Вильгельм Телль: Швейцарияның тәуелсіздік күресі мен халықтық қаһармандық эпосы

Кіріспе

1804 жылы Фридрих Шиллер жазған пьеса, Джеймс Шеридан Ноулздың пьесасы. Уильям Телл (Wilhelm Tell) – Фридрих Шиллердің 1804 жылы жазған драмасы. Оқиға 14 ғасырдың басында Габсбург империясынан тәуелсіздік алу жолындағы швейцариялық күрес аясындағы аңызға айналған швейцариялық мерген Вильгельм Телл туралы баяндайды. Джоахино Россинидің төрт актілі операсы «Гийом Телл» Шиллердің пьесасының француз тіліне аудармасы бойынша жазылған.

Құрамы

Пьеса Фридрих Шиллер тарапынан 1803 және 1804 жылдар аралығында жазылды. Жарияланғалы бері, Шиллердің «Вильгельм Телль» пьесасы көптеген тілдерге аударылды. 2004 жылы Шиллердің пьесасы алғаш рет Rütli Meadow (немісше: Rütliwiese) алаңында, пьесаның 200 жылдығына орай сахналанды. 1938 жылдан бері ол сондай-ақ әрбір Еңбек күні демалысында Висконсин штатының Нью-Гларус қаласында ағылшын тілінде, ал соңғы кездерге дейін неміс тілінде де қойылады. Пьесаның кейіпкерлері Венгрия мен Австрияның ұлттық карталар жинағында қолданылады және «Телль үлгісіндегі карталар» деп аталады. Бұл жинақ 1835 жыл шамасында, 1848 жылғы Венгрия революциясынан бұрын, бүкіл Еуропада революциялық қозғалыстар оянған кезде пайда болды. «Туз» карталары төрт маусымды көрсетеді. Бұл карталар Австро-Венгрия империясы бойынша тарады және бүгінгі күнге дейін сол аймақтағы ең көп таралған неміс стиліндегі ойын карталары болып табылады. «Оберлер» мен «Унтерлерде» бейнеленген кейіпкерлер: Герман Гесслер, Вальтер Фюрст, Рудольф Харрас және Вильгельм Телль. Ұзақ жылдар бойы карта Венадағы Фердинанд Пиатниктің карта бояу шеберханасында ойлап табылған деп есептелді, бірақ 1974 жылы алғашқы жинақ ағылшын жеке коллекциясынан табылды, және ол жинақтың ойлап табушысы мен жасаушысының аты Пешттегі карта бояушысының шебері Жозеф Шнайдер екенін, ал оның жасалған күні 1837 жыл екенін көрсетті. Егер ол Шиллер пьесасының швейцариялық кейіпкерлерін таңдамағанда, егер ол венгр батырларын немесе азаттық күрескерлерін таңдағанда, оның карталары сол кездегі үкіметтің қатаң цензурасының салдарынан таратылмаған болар еді. Карталардағы кейіпкерлер швейцариялық болғанымен, бұл карталар Швейцарияда белгілі емес. Филиппиннің әйгілі революциялық ұлтшылы және жазушысы Хосе Ризал 1886 жылы драманы өзінің туған тагалог тіліне аударды, Шиллер мен оның шығармаларынан көптеген әдеби және саяси шабыт алды. 19 ғасырда Вильгельм Телль Италия және Ресей империясы сияқты елдердегі көптеген азаттық күрескерлеріне шабыт берді. Шиллердің пьесасы нацистік режим кезінде жиі қойылып тұрса да, 1941 жылы оны көпшілік алдында орындауға тыйым салынды.

The play was written by Friedrich Schiller between 1803 and 1804, Since its publication, Schiller’s William Tell has been translated into many languages. In 2004 Schiller’s play was staged for the first time at the Rütli Meadow (German: Rütliwiese), on the occasion of its 200th anniversary. Since 1938 it has also been performed every Labor Day weekend in New Glarus, Wisconsin in English, and until recently also in German. The characters of the play are used in the national deck of cards of Hungary and Austria and are known as Tell pattern cards. The deck was born around 1835 in the times before the Hungarian Revolution of 1848, when revolutionary movements were awakening all over in Europe. The Aces show the four seasons. These cards spread across the Austro Hungarian Empire and are still the most common German suited playing cards in that part of the world today. Characters portrayed on the Obers and Unters include: Hermann Geszler, Walter Fürst, Rudolf Harras and William Tell. It was long believed that the card was invented in Vienna at the Card Painting Workshop of Ferdinand Piatnik, however in 1974 the very first deck was found in an English private collection, and it has shown the name of the inventor and creator of deck as József Schneider, a Master Card Painter at Pest, and the date of its creation as 1837. Had he not chosen the Swiss characters of Schiller's play, had he chosen Hungarian heroes or freedom fighters, his deck of cards would never have made it into distribution, due to the heavy censorship by the government at the time. Although the characters on the cards are Swiss, these cards are unknown in Switzerland. Jose Rizal, the famous Philippine revolutionary nationalist and author, translated the drama into his native Tagalog in 1886, having drawn much of his literary and political inspiration from Schiller and his works. During the 19th century, William Tell inspired many freedom fighters, e. g. in Italy and the Russian Empire. Although Schiller’s play was frequently staged during the Nazi regime, it was banned from public performance in 1941.