Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Израильдің фактілік конституциялық заңы
De facto constitutional law of Israel
Негізгі заң: Кнессет – Израильдің негізгі заңдарының Израиль парламенті немесе Кнессеттегі сайлау процесін реттейтін бөлігі. Заң 1958 жылы қабылданды және 1987 жылы жаңартылды.
Basic Law: The Knesset is the part of the Basic Laws of Israel that governs the process of elections in the Israeli parliament or the Knesset. The law was created in 1958 and updated in 1987.
Қазіргі дауыс беру жүйесі
Кнессет мүшелері (МК) бүкіл ұлттық сайлаушылардың нәтижелері негізінде пропорционалдық өкілдік арқасында сайланады. Бұл орындықтар барлық партияларға бөлінеді, 3,25% сайлау шегінен төмен көрсеткен партияларды қоспағанда. Сайлау бюллетеньдері сайлаушыларға жеке кандидаттарды емес, партияларды таңдау мүмкіндігін береді. Партиялар кандидаттардың басымдық ретімен тізімделген тізіміне ие. Кейбір саяси партиялар кандидаттар тізімін анықтау үшін партия мүшелері арасында алдын ала дауыс беру жүргізеді, ал басқа партиялар кандидаттар тізімін әртүрлі жолмен анықтайды: кейбір партияларда кандидаттар тізімін партия мүшелері сайлаған саяси белсенділердің жиналысы таңдайды, ал басқа партияларда (әсіресе, Шас, Біріккен Тора Иудаизмі және Исраил Бейтейну) партияның кандидаттар тізімін таңдайтын шағын комитет бар, ал тағы басқаларында (Еш Атид сияқты) кандидаттар тізімін бір ғана адам анықтайды. Көптеген партиялар уақыт өте кандидаттар тізімін таңдау әдісін өзгертті. Сайлаулар номиналды түрде төрт жылда бір рет өткізіледі, бірақ Кнессет немесе премьер-министр ерте сайлау шақыруға шешім қабылдай алады (мерзімінен бұрынғы сайлау). Сондай-ақ, белгілі бір жағдайларда сайлау төрт жылдан кейінге шегерілуі мүмкін. Кейінге шегерілудің жалғыз мысалы – Кнессеттегі ерекше көпшілікпен (Иом-Киппур соғысының салдарынан екі айға) кейінге шегерілген 8-ші Кнессеттің сайлауы. Сайлаулар номиналды түрде еврей айының шешван айының бірінші немесе үшінші сейсенбісінде жоспарлануда. Егер өткен жыл яһудилік кезең жыл болса, сайлау шешван айының бірінші сейсенбісінде, әйтпесе үшінші сейсенбісінде өткізіледі. Сайлаулар арасындағы кезең төрт жылдан асатын, тіпті бес жылға дейін созылуы мүмкін, егер бұрынғы мерзімінен бұрынғы сайлау шешван айының соңына жақын өткен болса. 2015 жылғы мәліметтер бойынша, номиналды кесте тек төрт рет сақталды: 1959, 1965, 1969 және 1988 жылдар. Сайлаулар арасындағы ең ұзақ кезең – 1984 жылғы сайлау мен 1988 жылғы сайлау арасындағы 4 жылдың ішінде 101 күн. Жоғарыда аталған 1973 жылғы сайлауды есептемегенде, сайлаулар номиналды күні өткізілмеуінің себебі сайлау күнінің алға жылжытылуы болды. 2016 жылғы Негізгі заңға сәйкес, МК-ның 75 пайызы Израильге қарсы "қарулы күрес" жақтаған әріптес МК-ны қызметтен шеттету үшін дауыс бере алады. Аталған заң бойынша Кнессеттен ешбір МК импичментке ұшыраған жоқ.
Members of the Knesset (MK) are elected through proportional representation based on results for the entire national electorate. This means that seats are allocated across all parties, excluding parties that fall below the 3.25% electoral threshold. Ballot papers give voters a choice of parties, rather than choosing individual candidates. Parties have lists of candidates in order of preference. Some political parties have their own primary votes among party members to decide candidate lists, whilst other parties choose their candidate lists differently: In some parties, candidate lists are chosen by an assembly of political activists elected by party members, other parties (notably Shas, United Torah Judaism and Yisrael Beiteinu) have a small committee that chooses the party's candidate list, and in others (like Yesh Atid) candidate lists are chosen by one person only. Many parties have changed their way of choosing candidate lists over time. Elections are nominally held every four years, but the Knesset or prime minister can decide to call an election early (a snap election). Also under certain circumstances elections may be postponed past four years. The only example of a delay was the election for 8th Knesset which was postponed (for two months due to the Yom Kippur War) by a special majority in the Knesset. Elections are nominally scheduled on either the first or third Tuesday of the Jewish month of Cheshvan. If the previous year was a Jewish leap year elections are held the first Tuesday of Cheshvan, otherwise, third Tuesday. It is possible for the interval between elections to be longer than four years, and up to five years if the previous early election is held near the end of the Jewish month of Cheshvan. As of 2015, the nominal schedule was observed only four times: 1959, 1965, 1969, and 1988, with the longest interval between elections being 101 days over 4 years, which occurred between the 1984 elections and the 1988 elections. With the exception of the aforementioned 1973 elections, the reason that elections were not held on the nominal date was that the election date was advanced. According to a 2016 update to the Basic Law, 75 percent of MKs may vote to expel a fellow MK who has expressed support for an "armed struggle" against Israel. No MK has been impeached from the Knesset under this law.