Канада Конституциясындағы басқа тілдердің құқықтарын қорғау туралы 22-бап
Section 22 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms
Канада Конституциясы 22-бабы: ағылшын және француз тілдерінен басқа тілдердегі саяси құқықтарды қорғайды. Басқа тілдердің қолданылуына кепілдік береді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Басқа тілдерге қатысты құқықтарды жоққа шығару ережесі
Non derogation of rights concerning other languages
Канаданың құқық және бостандықтар туралы хартиясының 22-бабы – Хартияның Канаданың ресми тілдеріне қатысты бірнеше баптарының бірі. 16-бап бойынша ресми тілдер ағылшын және француз тілдері болып табылады. 22-бап ағылшын және француз тілдерінен өзге тілдерге қатысты саяси құқықтарға арналған.
Section 22 of the Canadian Charter of Rights and Freedoms is one of several sections of the Charter relating to the official languages of Canada. The official languages, under section 16, are English and French. Section 22 is specifically concerned with political rights relating to languages besides English and French.
Функция
22-бап ағылшын және француз тілдерінен басқа тілдерді қолдануға қатысты саяси құқықтардың, Хартияның басқа ережелерінде ресми тілдер деп танылған ағылшын және француз тілдері ғана екендігіне байланысты шектелуін қамтамасыз етеді. Басқа тілдерге қатысты саяси құқықтар заңмен немесе әдет-ғұрыппен бекітілуі мүмкін, сондай-ақ, бұл құқықтар Хартияға дейін немесе 1982 жылы қабылдануынан кейін тууы да мүмкін. 1982 жылы автор Уолтер Тарнопольский атап өткендей, Канаданың абориген халқы әдет-ғұрып бойынша тілдік құқықтарға ие болуы ең мүмкін және, мүмкін, жалғыз халық. Бұл бап болашақта басқа тілдердің ресми тілдерге ие болуына мүмкіндік береді және тілдерге қатысты конституциялық заңның болуы, заңның мәңгілікке бекітілгені дегенді білдірмейді. Сол жылы профессор Андре Тремблай бұл баптың "мемлекеттік қызметтерге" қатысты екенін жазды. Ол сондай-ақ, Хартия осы тілдік құқықтардың "шешілмейтініне кепілдік бермейтінін" көрсетті. Егер бұл құқықтар конституциялық деңгейде бекітілмесе, тиісті үкімет оларды кез келген уақытта жоюға құқылы. Профессор Лесли Грин 22-бап ағылшын және француз тілдерінің құқықтарын да негіздеуге мүмкіндік береді деп санайды. Хартиядағы ағылшын және француз тілдеріне қатысты құқықтар ерекше құқықтар болып табылады, бұл демократиялық қоғамда мұндай құқықтардың негізделуі мүмкін бе деген сұрақты тудырады. Алайда, Гриннің пікірінше, егер ағылшын және француз тілдеріне берілген ерекше құқықтар болмағанда, "басқа тілдерді білушілердің жағдайы нашарламаса", онда осы ерекше құқықтар негізделуі мүмкін. Грин 22-бапқа сілтеме жасай отырып, ағылшын және француз тілдеріне қатысты құқықтар басқа тілдерге зиян келтірмейтінін дәлелдейді. Шындығында, Хартияда ағылшын және француз тілдерін мемлекеттік органдарда қолдануға рұқсат беруі басқа тілдерге зиян келтірмейді, себебі ағылшын және француз канадалықтарының саны осы тілдердің мемлекеттік органдарда қолданылуын қамтамасыз етеді. Дегенмен, Грин ағылшын және француз тілдерінен басқа тілдерге көрсетілетін "ықылас" деңгейін арттыруға болатынын мойындады. Сот судьясы Бастараше және оның әріптестері 22-бапты Канаданың көпмәдениеттілігін қолдаумен байланыстырады.
