Кіріспе
2000 жылдардағы саяси дау Мексикада. Андрес Мануэль Лопес Обрадордың дезафуэросы – Лопес Обрадордың Мексика қаласының мэрі лауазымында сотқа тартылудан мемлекеттік иммунитетінің алынуы. Құқықтық және саяси процесс 2004 және 2005 жылдары өтті, оның бастауында «Эль Энкино» деп аталатын жер учаскесін заңсыз иемденгені үшін Федералды округ үкіметіне шағым түсірген жер иесі тұрды. Бұл мәселе 2005 жылы Лопес Обрадор үшін өте маңызды болды, сол кезде Депутаттар палатасы дауыс беру арқылы оның қылмыстық айыптамалардан қорғайтын конституциялық иммунитетін жойды. Егер оған ресми айып тағылса, ол барлық азаматтық құқығынан айырылып, 2006 жылғы президенттік сайлауға қатысу құқығынан да айырылар еді, егер ол барлық айыптамалардан тез арада ақталмаса немесе сайлау тізілімінің соңғы мерзімінен бұрын жазасын өтесе. Дезафуэроны сол кездегі үкіметтегі ПАН партиясы, президент Висенте Фокс басқаратын федералды үкімет және PRI қолдады; оған Лопес Обрадордың мүшесі болған PRD партиясы және солшыл саясаткерлер қарсы болды. Процесс бір жылдан астам уақытқа созылды және мексикалық қоғамды дезафуэроны қолдағандар мен оған қарсы шыққандар арасында поляризацияға ұшыратты. 2005 жылдың 24 сәуірінде Мексика қаласында Лопес Обрадорды қолдау митингі өтті, оған миллионнан астам адам қатысты (сол кезде Мексика тарихындағы ең ірі саяси демонстрация), сондай-ақ шетелдік БАҚ процеске бір ауыздан қарсылық білдіргеннен кейін президент Фокс Лопес Обрадорға қарсы сот процесін тоқтатуға шешім қабылдады. 2005 жылдың 27 сәуірінде Фокс кабинетінде өзгерістер жасап, АМЛО-ға қарсы сот ісін қайта қарау және азаматтық құқықтар тек азамат кінәлі деп танылғаннан кейін ғана тоқтатылатындай заңдық өзгерістер енгізілетінін мәлімдеді. Фокс пен Лопес Обрадор 2005 жылдың мамыр айының бірінші аптасында саяси жағдайды тұрақтандыру мақсатында кездесті. Жаңа Бас прокурор Лопес Обрадорды соттамаудың жолын тапты, бірақ бұл алғашқы шағымданушы жеке компанияның келісіміне байланысты болды.
The Desafuero of Andrés Manuel López Obrador was the removal of López Obrador's state immunity from prosecution, in his role as Mayor of Mexico City. The legal and political process took place during 2004 and 2005, and it was originated by a land owner who sued the government of the Federal District on the grounds of improper expropriation of a patch of land called El Encino. This case became a serious issue for López Obrador in 2005, when a vote by the Chamber of Deputies lifted his constitutional immunity against criminal charges. If officially charged, he would have lost all his civil rights, including the right to run for the presidency in 2006, unless he was either quickly acquitted of all charges or managed to serve his sentence before the electoral registration deadline. The desafuero was supported by the then ruling PAN, the federal government headed by then President Vicente Fox, and the PRI; it was opposed by the PRD (the party in which López Obrador was affiliated) and left wing politicians. The process lasted for more than a year and resulted in a polarization among Mexican society between those who supported the desafuero and those who opposed it. After a massive rally in support of López Obrador took place in Mexico City on April 24, 2005, with an attendance exceeding one million people (at the time, the biggest political demonstration in recent Mexican history), and near unanimous condemnation from the foreign media towards the process, President Fox decided to stop the judicial process against López Obrador. On April 27, 2005, Fox announced changes in his cabinet, a re evaluation of the legal case against AMLO and legal changes so civil rights are only suspended once a citizen is found guilty. Fox and López Obrador met in the first week of May 2005, as part of the efforts to calm the political climate. The new Attorney General found a way to avoid prosecuting López Obrador, but it depended on the approval of the private company that first sued him.
