Марокко тәуелсіздігі үшін күрес: Азат ету армиясының тарихы

Кіріспе

Марокконың Франция мен Испаниядан тәуелсіздігі үшін күрескен жасақтардың ұйымы – Азат ету армиясы () – Марокконың француз-испан коалициясынан тәуелсіздігі үшін күрескен, біріккен әртүрлі жасақтардың ұйымы. Ол 1955 жылы Фархат Хашидтің қазасы және король Мохамед бен Юсефтің елден қуылуы нәтижесінде елге тараған ауылдық марокколық қарулы қарсылықтың әртүрлі топтарын ұйымдастыруға жасалған әрекет ретінде құрылды. Әбделкрим әл-Хаттаби Әббас Мессади және Селлам Амезиан сияқты командирлер арқылы осы армияны құруда маңызды рөл атқарды.

Ифни соғысы

1956 жылы Солтүстік испандық Мароккодан штабын көшіре бастаған армия бөлімдері Ифни және испандық Марокконың басқа да анклавтарына, сондай-ақ испандық Сахараға (қазіргі Батыс Сахара) еніп, оларды Марокконың бір бөлігі деп жариялады. Бастапқыда олар Марокко үкіметінен маңызды қолдау алды. Испандық Сахарада армия жолында сахаралық тайпаларды біріктіріп, кең ауқымды көтеріліске ұйтқы болды. 1958 жылдың басында Марокко королі испандық Сахарада күресіп жатқан Азат ету армиясын «Сахараны азат ету армиясы» деп қайта ұйымдастырды, ол «Оңтүстік азат ету армиясы» (Armée de Libération du Sud) деп те аталады, кейде ALS деп қысқартылады. АЛС-тің Абдеррахман Юсуфи, Фких Басри және Бенсаид Айт Иддер сияқты беделді басшылары болды. Испандық Сахарадағы көтеріліс 1958 жылы француз және испан күштерінің бірлескен шабуылымен басылды. Шегіну кезінде партизандық күштерге күртен Марокконың ресми армиясы кедергі келтірді, бұл испан және француз күштеріне оларды бейтараптандыруға мүмкіндік берді. Содан кейін Марокко королі испандармен келісімге келді, нәтижесінде Испания Тарфая провинциясын (осы келісімге дейін испандық Сахараның бөлігі) Мароккоға қайтарды. Азат ету армиясының бір бөлігі Марокко қарулы күштеріне қосылды. Марокко Батыс Сахарадағы Азат ету армиясының шайқастарын және сахаралықтардың Марокко туы астындағы күресін Батыс Сахараның Марокко тәжіне адалдығының дәлелі деп санайды, ал Полисарио майданының жақтастары оны тек испандық колониялық үстемдікке қарсы соғыс ретінде қарастырады. Бүгінде Батыс Сахарадағы қақтығыстың екі жағында да Азат ету армиясының ветерандары бар, Марокко Корольдігі де, Сахара Араб Республикасы да оны өздерінің саяси тарихының бір бөлігі деп санайды. Полисарионың негізін қалаушылардың кейбір ата-аналары Азат ету армиясының мүшелері болған, әсіресе Полисарионың президенті және Сахара Араб Республикасының басшысы Мохаммед Абдельазиздің әкесі, ол Мароккода тұрады және CORCAS мүшесі.

In 1956, units of the Army, which started to move its staff from North Spanish Morocco, began infiltrating Ifni and other enclaves of Spanish Morocco, as well as Spanish Sahara (today Western Sahara), to claim them as being part of Morocco. Initially, they received important backing from the Moroccan government. In the Spanish Sahara, the Army rallied Sahrawi tribes along the way, and triggered a large scale rebellion. In early 1958, the Moroccan king reorganized the Army of Liberation units fighting in the Spanish Sahara as the "Saharan Liberation Army" , also known as 'the Southern Liberation Army' (Armée de Libération du Sud), sometimes abbreviated as ALS. The ALS had prestigious leaders such as Abderrahmane Youssoufi, Fqih Basri and Bensaid Aït Idder. The revolt in the Spanish Sahara was put down in 1958 by a joint French and Spanish offensive. Upon their retreat, the guerrilla fighters were, surprisingly, hindered by the regular Moroccan Army, which allowed Spanish and French forces to neutralize them. The King of Morocco then signed an agreement with the Spanish, where Spain returned the province of Tarfaya (until that agreement, part of Spanish Sahara) to Morocco. Part of the Army of Liberation was absorbed into the Moroccan armed forces. Morocco sees the Army of Liberation battles in Western Sahara, and the fighting under Moroccan flag of Sahrawis as a proof of Western Sahara's loyalty to the Moroccan crown, whereas sympathizers to the Polisario Front view it only as an anti colonial war directed against Spanish. Sahrawi veterans of the Army of Liberation today exist on both sides of the Western Sahara conflict, and both the Kingdom of Morocco and the Sahrawi Arab Democratic Republic celebrate it as part of their political history. Some parents of founder members of Polisario were members of the Army of Liberation , most notably the father of Mohammed Abdelaziz the president of Polisario and the Sahrawi Arab Democratic Republic, who is living in Morocco and is a member of CORCAS