Section 22 ensures that political rights regarding the use of other languages besides English and French are not limited by the fact that English and French are the only languages recognized as being official by the other provisions of the Charter. The political rights regarding other languages may exist by virtue of statute or simply custom, and the rights may predate the Charter or may be created after its enactment in 1982. As author Walter Tarnopolsky noted in 1982, the Aboriginal peoples in Canada were the most likely people, and perhaps the only people, to have customary language rights. The section may allow other languages to become official languages in the future, and demonstrates that having constitutional law regarding languages does not mean the law is fixed forever. That same year, Professor André Tremblay wrote that section 22 would apply to "government services." He also points out that the Charter offers no assurances that these language rights "will be provided indefinitely." If those rights are not constitutionalized, the government in question can presumably abolish them at any time. Professor Leslie Green has argued that section 22 also justifies the English and French language rights. The rights regarding English and French in the Charter are special rights, which raises the question of whether such rights can be justified in a democracy. However, Green writes that the special rights can be justified if this "leaves speakers of other languages no worse off than they would have been" if the special rights for English and French did not exist. Green points to section 22 as evidence that other languages are not harmed by the rights regarding English and French. Indeed, the fact that the Charter allows for English and French to be used in the government does not harm other languages, because the numbers of English and French Canadians mean that those languages would be used in the government anyway. Still, Green acknowledged that "tolerance" of languages besides English and French could be improved. Justice Bastarache and fellow experts also relate section 22 to upholding Canadian multiculturalism.
Парламент
1982 жылы конституциялық зерттеуші Питер Хог 22-баптың "нақты бір аймақтағы" құқықтарға қатысты болатынын атап өтті. Шындығында, Юкон, Солтүстік-Батыс Аймақтар мен Нунавут үкіметтері абориген тілдерінде өздерінің заң шығарушы органдарында сөйлеуге рұқсат береді. Дегенмен, Канада Парламентінде әртүрлі тілдерді қолдану туралы пікірталастар 22-бапты талқылауға әкелді. 2005 жылдың маусым айында сенаторлар комитеті Парламентте инуит тілі – инуктитут тілінде сөйлеудің конституциялық болатыны мәселесін талқылады. Конституциялық актінің 1867 жылғы 133-бабы және Хартияның 16- және 17-баптары, сондай-ақ осы баптардың Парламент тілдері ретінде тек ағылшын және француз тілдерін мойындауы туралы алаңдаушылықтар білдірілді. Осыған байланысты 22-баптың осы талқылауға "қатысты" екені айтылды және бұл бапта Хартияның басқа құқықтары инуктитутқа қатысты құқықтарды шектеуге болмайтыны көрсетілген. Сенатор Серж Джоял 2020 жылы "адамдар оларды қолданбағандықтан 12 абориген тілінің жойылып кетуі мүмкін" екеніне алаңдау білдіріп, 22-баптың осы жағдайдан қорғану үшін "Конституциядағы негіз" екенін мәлімдеді. Бұл сенатор абориген тілдерінің қолданылуына қатысты құқықтары дәстүр бойынша болуы керек деп сақты. тегтер. Аяқбелгілерді қалай жасауға болатыны туралы түсіндіру үшін Wikipedia:Footnotes бетіне қараңыз.
Writing in 1982, constitutional scholar Peter Hogg remarked that section 22 would apply to rights in a "particular area." Indeed, the governments of the Yukon, the Northwest Territories and Nunavut allow Aboriginal languages to be spoken in their legislatures. However, debates regarding the use of different languages in the Parliament of Canada have involved discussion of section 22. In June 2005, a committee of Senators discussed whether speaking Inuktitut, an Inuit language, in Parliament would be constitutional. Concerns were raised about section 133 of the Constitution Act, 1867 and sections 16 and 17 of the Charter, and how these sections only recognize English and French as the languages of Parliament. It was in turn argued section 22 was "relevant" to this debate, and that this section stated that the other Charter rights could not diminish rights regarding Inuktitut. Senator Serge Joyal, in expressing concern that "12 Aboriginal languages will have disappeared" in the year 2020 "because people are not using them," argued that section 22 provided "a foundation in the Constitution" for a "principle" that could be invoked to guard against this. This senator argued that aboriginal languages, by custom, should have rights as to their usage. tags. See Wikipedia:Footnotes for an explanation of how to generate footnotes using the tags.</nowiki> >