Матфей 6:24 - Құдай мен дүниелік байлық арасындағы таңдау

Кіріспе

Матай 6:24 – Жаңа өсиеттегі Матай Ізгі хабарының алтыншы тарауының жиырма төртінші аяты және Таудағы уағыздың бір бөлігі.

Аударма және аудармашылық қызмет

Бұл әйгілі тармақ байлық туралы әңгімені жалғастырып, Матай 6:21-де айтылған ойды нақтылайды: адам материалдық және рухани байлыққа бірдей ұмтыла алмайды. Бұл екі мақсат өзара қарама-қайшы. Бұл атақты мәтел «Адал басқарушы туралы» параболаның соңында да кездеседі. Осылайша, Лұқаның Ізгі хабарында бұл сөз Құдай мен ақша туралы айтылған нәрсе екені анық. Матайдағы бұрынғы тармақтар, бұл сөз Құдайдан жоғарырақ нәрсені қою туралы екенін көрсетеді. Леон Моррис douleuein, яғни «қызмет ету» деп аударылған сөздің сөзбе-сөз мағынасы – «құл болу» екенін, ал Лұқадағыдан айырмашылығы, онда қызметшілер туралы сөз болады, деп атап көрсетеді. «Холман христиан стандарты» Киелі кітабында бұл фраза «Ешкім екі қожайынға құл бола алмайды» деп аударылған. Дэвид Хилл, еңбекшілердің көбінесе бірнеше жұмыс берушісі болуы мүмкін, бірақ құлдың екі қожайыны болуы мүмкін емес екенін, ал Матайдың авторы құлдық метафорасын осы себепті таңдаған болуы мүмкін екенін айтады. Алайда Моррис, бір құлдың бірнеше қожайыны болған жағдайлардың да болатынын мойындайды. Иса заң бойынша мүмкін емес нәрсеге емес, психологиялық жағдайға назар салып отыр. Құл бастапқыда екі қожайынға да бірдей қызмет ете аламын деп ойласа да, соңында біреуін екіншісінен жоғары қояды. Құлдық метафорасы Исаның ескертуін де жеңілдетуі мүмкін. Құдайға да, ақшаға да құл бола алмайсыз, бірақ бұл құдайға құл болып, сонымен қатар ақшаға ұмтылуға болмайды дегенді білдірмейді. Бұл тармақ барлық байлықтан бас тартуға шақыру емес, ақшаны құдай санаудан сақтандыруға арналған ескерту. «Сүйіп» деп аударылған сөз – agapēsei. Мамон сөзі ақша немесе мүлік үшін қолданылатын стандартты сөз болған, және сол кезеңдегі әдебиетте көбінесе жағымсыз мағынада қолданылмаған. Яһудилер жиі Құдайға мамон арқылы, яғни садақа беріп құрмет көрсеткен. Кейбір басқа мәтіндерде, мысалы, 1 Енох кітабында, мамонға ұмтылу қасиеттілікке ұмтылудың керісі ретінде қолданылады. Дәстүр бойынша Мамон – ашкөздікпен байланыстырылатын пұтқа табынушы құдайдың аты деп есептелген, бірақ осы атпен құдайға табынғандығына ешқандай дәлел жоқ және бұл сөз лексикаға қалай енгені белгісіз. Дегенмен, бұл сөз әлі де жеке есім ретінде аударылмай жиі қолданылады. Мамон кейіпі Мильтонның шығармаларында да кездеседі. Матай 6:24 тағы да Тома Ізгі хабарының 47-тарауындағы мәлімдемеге ұқсас. Тома Аквинский осы тармаққа байланысты уағызда сөйлеген, онда былай деді: «Иеміз Иса Мәсіх осы сөздері арқылы тек Құдайға ғана қызмет ету керектігін, Құдайға қарсы ешкімге бағынуға болмайтынын және ешкімге де Құдайға қызмет етуден тоқтау жасауға болмайтынын көрсетеді: «Құдай Иеңе құлшылық етесің және Оған ғана қызмет етесің», Матай 4:10». Содан кейін ол Құдайға қызмет етуіміздің бес себебін келтіреді: 1) Ұқсастық негізінде; өйткені барлық нәрсе Оған қызмет етеді, сондықтан адам да Оған қызмет етуі тиіс. 2) Бізді иеленуге тек Оның құқығы бар. 3) Оған қызмет етудің мәртебесі. 4) Мұны істеудің қажеттілігі. 5) Біздің пайдамыз үшін, өйткені Құдайға қызмет етуден адамға көп пайда келеді.

This famous verse continues the discussion of wealth, and makes explicit what was implied in Matthew 6:21: a person cannot pursue both material goods and spiritual well being. The two goals are mutually exclusive. This famous saying also appears at , but there it comes at the end of the Parable of the Unjust Steward. In Luke's Gospel, the saying is thus clearly one about God and money. In Matthew, the previous verses imply it can mean placing anything above God. Leon Morris notes that the , douleuein, translated as serve, literally means be a slave to, unlike in Luke where the reference is to servants. The Holman Christian Standard Bible translated the phrase as "No one can be a slave of two masters". David Hill notes that while labourers would frequently have more than one employer, it was impossible for a slave to have two masters and the author of Matthew may have chosen the slave metaphor as the clearer one. However, Morris notes that mentions a slave with more than one master. What Jesus is noting is not a legal impossibility, but a psychological one. While the slave might at first believe he can serve both masters equally eventually he will come to prefer one over the other. The slavery metaphor also can mitigate Jesus' warning. One cannot be a slave to both God and money, but it does not mean that one cannot be both a slave to God and also pursue a reasonable interest in money. This verse is not a call for the renunciation of all wealth, merely a warning against the idolization of the pursuit of money. The word translated as "love" is agapēsei. The word mammon was a standard one for money or possessions, and in the literature of the period it is generally not a pejorative term. Frequently Jews were called upon to honour God with their mammon, by making donations. Some other texts, such as 1 Enoch, do use the pursuit of mammon as a negative contrast to the pursuit of holiness. Traditionally it was believed that Mammon was the name of a pagan god who was synonymous with greed, but there is no evidence that a god by this name was ever worshipped and it is uncertain how this word entered the lexicon. Despite this the word is still frequently left untranslated as though it were a personal name. The character of Mammon also appears in the works of Milton. Matthew 6:24 also parallels part of Saying 47 of the noncanonical Gospel of Thomas. Thomas Aquinas has a homily on this verse, in which he states: "The Lord Jesus Christ shows in these words that God alone is to be served, and that no one is to be obeyed in opposition to God, and that no one is to be hindered from serving God, 'Thou shalt worship the Lord thy God, and Him only shalt thou serve,' Matt. 4:10." He then goes on to state fives reasons why we ought to serve God: 1) On the ground of congruity; for all things serve Him, whence it is sufficiently congruous that man also should serve. 2) He alone has in us the right of possession of us. 3) On account of the dignity of serving Him. 4) On account of the necessity of so doing. 5) For the sake of our advantage; for many profitable things flow to man from the service of God.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Псевдо-Хризост: Иеміз жоғарыда, рухани санасы бар адам денесін күнәден таза ұстай алады, ал рухани санасы жоқ адам мұны істей алмайды деді. Осының себебін Ол мұнда былай деп түсіндіреді: "Ешбір адам екі билеушіге қызмет ете алмайды."