Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жалпы сербтердің тарихы, соның ішінде Сербиядағы сербтердің тарихы және басқа да тарихи серб жерлері, сондай-ақ сербтердің аймақтық көші-қоны мен қазіргі серб диаспорасының тарихы. Сербтердің тарихы ерте орта ғасырдан басталып, қазіргі күнге дейін жалғасады. Сербтер – оңтүстік славян халқы, дәстүрлі түрде негізінен Сербия, Черногория, Босния және Герцеговина, Хорватия және Солтүстік Македонияда қоныстанған. Серб диаспорасы серб тегіндес адамдарды Батыс Еуропа, Солтүстік Америка және Австралияға таратып жіберді.
none
the history of Serbs in general, including the history of Serbs in Serbia and other historical Serbian Lands, as well as history of Serbian regional migrations and modern Serb diaspora
The History of the Serbs spans from the Early Middle Ages to present. Serbs, a South Slavic people, traditionally live mainly in Serbia, Montenegro, Bosnia and Herzegovina, Croatia and North Macedonia. A Serbian diaspora dispersed people of Serb descent to Western Europe, North America and Australia.
Орта ғасырлар
Балқанға 6 және 7 ғасырларда славяндар қоныс аударды, онда олар қалған жергілікті халықтармен кездесіп, ішінара сіңірді (иллириялықтар, фракийлер, дактар, кельттер, скифтер). Сол кездегі ерте славян халықтарының бірі – сербтер. «De Administrando Imperio» еңбегінде, Византия императоры Константин VII Порфирогенети (959 ж. өмірден өткен) жинаған тарихнамалық жұмысында айтылғандай, сербтердің Ақ Сербиядан Балқанға көшіп келуі император Гераклий I (610–641) билік еткен кезеңде болған. Олар Салоникиге жақын жерге келді, бірақ көп ұзамай сол аймақтан кетіп, Сава және Динар Альпісі арасындағы жерлерге қоныстанды. Император Юстиниан II (685–695) билік еткенде, Балқаннан Кіші Азияға бірнеше оңтүстік славян тайпаларын қоныстандырған кезде, Битиния аймағындағы серб қоныстанушыларының бір тобы христиан дініне енген еді. Олардың қонысы – Гордосерба қаласында епископ болды, ол 691 жылғы Трулло соборында қатысты. Қазіргі заманғы тарихнама мен археологияда «De Administrando Imperio» мәліметтері қайта қарастырылды, себебі оларда уақытқа қатысты қателіктер мен нақты қателер бар. DAI-де сербтер туралы айтылғанда, олар қазіргі Белградтың византиялық қолбасшысынан Салоника тақырыбына қоныстануға рұқсат сұрады, ал ол Гераклий билік еткеннен кейін 150 жыл өткен соң, яғни 7 ғасырда құрылды. Өзінің баяндамасында DAI серб этнонимінің латынша «servi» (шұғаналар) сөзінен шыққан бұрыс этимологиясын келтіреді. Византия империясы сербтерге қатысты гегемониясын орнатуға тырысқандықтан, DAI баяндамасы олардың келуі, қоныстануы және христиан дініне енуі Византияның араласуының тікелей нәтижесі болды деп мәлімдеу арқылы сербтерге қатысты тарихи гегемонияны орнатуға тырысты. Тарихшы Даниел Дзино Ақ Сербиядан көшіп келу туралы әңгімені сербтердің қоныстануын түсіндіру үшін пайдалану – Балқанның ерте замандағы тарихи оқиғаларды қате түсіндіру арқылы болған әлеуметтік және мәдени өзгерістерді рационализациялаудың бір түрі деп санайды. Балқанның батыс аймақтарына алғашқы қоныстанғаннан кейін сербтер өздерінің алғашқы мемлекетін – ерте ортағасырлық Сербия княздығын құрды, оны алғашқы серб әулеті басқарды, ол тарихнамада Властимирович әулеті деп белгілі. Олардың билік кезінде сербтердің христиан дініне өтуі біртіндеп жүргізіліп, 9 ғасырдың ортасында аяқталды. Сербтер сонымен қатар Неретвания, Захумлье, Травуния және Дукля аймақтарында жергілікті