Қао Вэй әйел патшайымы Го (223-264)

Кіріспе

Цао Вэй император жесірі (264 жылы қайтыс болды)

Императрица Гуо (223 – 8 ақпан 264), жеке аты белгісіз, ресми түрде Императрица Миньюань деп аталды, Қытайдың Үш патшалық дәуірінде Цао Вэй мемлекетінің император әйелі болған. Ол Вэйдің екінші билеушісі Цао Руиге үйленген; ол оның үшінші әйелі және екінші император болды. Ол туралы қолда бар шектеулі мәліметтер оны Сима тайпасының (Сима И және оның ұлдары Сима Ши және Сима Чжао) қолына империяның түсуіне қарсы күрескен, бірақ бұл ағымды тоқтатуға шамасы келмеген ақылды әйел ретінде көрсетеді, оның өмір кезеңінде асырап алған ұлы Цао Фан мен оның туысы Цао Мао билік еткенде.

Отбасылық тарихы және Сао Руимен неке

Болашақ императрица Гуо Шипин округінен (西平郡; шамамен қазіргі Синин, Цинхай) шыққан. Оның әулеті сол аймақтағы ықпалды тайпа еді. Бірақ Цао Руидің әкесі Цао Пи билік құрған кезде, 223 жылға дейін оның әулеті көтеріліске қатысты; ол, отбасының басқа мүшелерімен бірге, Вэй үкіметімен тәркіленді. Цао Руи таққа отырғаннан кейін ол оның қарындасы болды, және ол оған үлкен құрмет көрсетті. 237 жылы Гуо қарындасы Цао Руидің бірінші императрицасы (және екінші әйелі) Императрица Маоның өліміне себеп болған оқиғаға қатысты. Бір күні Цао Руи Гуо қарындасы ұйымдастырған тойға келгенде, Гуо қарындасы Императрица Маоны да шақыруды сұрады, бірақ Цао Руи бас тартты және той туралы ешқандай ақпарат Императрица Маоға жеткізілмеуін бұйырды. Дегенмен, жаңалықтар тарап кетті, және Императрица Мао осы той туралы Цао Руимен сөйлесіп қалды. Ол қатты ашуланып, Императрица Маоға ақпаратты жеткізген деген күдікпен бірнеше қызметшілерін өлтірді, және Императрица Маоға өз-өзіне қол жұмсауға бұйрық берді. Императрица Маоның қайтысынан кейін Гуо қарындасы де-факто императрицаға айналды, ал оның отбасы мүшелеріне құрметті лауазымдар берілді (бірақ билігі шектеулі болды). Алайда, Цао Руи 239 жылдың басында ауырғанға дейін императрица болып жарияланбады. Ол бір айдан кейін қайтыс болды, және Императрица Гуо оның асырап алған ұлы Цао Фанның анасы болды, бірақ регенттікке ие болған жоқ.

