Кіріспе
Фифтегі аббатхана, Шотландия
Линдорес аббатханасы – Шотландияның Фиф аймағындағы Ньюбург қаласының шетінде орналасқан тиронендік аббатхана. Қазір бұл – қираған ғимараттың қалдығы, ол Тау өзенінің оңтүстік жағалауында, Линдорес ауылынан шамамен 1,6 шақырым (2 км) солтүстікке қарай жатыр және ескерткіш ретінде тіркелген. Аббатхана 1191 жылы (кейбір дереккөздерде 1178 жыл) Хантингдон графы Дэвид, өзінің ағасы Вильгельм Қасқырдың берген жеріне Келсо аббатханасының еншілес мекемесі ретінде құрылған. Алғашқы аббат – Келсо преоры Гвидо болды, оның басшылығымен ғимараттар көбінесе аяқталды. Қасиетті Мария және Әулие Андрейге арналған шіркеудің ұзындығы 59 метр, ал айқас бөліктерінің ұзындығы 34 метрді құрады. Англияның Эдуард I, Джон Баллиол, Дэвид II және Джеймс III түрлі уақыттарда Линдореске келген монархтардың қатарында болды. Аббатхана 1559 жылы қызметін тоқтатты. Lindores Abbey дистилляция зауыты 2017 жылы қайта ашылды және сол жылдың желтоқсанында шотланд вискиін дайындауды бастады. Оны Маккензи Смит отбасы басқарады.
Тарих
1402 жылы Фолкленд сарайында тұтқындалған кезде қайтыс болған Ротесей герцогы Дэвид Стюарт Аббатханада жерленген. 1543 жылы аббатхананы Дунди халқы тонады, ал 1559 жылы Джон Нокс және оның жақтастары қайтадан тонады. Бір мәлімет бойынша, олар «алтарьларды қиратты, мүсіндерді сындырды, кітаптар мен киімдерді өртеп, монахтардың киімдерін шешіп тастауға мәжбүр етті». Реформациядан кейін Аббатхана Коммендатордың басқаруына өтті, корольге адал қызмет еткен адамға шіркеу кірісі мен мүлкі сыйға берілді. Монахтар біраз уақыт қалды, бірақ 1584 жыл шамасында Аббатхананың бұзуы басталды. Келесі жылдары Аббатхана ғимараттары Ньюбург қаласы үшін құрылыс тасы ретінде қолданылды, Аббатханадан шифер, ағаш, ою-өрнектер және қаладағы кейінгі құрылыстарда көрінетін сәулеттік фрагменттер алынды. Патрик Лесли Коммендатор болған 1595 жылдың тамызында Дания королевасы Анна Оркни графымен Линдоресте кездесті. Аббатхананың қазірге дейін сақталған негізгі бөліктері: монастырьге кіретін қақпалардың бірі; Аббатхананың сыртына, монастырь ауласынан шығатын аркалы слюпа; және шіркеудің батыс мұнарасы мен ғибадатхана қабырғаларының бөліктері, бірақ құрылыстың толық жоспарын әлі де көруге болады. Аббатхананы қоршаған қалың қабырғаның бөліктері оңтүстік жақта да көрінеді. 16 ғасырдың басындағы Аббатхананың оюлы ағаш панельдері Ньюбургтегі Лэйнг мұражайында сақталады, ал 19 ғасырлық шкафта Дундидегі Сент-Полс епископтық соборында қайта орнатылған. Шотландия вискисінің 1494 жылғы қазыналық тізіліміндегі ең алғашқы жазба – король Джеймс IV-нің Линдорес Аббаттығының монахы Джон Корға «сегіз шорт» немесе 580 кг аквавитаға төлеген ақысы. Джон Кор (Жоханни Кор/Джон Каве) Линдорес Аббаттығындағы тироненциандық монах болған. Монахтар Аббатханада гүл суын айырып алды, ал 1540 жылдың мамыр айында Линдорестен гүл суы мен алмалар Джеймс V-ке жіберілді. 2018 жылы қираған орында виски өндірісінің куәліктерімен бірге дистилляциялық ыдыс табылған. Дистилляциялық қондырғының қалдықтары қираған орында сақталып, көрсетілуде.
The main upstanding remains of the Abbey are: one of the gateways leading into the monastic enclosure; the groin vaulted slype, leading from the cloister garth to the exterior of the Abbey; and parts of the chancel walls and western tower of the church, although the ground plan of the whole structure can still be traced. Sections of the imposing precinct wall which once enclosed the abbey can also be seen in fields to the south. Carved wooden panels from the Abbey of the early 16th century survive in the Laing Museum, Newburgh and, reset in a 19th century cabinet, in St. Paul's Episcopal Cathedral, Dundee. The earliest record of scotch whisky in the exchequer roll for 1494 is a payment from King James IV to Friar John Cor of Lindores Abbey for about "eight bols of malt" or 580 kg of aquavitae as it was then known. Brother John Cor (Johanni Cor/John Kawe) was a Tironensian monk based at Lindores Abbey. The monks distilled rose water at the Abbey, and in May 1540 rosewater and apples from Lindores were sent to James V.
In 2018 a distillation vat was discovered in the ruins, along with evidence of whisky production. The remains of the still are preserved for display in the ruins.
Линдорес аббатшылығының суару зауыты
Виски қоймасы, Линдорес Аббатханасы қоймасы Аббатхананың тікелей қарсысында орналасқан.