мемлекеттер құрды. Кейбір ғалымдар, мысалы Тибор Живкович және Невен Будак, олардың 7 ғасырдағы серб екендігіне күмән келтіреді және «De Administrando Imperio» сияқты дереккөздер серб этногенезі аяқталған 10 ғасырдағы серб билігі мен жеке басына қатысты деректерге негізделген деп санайды. Ерте ортағасырлық серб аймағы Корольдік франк жылнамаларында да расталған, онда 822 жылғы жазбада князь Людевит Сисактағы орнын тастап, сербтерге барғаны айтылған. Живковичтің пікірінше, құжатта Далмация термині сербтер билеген жерлерге де, хорват герцогының билігіндегі жерлерге де қатысты қолданылуы – франктердің бұрынғы Рим провинциясы Далмация аймағына қатысты аумақтық ұмтылыстарының көрінісі болуы мүмкін. Сол жазбада «Далмацияның үлкен бөлігін иеленген сербтер» (ad Sorabos, quae natio magnam Dalmatiae partem obtinere dicitur) туралы айтылады, бірақ Джон (Jr.) Файнның айтуынша, бұл аймақта сербтерді табу қиын болды, себебі византиялық дереккөздер оңтүстік жағалаумен шектелген, сонымен қатар басқа тайпалар арасында сербтердің тайпасы немесе шағын тайпалар тобы болуы мүмкін. Алайда, 822 және 833 жылдары «Далмация» туралы ескі географиялық термин ретінде Франк жылнамаларының авторлары бұл географиялық терминнің шын мәнінде не туралы екенін нақты білмеген. 11–12 ғасырларда Сербия Ұлы княздығын Вуканович әулеті басқарды. Бұл кезеңде сербтер жиі көршілес Византия империясымен соғысты. 1166 және 1371 жылдар аралығында сербтерді Неманич әулеті басқарды, оның негізін қалаушы – бас князь Стефан Неманья (1166–1196), ол бірнеше көрші аумақтарды, соның ішінде Косово, Дукля, Травуния және Захумльеді жаулап алды. Сербия мемлекеті 1217 жылы Неманьяның ұлы Стефан Неманич билік еткен кезде патшалық дәрежесіне көтерілді. Сонымен қатар, Сербия православие шіркеуі 1219 жылы сербтердің қамқоршысы болған Саваның күш-жігерімен автокефальды архиепископтық ретінде ұйымдастырылды. Келесі 140 жыл ішінде Сербия өз шекарасын кеңейтті. Оның мәдени үлгісі Византиялық болып қалды, империяға қарсы бағытталған саяси амбицияларға қарамастан. Сербияның ортағасырлық күші мен ықпалы Стефан Душан билік еткен кезде, ол 1331 жылдан өліміне дейін (1355) мемлекетті басқарды. 1346 жылы ол император болып таж кигізілді, осылайша Сербия империясын құрды. Сонымен қатар, Сербия православие шіркеуі патриархатқа көтерілді (1346). Империяның аумағына Македония, Солтүстік Грекия, Черногория және Албанияның көп бөлігі кірді. Душан қайтыс болғаннан кейін оның ұлы Стефан Урош V император болды. 1350 жылдары Балқанды түрік басқыншыларының жаулап алуы басталған кезде, олар мен сербтер арасында үлкен қақтығыс болды, алғашқы ірі шайқас – Марица шайқасы (1371), онда сербтер жеңіліске ұшырады. Шайқаста екі маңызды серб басшысының қазасы және сол жылы Стефан Уроштің қайтысынан кейін Сербия империясы бірнеше шағын серб иеліктеріне бөлінді. Бұл мемлекеттерді феодалдық билеушілер басқарды, Зета – Бальшич әулетінің, Рашка, Косово және Солтүстік Македония – Бранкович әулетінің және Лазар Хребелянович бүгінгі Орталық Сербияның және Косовоның бір бөлігінің билігінде болды. Хребелянович Неманич әулетінің мүшесіне үйленгендіктен сербтердің номиналды басшысы ретінде қабылданды. 1389 жылы сербтер Косово жазығында, Приштина қаласының жанында Косово шайқасында түріктермен кездесті. Лазар мен сұлтан Мұрат I шайқаста қаза тапты. Шайқас көбінесе тең түсті, ал Сербия 1459 жылға дейін түріктерге түспеді. 1390 мен 1526 жылдар аралығында 30 серб жылнамасы жазылған.