Ежелгі патшайым ретінде

Цао Руидің өсиетімен оның алыс туысы Цао Шуан мен Сима И регенттер болып тағайындалды, бірақ Цао Шуан көп ұзамай үкіметтегі басты тұлғаға айналды. Ол Сима Иге құрмет көрсеткендей көрініс жасаса да, империяны басқаруда Сима Иді ығыстырып, шеттетуге ұмтылды. Императрица жесір Гуоның бұл жағдайға қалай қанағаттанғаны белгісіз, өйткені Цао Шуанның регенттігі кезінде оның саяси рөлі минималды болған сияқты. Бірақ Цао Шуан мен кейіннен Сималар да маңызды мәселелерді ресми түрде оған жібергенімен, олар олар бойынша оның нақты пікірін ескермей, өздері шешім қабылдады. Цао Шуанды көбінесе қабілетсіз регент деп есептеді, ол өзінің теңдесі жоқ серіктестеріне көп сеніп тапсырды. Мысалы, 244 жылы Ли Шенг пен Денг Янның кеңесімен, әскери дарыны жоқ Цао Шуан, логистиканы мұқият жоспарламастан, Вэй мемлекетінің қарсыласы Шу Ханға шабуыл жасады. Шабуылдың нәтижесі шешілмегенімен, Цао Шуан малдың көп өлтілуіне байланысты күшін кері қайтаруға мәжбүр болды, ал кері қайтарылғанда көптеген сарбаздар шайқаста немесе басқа себептерден көз жұмды. Цао Шуан өзі үшін де, өзінің серіктері үшін де көп байлық жинады және 247 жылдан бастап мемлекеттік істерден алшақтап, саяхаттауға көп уақыт жұмсады. 249 жылы Сима И, Цао Шуанның қабілетсіздігіне наразы болған шенеуніктердің қолдауымен (Императрица жесір Гуоның атынан жарлық шығарғаннан кейін) төңкеріс жасап, Цао Шуанды тақтан түсірді, кейіннен оны және оның серіктерін, сондай-ақ олардың барлық руларын қырғынға ұшыратты және үкіметті толық бақылауға алды. Бұл бастапқыда Сима Иді қолдаған шенеуніктерді дүрліктірді, бірақ оған кедергі жасауға тым кеш болды. 251 жылы Сима И қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы Сима Ши оның орнын басып, әкесі сияқты үкіметке бақылауды сақтап қалды. 254 жылы Сима Ши өзіне қарсылық көрсеткен шенеуніктерді тағы да тазартуды жүргізді. Бұл шенеуніктердің император Цао Фанмен және мүмкін Императрица жесір Гуомен Сималарға қарсы әрекет етуге тырысқаны күдікті болды, бірақ бұл байланыс ешқашан нақты дәлелденбеді. Сол кезден бастап император мен император жесіріне жақындауға батыл болған кез келген шенеунік өміріне қауіп төнді. Шындығында, 254 жылының соңында Цао Фан да аман қалмады (бірақ оның өмірі сақталды). Кейбір серіктестері оған Сима Шидің інісі Сима Чжао сарайға келгенде оны өлтіріп, әскерін басып алып, Сима Шиге шабуыл жасауды ұсынған. Цао Фан бұл шешімге келе алмады, бірақ жаңалық әлі де тарады және Сима Ши Цао Фанды тақтан түсірді. Осы оқиға кезінде Императрица жесір Гуо соңғы мүмкіндікті пайдаланып, Сималардың Вэйді толық бақылауға алуына жол бермеу үшін өзінің даналығын көрсетті. Сима Ши оған Цао Пидің ағасы Цао Джуды (曹據), Пеңченг князін император етіп тағайындамақшы екенін хабарлағанда, ол оған мұндай мұрагерлік дұрыс емес екенін, өйткені Цао Джу Цао Руидің арақасында болғандықтан, бұл Цао Руидің мұрагері болмайтынын жеткізді. Сима Ши оған келісуге мәжбүр болды және оның ұсынысы бойынша Цао Руидің кіші інісі Цао Линнің ұлы Цао Мао (Гаогуи округінің герцогы) император болды. 