Римдегі Вилла Албани: 18 ғасырдың антикалық дәмі мен өнерінің мекені

Кіріспе

Вилла 1747 жылдан 1767 жылға дейін Римде, Италияда салынған.

Вилла Альбани (кейін Вилла Альбани Торлония) – Римде, Виа Салярия көшесінде кардинал Алессандро Альбани үшін салынған вилла. Ол 1747 және 1767 жылдар аралығында архитектор Карло Маркионни Джованни Баттиста Нолли, Джованни Баттиста Пиранези және Йоханн Йоахим Винкельман сияқты мамандардың әсерімен жасалған жоба бойынша салынды. Вилла Альбанидің антикварлық жинағын, Винкельманның жетекшілігімен сақтап келді. 1866 жылы вилланы сатып алған Торлония отбасы оны 21-ші ғасырға дейін толығымен сақтап қалды. 1870 жылы осы виллада Римді Папалық мемлекеттерден басып алғаннан кейінгі келісімге қол қойылды.

Тарих

1743 жылы жоспарланған вилланың құрылысы 1747 жылы Джузеппе Вазидің жобасы бойынша басталды және 1763 жылы аяқталды. Оның мақсаты – кардинал Альбанидің ежелгі және римдік мүсіндерден құралған, дамып келе жатқан және жаңа коллекцияларын орналастыру болды. Бұл коллекциялар көп ұзамай Виллаға қарап тұрған казиноны, ресми партерлермен байланыстырып, толықтырды. Вилла, өзінің коллекциясы, фонтандары, мүсіндері, баспалдақтары, фрескалары, итальян стиліндегі бағы және Каффехаустың жартылай шеңберімен 18-ші ғасырдың ортасында кең таралған ерекше антиквариаттық талғамның керемет куәсі болып табылады. Осы талғамның арқасында Рим Гранд Тур бағытының маңызды орталығына айналды. Кардинал жұмыстардың тікелей басшысы болғанымен, жұмыстарды ұйымдастыруға Альбанидің өмір бойы досы Карло Маркионни жауапты болды. Ол Виллада және, мүмкін, парктегі екі ғибадатхананың – Дианаға арналған ионикалық ғибадатхана мен макеттік қираған ғимараттың құрылысын қадағалады. Маркионнидің Иоганн Йоахим Винкельманнан кеңес алғаны болжанады. Винкельман 1759 жылы кардиналдың кітапханашысы болып тағайындалғаннан кейін, өзінің қамқоршысының көнеліктер коллекциясының каталогын жасады, соның арқасында грек өнерін қайта бағалауға мүмкіндік туды. Винкельман коллекцияны кеңейтуде маңызды рөл атқарды және 1766 жылдың тамызында жазған хатында, құрылыс процесінде Альбани әрқашан Декарттың «бос орын қалдырмау» қағидасын ұстанғанын жазды. Сөйтіп, Antinoo залында Вилла Адриананың танымал рельефі каминге орнатылды, ал бұл бөлмеде Антон Рафаэль Менгс жасаған Parnassus (1761) фрескасы да орналасқан. Бұл фреска Галереяның күмбезі үшін жасалып, жаңа неоклассикалық стильдің көркемдік манифестіне айналды. Винкельман жеті жылдық соғыс кезінде Римде зейнетақысыз қалған кезде Альбанидің қолдауына ие болды, ал оның өзінің талғамдылығы осы байланыс арқылы қатайды. Папа Климент XI-нің немересі, құрметті қамқоршы және шебер дипломат болған кардинал Алессандро Альбани (1692-1779) 18-ші ғасырдың Рим қаласындағы көне мүсіндердің ең ірі коллекционері және қазіргі археологиялық зерттеулердің негізін құраған неоклассикалық талғамды насихаттаушы еді. Вилла, қала қабырғасының сыртында, Via Salaria бойында, 1747 және 1763 жылдар аралығында салынды. Оны сәулетші Карло Маркионни жобалады. Бұл жер бұрын Аккорамбони, Эрколани және Орсиге тиесілі болған кең жасыл аймақ еді, оны кардинал Альбани сатып алған. Вилла тұрғын үй емес, көбінесе өкілдік ғимарат болды. Бұл туралы жоғары төбелі бөлмелер, интерьерге жасалған қамқорлық, екі қабатты итальяндық стильдегі баққа қарап тұрған әсем ішкі қасбеті куәландырды. Вилла ең алдымен мәдени орталық болды, кардинал Альбани жинаған антиквариаттар тобы үшін жағымды оқиғалар мен кездесулерге арналған орын болды. Мұнда білімді адамдар талқылаулар жүргізіп, концерттер, билер мен маскарадты комедиялар ұйымдастырылды. Қонақтар полихромды мәрмәр, штукатурка, гобелендер, суреттер және, ең бастысы, түпнұсқа грек және рим мүсіндерінен тұратын жиһаздың байлығына таң қалды. Альбанидің ежелгі дүниеге деген құштарлығы жас кезінен басталып, ауқымды қазба жұмыстарын демеулеуімен және Рим мен айналасындағы аймақтарда сатып алулар жасауымен көрінді. Кардинал Алессандро Альбанидің Порто-д'Анциода да вилласы мен паркі болды, ол 1732 жылдың ақпан айында аяқталды, бірақ безгек ауруының салдарынан көктемде бірнеше апта ғана тұруға мүмкіндік берді. Вилла кардиналдың қайтысынан кейін де көбінесе сақталды. Наполеон кезеңінде (1797-1815) Париждегі Наполеон мұражайын безендіру үшін алынып тасталған жұмыстар 1815 жылдан кейін олардың заңды иесіне, принц Карло Альбаниге қайтарылды. Ал резиденция 19-шы ғасырдың бірінші жартысына дейін Альбани отбасының меншігінде болды. Содан кейін соңғы мұрагерден Альбани Кастельбарко отбасына, одан кейін Торлония отбасына өтті. Аполлон Сароктоно және Менгстің (1728-1779) 1761 жылғы Парнас фрескасы сияқты шедеврлермен безендірілген, эклектикалық талғаммен дамыған ерекше ғимарат. Бұл ғимарат неоклассикалық стильдің манифесті болып саналады. Әлемге әйгілі Антинуидің Вилла Адрианадан алынған бас рельефі, император Адрианның жас сүйіктісін бейнелейді, сонымен қатар Перуджино, Ванвителли, Бачиччо және басқалардың туындыларын көрсететін коллекциялар да бар. Фасадтағы бронза әріптермен жазылған латын жазуы: “Alexander Albani vir eminentissimus instruxit et ornavit / Alexander Torlonia vir princeps in melius restituit” (“Ең көрнекті Алессандро Альбани [бұл ғимаратты] жобалап, безендірді / Принц Алессандро Торлония оны жақсырақ күйге келтірді”) – үйдің тарихын айтады. Вилла, көп ұзамай қаланың тарихи виллаларының көпшілігін жойып, үш ғасыр бойы Римді Еуропаның көркем өмірінің орталығы еткен Умбертин урбанизациясының жойылуынан сақталды.