Slavs settled in the Balkans during the 6th and 7th centuries, where they encountered and partially absorbed the remaining local population (Illyrians, Thracians, Dacians, Celts, Scythians). One of those early Slavic peoples were Serbs. According to De Administrando Imperio, a historiographical work compiled by the Byzantine emperor Constantine VII Porphyrogenitus (d. 959), migration of Serbs from White Serbia to Balkans occurred sometime during the reign of emperor Heraclius I (610 641) when they arrived in an area near Thessaloniki, but shortly afterwards they left that area and settled lands between the Sava and the Dinaric Alps. By the time of the first reign of emperor Justinian II (685 695), who resettled several South Slavic groups from Balkans to Asia Minor, a group of Serbian settlers in the region of Bithynia were already christianized. Their settlement, the city of Gordoserba , had its bishop, who participated at the Council of Trullo (691 691). In contemporary historiography and archaeology, the narratives of De Administrando Imperio have been reassessed as they contain anachronisms and factual mistakes. The account in DAI about the Serbs mentions that they requested from the Byzantine commander of present day Belgrade to settle in the theme of Thessalonica, which was formed ca. 150 years after the reign of Heraclius which was in the 7th century. For the purposes of its narrative, the DAI formulates a mistaken etymology of the Serbian ethnonym which it derives from Latin servi (serfs). As the Byzantine Empire sought to establish its hegemony towards the Serbs, the narrative of the DAI sought to establish a historical hegemony over the Serbs by claiming that their arrival, settlement and conversion to Christianity was the direct result of the Byzantine interference in the centuries which preceded the writing of DAI. Historian Danijel Dzino considers that the story of the migration from White Serbia after the invitation of Heraclius as a means of explanation of the settlement of the Serbs is a form of rationalization of the social and cultural change which the Balkans had undergone via the misinterpretation of historical events placed in late antiquity. After their initial settlement in the western regions of the Balkans, Serbs created their first state, the early medieval Principality of Serbia, that was ruled by the first Serbian dynasty, known in historiography as the Vlastimirović dynasty. During their reigh, christianization of the Serbs was undergoing, as a gradual process, that was finalized by the middle of the 9th century. Serbs also created local states in regions of Neretvanija, Zahumlje, Travunija and Duklja. Some scholars, like Tibor Živković and Neven Budak, doubt their Serbian identity in 7th century and suppose that sources like De Administrando Imperio are based on data related to Serbian rule and identity in 10th century when Serbian ethnogenesis was finalized. Early medieval Serbian areal was also attested by the Royal Frankish Annals, that note, under the entry for 822, that prince Ljudevit left his seat at Sisak and went to the Serbs. According to Živković, the usage of the term Dalmatia in the document to refer both to the land where Serbs ruled as well as to the lands under the rule of Croat duke, was likely a reflection of the Franks' territorial aspirations towards the entire area of the former Roman Province of Dalmatia. The same entry mentions "the Serbs, who are said to hold a great/large part of Dalmatia" (ad Sorabos, quae natio magnam Dalmatiae partem obtinere dicitur), but according to John (Jr.) Fine, it was hard to find Serbs in this area since the Byzantine sources were limited to the southern coast, also it is possible that among other tribes exists tribe or group of small tribes of Serbs. However, the mentioning of "Dalmatia" in 822 and 833 as an old geographical term by the authors of Frankish Annals was Pars pro toto with a vague perception of what this geographical term actually referred to. During the 11th and 12th centuries, Grand