13 жасында Цао Мао өзінің зиялылығымен танымал болды және Императрица жесір Гуо оның Сималарға қарсы тұруға ең көп мүмкіндігі бар екеніне сенген болуы мүмкін. Сима Ши одан император мөрін сұрағанда, ол онымен қайтадан ақылдасып, бұрын Цао Маомен кездескенін және оған мөрді жеке тапсырғысы келетінін айтып, әдеппен бас тартты. 255 жылы Императрица жесір Гуодан құпия жарлық алғандарын мәлімдеген Гуанцзянь мен Вэнь Цинь Шоучуньнан (壽春; қазіргі Шу округі, Анхуй) бүлік шығарып, Сима Шиді құлатуға сәтсіз әрекет жасады. Бірақ Императрица жесір Гуоның олармен байланыста болғанына ешқандай дәлел жоқ. Цао Мао император болғаннан кейін, ол өзінің айналасына Сималарды қолдаған, бірақ императорға адалдықтан пайда табуы мүмкін бірқатар шенеуніктерді біріктірді, соның ішінде Сима Шидің туысы Сима Ван, Ван Шен (王沈), Пей Сю және Чжун Хуй. Осылайша ол өзіне деген күдікті азайтып, бірте-бірте олардың жүрегін жеңе алады деп үміттенді. 255 жылы Сима Ши Сючанда қайтыс болған кезде билікті қайтарып алуға сәтсіз әрекет жасады. Цао Мао Сима Ши Гуанцзянь мен Вэнь Циннің бүлігін жеңгенін және оңтүстік-шығыс шекара әлі де толыққанды бекітілмегенін негізге ала отырып, Сима Чжаоға Сючанда қалуға және Сима Шидің көмекшісі Фу Гу (傅嘏) негізгі әскерлерімен бірге Luoyang астанасына оралуға бұйрық берді. Бірақ Фу Гу мен Чжун Хуйдің кеңесімен Сима Чжао заңға қайшы келіп, Луоянға қайтып оралды және үкіметке бақылауды сақтап қалды. Шындығында, сол кезден бастап ол Цао Мао мен Императрица жесір Гуоның бақылаудан шығуына жол бермеді. 257 жылы Чжуге Дань жеңіліссіз көтеріліс жасады, Сима Чжао тақты тез басып алады деп сенді, Сима Чжао император мен император жесірін Чжуге Даньға қарсы науқанға ертіп баруды талап етті. 260 жылы Цао Мао Сима Чжаоның билігін азайтуға көп жетістікке қол жеткізе алмады, өзіне адал император күзетшілерімен бірге төңкеріс жасауға тырысты, бірақ сарайға жақын жерде алғашқы табыстарға қарамастан, шайқаста қаза тапты. Императрица жесір Гуо оны қайтыс болғаннан кейін тақтан түсіру туралы жарлық шығаруға мәжбүр болды. Осы жолы Сима Чжао Цао Маоның мұрагерін анықтауда Императрица жесір Гуоның тілегін толығымен елемеді және Цао Хуанды, Цао Цаоның немересін, Чандао округінің герцогын император етіп тағайындады, тіпті Цао Руидің бауырларының ұрпақтары әлі де болғанмен. Ол 264 жылдың ақпанында Сималардың билігіне қарсы әрекет етуге мүмкіндік болмастан қайтыс болды және Сима Чжаоның ұлы Сима Янь 266 жылдың басында таққа отырып, Цзинь әулетін құрды. Ол 264 жылдың 13 сәуірінде жерленді.