Planned in 1743, the building of the villa began in 1747 according to Giuseppe Vasi and was celebrated as complete in 1763. Its purpose was to house Cardinal Albani's evolving and renewed collections of antiquities and ancient Roman sculpture, which soon filled the casino that faced the Villa down a series of formal parterres. The villa with its collection, fountains, statues, stairways and frescoes, and Italian style garden, the hemicycle of the Kaffeehaus, constitutes a sublime testimony of that particular antiquarian taste which came to the fore in mid 18th century, that for which Rome had become a key destination on the Grand Tour. While the Cardinal was the real director of works, for the layout of the works Albani's lifelong friend Carlo Marchionni was the architect in charge, at the Villa and perhaps also for the two temples in the park, an Ionic temple of Diana and a sham ruin. It is hypothesized that Marchionni took advice from Johann Joachim Winckelmann, who at that time, having been hired as librarian by the Cardinal (1759), was creating a catalogue of the collections of antiquities of his patron, paving the way for the reappraisal of Greek art. Winckelmann was a notable force behind the enlargement of the collection, and as he would write in a letter dated August 1766, in the construction process, Albani always adopted Descartes’s maxim not to leave any space empty. And so, in the Sala di Antinoo, the famous relief of Villa Adriana embellished the fireplace, and this room also hosts the famous fresco of Parnassus (1761), created by Anton Raphael Mengs for the vault of the Galleria, which would go on to become the pictorial manifesto of the nascent neoclassical style. Winckelmann was supported by Albani from the time when the Seven Years' War stranded him in Rome without his pension, and whose own connoisseur ship was sharpened by the connection. The nephew of Pope Clement XI, respectful patron and skilled diplomat, Cardinal Alessandro Albani (1692 1779) was in fact one of the greatest collectors of ancient sculptures in 18th century Rome, and a promoter of that Neo classical taste that forms the basis of modern archaeological studies. The Villa, lying just outside the city walls, along the Via Salaria, was built between 1747 and 1763, designed by the architect Carlo Marchionni, when the extensive green area, previously owned by Accoramboni, Ercolani and Orsi, was purchased by Cardinal Albani. A building of representation more than a residence, as suggested by the high ceilinged rooms, the care of the interiors, the elegant interior façade covering two floors with the majestic terraced loggia, looking onto the Italian style garden, the Villa was most of all a cultural powerhouse, hosting pleasant moments for the circle of antiquarian friends that the learned churchman had gathered around him. This was the stage of erudite discussions, concerts, dances and masked comedies, and guests would be astonished by the wealth of the furnishings, made up of polychrome marbles, stuccoes, tapestry, paintings, and above all, an exceptional collection of original Greek and Roman sculptures: a passion for the ancient world that Albani had nurtured since his youth, sponsoring vast excavation projects and making purchases both in Rome and in the surrounding areas. Cardinal Alessandro Albani had another villa and park at Porto d'Anzio, that was finished in February 1732, but was habitable for a few weeks only in spring because of malaria. The Villa remained largely intact even after the death of the Cardinal: the works removed during the Napoleonic period (1797 1815) to decorate the Musée Napoléon in Paris were in fact partly returned after 1815 to their legitimate owner, Prince Carlo Albani while the residence remained property of the Albani family up until the first half of the 19th century, when from the last heir it was passed on to the Albani Castelbarco family, from whom the Torlonia Family soon after purchased it. An exceptional building, developed with eclectic taste in a swift succession of rooms decorated with masterpieces like the Apollo Sauroctono and the Parnassus fresco (1761) by Mengs (1728 1779) considered to be the manifesto of the neoclassical style. The world wide famous bas relief of the Antinoo from Villa Adriana, depicting the young lover of Emperor Adriano along with the collections showcasing works by Perugino, Vanvitelli, Baciccio among the others. The Latin inscription in bronze lettering on the façade: “Alexander Albani vir eminentissimus instruxit et ornavit / Alexander Torlonia vir princeps in melius restituit” ("The most eminent Alessandro Albani designed and decorated [this building] / Prince Alessandro Torlonia restored it to better appearance"), tells the story of the house. The Villa has been saved from the destruction of the Umbertine urbanisation, which soon afterwards would wipe out most of the historical villas of the city, thus dispersing the ancient heritage that for three centuries had made Rome the heart of European artistic life.