Principality of Serbia was ruled by the Vukanović dynasty. During that period, Serbs frequently fought against the neighbouring Byzantine Empire. Between 1166 and 1371, Serbs were ruled by the Nemanjić dynasty, founded by grand prince Stefan Nemanja (1166 1196), who conquered several neighbouring territories, including Kosovo, Duklja, Travunija and Zahumlje. Serbian state was elevated to a kingdom in 1217, during the reign of Nemanja's son, Stefan Nemanjić. In the same time, Serbian Orthodox Church was organized as an autocephalous archbishopric in 1219, through the efforts of Sava, who became the patron saint of Serbs. Over the next 140 years, Serbia expanded its borders. Its cultural model remained Byzantine, despite political ambitions directed against the empire. The medieval power and influence of Serbia culminated in the reign of Stefan Dušan, who ruled the state from 1331 until his death in 1355. and an empire In 1346, he was crowned as emperor, thus creating the Serbian Empire. In the same time, Serbian Orthodox Church was raised to the Patriarchate (1346). Territory of the Empire included Macedonia, northern Greece, Montenegro, and almost all of Albania. When Dušan died, his son Stephen Uroš V became Emperor. With Turkish invaders beginning their conquest of the Balkans in the 1350s, a major conflict ensued between them and the Serbs, the first major battle was the Battle of Maritsa (1371), in which the Serbs were defeated. With the death of two important Serb leaders in the battle, and with the death of Stephen Uroš that same year, the Serbian Empire broke up into several small Serbian domains. These states were ruled by feudal lords, with Zeta controlled by the Balšić family, Raška, Kosovo and northern Macedonia held by the Branković family and Lazar Hrebeljanović holding today's Central Serbia and a portion of Kosovo. Hrebeljanović was subsequently accepted as the titular leader of the Serbs because he was married to a member of the Nemanjić dynasty. In 1389, the Serbs faced the Ottomans at the Battle of Kosovo on the plain of Kosovo Polje, near the town of Pristina. Both Lazar and Sultan Murad I were killed in the fighting. The battle most likely ended in a stalemate, and Serbia did not fall to the Turks until 1459. There exists 30 Serbian chronicles from the period between 1390 and 1526.
Ерте заманауи кезең
Сербтер Балқанда Осман империясына қарсы соғыстарға белсенді қатысып, көтерілістер ұйымдастырды. Осы себепті, олар қуғын-сүргінге ұшырап, жерлері қирады. Көтерілісшілер қасиетті соғыстың рухында, Әулие Саваның иконасы бейнеленген туларды көтерді. Көтеріліс басып жанылғаннан кейін, Осман империясы 1595 жылдың 27 сәуірінде Врачар жотасында Әулие Саваның қасиетті деректерін жазды. 1596 жылы тағы бір көтеріліс басталды, бірақ көтерілісшілер 1597 жылы Гакко шайқасында жеңіліске ұшырады және шетелдік қолдаудың болмауына байланысты капитуляциялауға мәжбүр болды. Сербтер еріктілер ретінде жаппай австриялық тарапқа қосылды. 1688 жылы Габсбург әскері Белградты басып алып, қазіргі Орталық Сербия аумағына енді. Баден-Баден маргравы Людовик Вильгельм серб патриархы Арсений III Чарноевичті түріктерге қарсы қару көтеруге шақырды; Патриарх келісіп, азат етілген Пешке оралды. Сербия Габсбургтердің билігіне өткеннен кейін, Леопольд I Арсенийге дворяндық атағын және герцог титулын берді. Қараша айының басында Арсений III Призренде Габсбургтердің бас қолбасшысы, генерал Энея Сильвио Пиколоминимен кездесті; осы кездесуден кейін ол барлық серб епископтарына өзіне келіп, тек Габсбург күштерімен ғана ынтымақтасу туралы хабарлама жіберді. Патриарх Арсений III Габсбург жерлеріне сербтердің ірі көші-қонын ұйымдастырды. Сербтердің үлкен қауымдастығы Банат, Оңтүстік Венгрия және Әскери шекарада шоғырланды, олар қалалардағы саудагерлер мен шеберлерден, бірақ негізінен босқындардан – шаруалардан құралды. Сербтердің шағын топтары Ресей империясына да көшіп, әскери ортада жоғары лауазымдарға ие болды. Сербия 19 ғасырдың басына дейін Осман империясының бақылауында болды, 1804 жылы Сербия революциясы басталды.