By Cao Rui's will, his distant cousin Cao Shuang and Sima Yi were regents, but Cao Shuang soon became the dominant figure in the government; while he put on an appearance of respecting Sima Yi, he effectively pushed Sima Yi aside in governing the empire. How Empress Dowager Guo felt about this is not clear, for her political role during Cao Shuang's regency appeared to be minimal – even though Cao Shuang (and later the Simas) all at least formally submitted important matters to her, they decided on those matters without real input from her. Cao Shuang was largely viewed as an incompetent regent who entrusted many of his associates who were equally lacking in ability. In 244, for example, under the advice of Li Sheng and Deng Yang, Cao Shuang, lacking in military talent, nevertheless carried out an attack against Wei's rival state Shu Han, without carefully planning the logistics, and even though the battles were inconclusive, Cao Shuang was eventually forced to withdraw due to large number of deaths of livestock, and during the withdraw, many soldiers died in battle or of other causes. Cao Shuang also gathered great wealth for him and his associates, and also spent much time on tours, away from the important matters of state, since 247. In 249, Sima Yi, with support of officials who were tired of Cao Shuang's incompetence, (after issuing an edit in Empress Dowager Guo's name) carried out a coup d'état and deposed Cao Shuang, and later had him and his associates, as well as all their clans, slaughtered, and then took complete control of the government. This shocked the officials who initially supported Sima Yi, but by then it was too late to try to prevent it. After Sima Yi's death in 251, his son Sima Shi succeeded him and kept the government in as much control as his father did. In 254, Sima Shi carried out another purge of officials who resisted him. It was suspected that these officials were plotting with the emperor Cao Fang and perhaps Empress Dowager Guo to try to counteract against the Simas, but a link was never clearly shown. From that point on, any official who dared to be close to the emperor and the empress dowager was doing so at his peril. Indeed, later in 254, Cao Fang himself would not be spared (although he was spared his life). Some of his associates had suggested to him to, when Sima Shi's brother Sima Zhao was at the palace to visit him, kill Sima Zhao and then seize his troops and attack Sima Shi. Cao Fang could not resolve to do it, but the news still leaked, and Sima Shi deposed Cao Fang. It was during this incident that Empress Dowager Guo would display her wisdom in a last ditch attempt to preserve some possibility of preventing the Simas from taking complete control over Wei. When Sima Shi notified her that he intended to make Cao Pi's brother Cao Ju (曹據), the Prince of Pengcheng, emperor, she managed to persuade him that such a succession would be improper – that since Cao Ju was the uncle of her husband Cao Rui, such a succession would leave Cao Rui effectively with no heir. Sima Shi was forced to agree with her, and he made, as she suggested, Cao Mao (the Duke of Gaogui District), the son of Cao Rui's younger brother Cao Lin, emperor instead. Cao Mao, although at age 13, was known for his intelligence and Empress Dowager Guo might have believed that he—alone of the princes and dukes, might have had a chance of counteracting the Simas. When Sima Shi asked her for the imperial seal, she again reasoned with him and refused politely, under the reasoning that she had met Cao Mao before and wanted to personally hand him the seal. In 255, declaring that they had received a secret edict from Empress Dowager Guo, Guanqiu Jian and Wen Qin made a failed attempt to overthrow Sima Shi, by starting a rebellion from Shouchun (壽春; present day Shou County, Anhui). There was no real evidence that Empress Dowager Guo was actually in communication with them, however. After Cao Mao became emperor, he gradually established a circle around him—a number of officials who were unquestioned in their support of the Simas, but who might also have something to gain from allegiance to the emperor, including Sima Shi's cousin Sima Wang, Wang Shen (王沈), Pei Xiu and Zhong Hui. By doing this, he was hoping that he could minimise suspicion against him but at the same time gradually win their hearts. In 255, he made a failed attempt to capture power back—when Sima Shi died while at Xuchang, Sima Zhao was at Xuchang as well. Cao Mao issued an edict which, under the rationale that Sima Shi had just defeated Guanqiu Jian and Wen Qin's rebellion and that the southeastern border was still not complete pacified, ordered Sima Zhao to remain at Xuchang and that Sima Shi's assistant Fu Gu (傅嘏) return to the capital Luoyang with the main troops. Under Fu Gu and Zhong Hui's advice, however, Sima Zhao returned to Luoyang anyway against edict, and was able to maintain control of the government. Indeed, from that point on, he would not let Cao Mao or Empress Dowager Guo to be out of his control, and when Zhuge Dan made a failed rebellion in 257, believing that Sima Zhao would soon usurp the throne, Sima Zhao would insist on the emperor and the empress dowager accompanying him on the campaign against Zhuge Dan. In 260, Cao Mao, not being able to make much headway in his attempt to reduce Sima Zhao's hold on power, tried to start a coup d'état himself with the imperial guards loyal to him, and after initial successes near the palace, was nevertheless killed in battle. Empress Dowager Guo was forced to issue an edict posthumously deposing him. Further this time, Sima Zhao would completely ignore Empress Dowager Guo's wishes in determining Cao Mao's successor, and he made Cao Huan, the Duke of Changdao District, a grandson of Cao Cao, emperor, even though Cao Rui's brothers still had issue. She died in February 264 without being able to make any further impact against the power of the Simas, and Sima Zhao's son Sima Yan eventually usurped the throne in early 266 and established the Jin dynasty. She was buried on 13 April 264.