көшті. Батыс жағалаудағы қалыпты операциялар, оның ішінде бірнеше десанттық жаттығулар 1954 жылдың қалған бөлігінде және 1955 жылдың басында оны алға жылжытты. 1955 жылдың тамызында шабуылдық жүк кемесі кезектегі жөндеу үшін Маре аралы әскери-теңіз кеме құрылыс зауытына кірді. Қараша айында жөндеу жұмыстары аяқталып, Сан-Диегодан қайта оқытудан өткен соң, кеме өз портынан қалыпты жұмысын жалғастырды. Бұл міндеттеме екі жылдан сәл астам уақытқа созылды. 1958 жылдың 2 қаңтарында ол қызметтен босатылып, Тынық мұхиты флотының Бремертон тобына бекітілді.

Атлантика флоты, 1961-1970 жылдар

Алгол 1961 жылғы 17 қарашада Орегон штатының Портленд қаласындағы Солтүстік-Батыс теңіз темір жұмыс комбинатында қайта іске қосылды. Сан-Диегодан жаттығудан өткен соң, шабуылдық жүк кемесі 1962 жылғы 12 қаңтарда Атлантика флотына қызметке аттанды. Ол Атлант теңіз флотының 2-ші амфибиялық тобына (PhibGru) және 4-ші амфибиялық эскадрильясына (PhibRon) қарасты болды. 1962 жылдың күзіндегі маңызды тапсырмаларының бірі – 1962 жылғы Куба ракеталық дағдарысы кезінде президент Джон Ф. Кеннеди жариялаған Кубаның «карантиніне» қолдау көрсету болды. Алгол әскери-теңіз қызметінің қалған жеті жылын АҚШ-тың шығыс жағалауында және Вест-Индия аймағында өткізді. Бұл қызмет көбінесе теңізшілермен бірлескен амфибиялық соғыс жаттығуларынан тұрды. 1964 жылдың соңында бұл кестеден бір рет үзіліс болды. Осы кезде шабуылдық жүк кемесі Жерорта теңізіне «Сталь Пайк I» операциясы – ірі амфибиялық жаттығуға қатысу үшін жөнелтілді. 1965 жылдың басында ол таныс суларға оралып, карьерасының соңғы жылдарын шығыс жағалауда және Вест-Индияда өткізді. Осы кезеңде, 1969 жылғы 1 қаңтарда шабуылдық жүк кемесі амфибиялық жүк кемесі ретінде қайта классификацияланды және LKA 54 корпустық белгісі берілді.

Пайдаланудан шығару және тағдыры

1970 жылы 23 шілдеде Алгол кемесі қызметтен босатылып, Вирджиния штатындағы Джеймс өзеніндегі Теңіз әкімшілігінің Ұлттық қорғаныс резервтік флотына берілді. Оның аты 1977 жылдың 1 қаңтарында Әскери-теңіз күштерінің тізімінен алынып тасталды. Алгол 1991 жылдың 18 қарашасында Нью-Джерси штатының Шарк өзеніндегі жасанды рифтің бір бөлігі ретінде суға батырылды.