The Serbs had taken an active part in the wars fought in the Balkans against the Ottoman Empire, and also organized uprisings. Because of this, they suffered persecution and their territories were devastated. The rebels had, in the character of a holy war, carried war flags with the icon of Saint Sava. After suppressing the uprising, the Ottomans publicly incinerated the relics of Saint Sava at the Vračar plateau on April 27, 1595. An uprising broke out in 1596, but the rebels were defeated at the field of Gacko in 1597, and were forced to capitulate due to the lack of foreign support. Serbs, as volunteers, massively joined the Austrian side. In 1688, the Habsburg army took Belgrade and entered the territory of present day Central Serbia. Louis William, Margrave of Baden Baden called Serbian Patriarch Arsenije III Čarnojević to raise arms against the Turks; the Patriarch accepted and returned to the liberated Peć. As Serbia fell under Habsburg control, Leopold I granted Arsenije nobility and the title of duke. In early November, Arsenije III met with Habsburg commander in chief, General Enea Silvio Piccolomini in Prizren; after this talk he sent a note to all Serb bishops to come to him and collaborate only with Habsburg forces. A large migration of Serbs to Habsburg lands was undertaken by Patriarch Arsenije III. The large community of Serbs concentrated in Banat, southern Hungary and the Military Frontier included merchants and craftsmen in the cities, but mainly refugees that were peasants. Smaller groups of Serbs also migrated to the Russian Empire, where they occupied high positions in the military circles. Serbia remained under Ottoman control until the early 19th century, with the eruption of the Serbian Revolution in 1804.
19 ғасыр
Көтеріліс 1830-шы жылдардың басында Сербияның автономиясы мен шекарасы мойындалып, Милош Обренович оның билеушісі ретінде танылды. Соңғы Осман әскерлері 1867 жылы Сербиядан шығып кетті, бірақ Сербияның тәуелсіздігі 1878 жылғы Берлин конгресіне дейін халықаралық жағынан мойындалмады. Сербия княздығы Осман империясынан тәуелсіздік алғаннан кейін, тіл – ортақ болған басқа оңтүстік славяндардың (хорваттар мен мұсылмандардың) орнына православие ұлттық ерекшелікті анықтауда шешуші рөл атқарды.
The uprising ended in the early 1830s, with Serbia's autonomy and borders being recognized, and with Miloš Obrenović being recognized as its ruler. The last Ottoman troops withdrew from Serbia in 1867, although Serbia's independence was not recognized internationally until the Congress of Berlin in 1878. When the Principality of Serbia gained independence from the Ottoman Empire, Orthodoxy became crucial in defining the national identity, instead of language which was shared by other South Slavs (Croats and Muslims).
20 ғасыр
Сербия 1912-13 жылдардағы Балқан соғыстарына қатысты, осы арқылы Осман империясын Балқан аймағынан ығыстырып, Сербия Корольдігінің аумағы мен халқы екі есеге артты. 1914 жылы жас босниялық серб студенті Гаврило Принцип Австрияның мұрагері Франц Фердинандты өлтірді, бұл Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуына тікелей себеп болды. Одан кейін болған шайқастарда Сербияны Австрия-Мажарстан басып алды. Саны жағынан кем болғанына қарамастан, серб әскері кейіннен Цер шайқасында австро-мажарлықтарды жеңіп, соғыста Одақтастардың Орталық державаларға қарсы алғашқы жеңісін қадағалады. Колубара және Дрина шайқастарындағы одан әрі жеңістер Сербияның соғыстың екінші жылына дейін жаугершілікке ұшырамағанын қамтамасыз етті. Алайда, 1915 жылдың қысында Германия, Австрия-Мажарстан және Болгария күштерінің басып кіруі сербтерді жеңді, ал Сербия армиясының Албания арқылы жасаған шегінуі салдарынан 240 000-нан астам серб қаза тапты. Серб әскері соғыстың қалған жылдарын Грекиядағы Салоника майданында өткізіп, 1918 жылдың қарашасында Сербияны австро-мажарлық оккупациядан азат етті. Кейіннен сербтер басқа оңтүстік славян халықтарымен бірге Сербтер, Хорваттар және Словендер Корольдігін құрды. Ел кейіннен Югославия Корольдігі деп аталды және 1921 жылдан 1934 жылға дейін Сербияның Карагеоргиевич әулетінен шыққан Александр I басқарды. 1920-1931 жылдары Венгрия Корольдігінің (сондай-ақ, Сербияның Мажарстанның Баранья аймағындағы Республикасының) серб және басқа оңтүстік славян отбасыларына Югославия Корольдігіне көшіп, азаматтығын өзгертуге мүмкіндік берілді (мұндай адамдар "оптанттар" деп аталды). Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде 1941 жылдың сәуір айында Югославияға Осі державалары шабуыл жасады. Содан кейін Сербия немістер тарапынан тікелей оккупацияланды. Хорватияның Тәуелсіз Мемлекеті (ХТМ) сербтері хорват ультраұлтшыл фашистік Усташе тарапынан қуғын-сүргінге ұшырады, олар серб халқын жоқ етуге тырысты. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Югославия аумағында жарты миллионнан астам серб қаза тапты. Серб күштері оккупацияланған Югославияда "Отан үшін Югослав армиясы" немесе четниктер деп белгілі бір қарсылық қозғалысын құрды. Четниктер 1943 жылға дейін Одақтастардың ресми қолдауын алды, содан кейін Одақтастардың қолдауы 1941 жылы құрылған коммунистік Югослав партизандарына ауысты, олардың қатарында соғыстың алғашқы екі жылында сербтер басым болды. Кейін, Италияның құлауынан кейін, 1943 жылдың қыркүйегінде басқа этникалық топтар партизандарға көбірек қосылды. Соғыс аяқталған кезде хорват Йосип Броз Тито басқарған партизандар жеңіске жетті. Югославия кейіннен коммунистік мемлекетке айналды. Тито 1980 жылы қайтыс болды, оның өлімі Югославияны экономикалық дағдарысқа ұшыратты. 1990 жылдардың басында Югославия ыдырады, нәтижесінде бірқатар соғыстар болды және бес жаңа мемлекет құрылды. Ең қызыл шайқастар Хорватия мен Босния және Герцеговинада болды, ондағы серб халқы көтеріліс жасап, Сербиямен бірігуді талап етті, ол кезде ол әлі де Югославия Федеративтік Республикасының құрамында болды. Хорватиядағы соғыс 1995 жылдың тамызында Хорватияның "Шторм" әскери операциясымен Хорватия сербтерінің көтерілісін басып, 200 мыңға жуық сербтің елден қашуына себеп болды. Сол жылы Босния соғысы аяқталды, Дейтон келісімі елді этникалық принцип бойынша бөліп тастады. 1998-1999 жылдары Косовода Югославия армиясы мен тәуелсіздікке ұмтылған албандар арасындағы қақтығыс толыққанды соғысқа ұласып, 78 күндік НАТО бомбалау науқанына әкелді, ол Югославия қауіпсіздік күштерін Косоводан ығыстырды. Содан кейін 200 мыңнан астам сербтер мен басқа да албан емес халықтар провинцияны тастап кетті. 2000 жылдың 5 қазанында Югославия президенті Слободан Милошевич 2000 жылғы Югославия парламенттік сайлауында жеңілгенін мойындаудан бас тартқаннан кейін қан төгілмейтін төңкеріс салдарынан құлатылды.
Serbia fought in the Balkan Wars of 1912–13, which forced the Ottomans out of the Balkans and doubled the territory and population of the Kingdom of Serbia. In 1914, a young Bosnian Serb student named Gavrilo Princip assassinated Archduke Franz Ferdinand of Austria, which directly contributed to the outbreak of World War I. In the fighting that ensued, Serbia was invaded by Austria Hungary. Despite being outnumbered, the Serbs subsequently defeated the Austro Hungarians at the Battle of Cer, which marked the first Allied victory over the Central Powers in the war. Further victories at the battles of Kolubara and the Drina meant that Serbia remained unconquered as the war entered its second year. However, an invasion by the forces of Germany, Austria Hungary and Bulgaria overwhelmed the Serbs in the winter of 1915, and a subsequent withdrawal by the Serbian Army through Albania took the lives of more than 240,000 Serbs. Serb forces spent the remaining years of the war fighting on the Salonika front in Greece, before liberating Serbia from Austro Hungarian occupation in November 1918. Serbs subsequently formed the Kingdom of Serbs, Croats and Slovenes with other South Slavic peoples. The country was later renamed the Kingdom of Yugoslavia, and was led from 1921 to 1934 by King Alexander I of the Serbian Karađorđević dynasty. In the period of 1920–31, Serb and other South Slavic families of the Kingdom of Hungary (and Serbian Hungarian Baranya Baja Republic) were given the option to leave Hungary for the Kingdom of Yugoslavia, and thereby change citizenship (these were called optanti). During World War II, Yugoslavia was invaded by the Axis powers in April 1941. The country was subsequently divided into many pieces, with Serbia being directly occupied by the Germans. Serbs in the Independent State of Croatia (NDH) experienced persecution at the hands of the Croatian ultra nationalist, fascist Ustaše, who attempted to exterminate the Serb population in death camps. More than half a million Serbs were killed in the territory of Yugoslavia during World War II. Serbs in occupied Yugoslavia subsequently formed a resistance movement known as the Yugoslav Army in the Homeland, or the Chetniks. The Chetniks had the official support of the Allies until 1943, when Allied support shifted to the Communist Yugoslav Partisans, a multi ethnic force, formed in 1941, which also had a large majority of Serbs in its ranks in the first two years of war, later, after the fall of Italy, September 1943. other ethnic groups joined Partisans in larger numbers. At the end of the war, the Partisans, led by the Croat Josip Broz Tito, emerged victorious. Yugoslavia subsequently became a Communist state. Tito died in 1980, and his death saw Yugoslavia plunge into economic turmoil. Yugoslavia disintegrated in the early 1990s, and a series of wars resulted in the creation of five new states. The heaviest fighting occurred in Croatia and Bosnia and Herzegovina, whose Serb populations rebelled and sought unification with Serbia, which was then still part of the Federal Republic of Yugoslavia. The war in Croatia ended in August 1995, with a Croatian military offensive known as Operation Storm crushing the Croatian Serb rebellion and causing as many as 200,000 Serbs to flee the country. The Bosnian War ended that same year, with the Dayton Agreement dividing the country along ethnic lines. In 1998–99, a conflict in Kosovo between the Yugoslav Army and Albanians seeking independence erupted into full out war, resulting in a 78 day long NATO bombing campaign which effectively drove Yugoslav security forces from Kosovo. Subsequently, more than 200,000 Serbs and other non Albanians fled the province. On 5 October 2000, Yugoslav President Slobodan Milosević was overthrown in a bloodless revolt after he refused to admit defeat in the 2000 Yugoslav general election.
Сербияның қайта өркендеуі
Серб қайта өрлеуі – сербтер тарихындағы 18 ғасыр мен Сербия княздығының құқықтық жағынан құрылуы (1878) аралығындағы кезең. Ол Габсбург аймағында, Сремски-Карловциде басталды. "Серб ренессансы" 17 ғасырда Банатта басталған деп есептеледі. Серб қайта өрлеуі болгар ұлттық қайта өрлеуінен бұрын басталды. Осман империясында ұлттық сипат алған алғашқы көтеріліс – Серб революциясы (1804–1817) болды. Елена Милойкович-Джуричтің сөзіне сәйкес: "Славян халықтары арасындағы алғашқы әдеби және ғылыми қоғам – 1826 жылы Пешт қаласында серб қайта өрлеуінің көшбасшылары құрған «Матица серпская» болды". Воеводина 19 ғасырда серб ренессансының алқасы болды. Вук Стефанович Караджич (1787–1864) осы кезеңдегі ең ықпалды тұлға болды.
The Serbian Revival refers to a period in the history of the Serbs between the 18th century and the de jure establishment of the Principality of Serbia (1878). It began in Habsburg territory, in Sremski Karlovci. The "Serbian renaissance" is said to have begun in 17th century Banat. The Serbian Revival began earlier than the Bulgarian National Revival. The first revolt in the Ottoman Empire to acquire a national character was the Serbian Revolution (1804–1817), According to Jelena Milojković Djurić: "The first literary and learned society among the Slavs was Matica srpska, founded by the leaders of Serbian revival in Pest in 1826." Vojvodina became the cradle of the Serbian renaissance during the 19th century. Vuk Stefanović Karadžić (1787–1864) was the most instrumental in this period.