Құқықтық негіз
Мексика Конституциясының 111-бабында жоғары деңгейдегі сайланған лауазымды тұлғалардың көпшілігі, қызмет етіп жатқан кезінде, қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін сотқа тартылмайды, егер ғана Депутаттар палатасының қарапайым көпшілігі қудалауға негіз бар деп таратса. Бұл артықшылық көбінесе Конгресс мүшелеріне 61-баппен берілген сөз бостандығын қорғаумен шатастырылады, ол фуэро (латын тілінен – forum) деп аталады, одан айыру процесі десафуэро деп танылады. Қылмыстық қудалаудан қорғау, көбінесе фуэромен шатастырылады, сондықтан екі термин де бір-бірін алмастырып қолданылады. Егер Депутаттар палатасы қарсы дауыс берсе, лауазымды тұлға қызметтен кеткеннен кейін де қудалау жалғасуы мүмкін, себебі депутаттар айыптаудың өзіне емес, қылмыс жасалғанына сенімділіктің бар-жоқтығына ғана дауыс береді. Егер олар жақтап дауыс берсе, лауазымды тұлғаны қудалауға болады. Екіншілік заңда мұндай жағдайда лауазымды тұлға өз қызметінен дереу айырылады делінген. Конституция штаттағы губернаторлардың өз штаттық конгресстеріне бағынуын міндеттейді; Федералды округ штат емес. Қылмыстық қудалауға тап болған адамның саяси құқықтары тоқтатылады (38-бап), сондықтан ол, кем дегенде уақытша, лауазымға үміткер бола алмайды немесе оны атқара алмайды. 2006 жылдың шілдесіндегі президент сайлауына қатысуға ниеттенген барлық үміткерлер 2006 жылдың 15 қаңтарына дейін тіркелуге тиіс болды, бірақ заң сол жылдың мамыр айына дейін үміткерді өзгертуге рұқсат береді. Заң жүйесі мұндай жағдайларда көбінесе сынақтан өтпеген, ал Федералды округтің ерекше мәртебесі (ол штат емес; жақында ғана президент тағайындаған ведомство басшысы басқарды; оның штаттық конгресс емес, заң шығару жиналысы бар) Жоғарғы Сотқа шағымдар мен құқықтық дауларды әкелуі мүмкін.
Эль-Энсино ісі
Лопес Обрадор дәл осы тәуекелді көтерді. 2000 жылдың 9 қарашасында Росарио Роблес, оның ізашары, Санта-Фе, Куахималпадағы "Эль Энсино" деп аталатын үлкен мүліктің бір бөлігін жеке ауруханаға баратын жол салу үшін иеліктен шығарды. 2001 жылдың 11 наурызында мүліктің иесі үкіметке шағымданып, мәселе түпкілікті шешілгенге дейін құрылысты тоқтату туралы федералды сот бұйрығын алды, себебі бұл иеге өз мүлігіне кіруге кедергі келтірді. Тамыз айында судья жұмыстар жалғасып жатқанын анықтады, сондықтан ол федералды бас прокурордан тергеу жүргізуді және жағдайды түзету үшін қажетті шаралар қабылдауды сұрады. Федералды бас прокурордың амалсыз бас иеді. Бірнеше ай өтті, себебі соңғы кездерге дейін соттар көбінесе меншік иелігін иемдену істерінде үкіметтің жағын қолдады, сондықтан бұл іс жаңа мәселелерді қамтиды, сонымен қатар бұл өте ерекше қадам болды. 2004 жылдың 17 мамырында бас прокурор кешіктіре берсе, қудаланатынын білгендіктен, AMLO-ның иммунитетін алып тастау туралы өтініш беретінін мәлімдеді, және екі күннен кейін солай істеді. Бір-бірін айыптаған ұзақ айлардан кейін, 2005 жылдың осы іс үшін шешуші жыл болатыны анық болды. Ол иммунитетінен айырылғаннан кейін бірнеше күн ішінде ресми түрде сотталуы керек еді; президенттікке үміткер болу үшін 2006 жылдың 15 қаңтарына дейін барлық айыптамалардан ақталған болуы керек еді (бірақ заң кандидаттарды мамырға дейін ауыстыруға рұқсат береді). Лопес Обрадор сот шешімі шыққанға дейін барлық заңдық құралдардан бас тартатынын, қудалау басталғанда түрмеге түсіп, сол жерден үгіт-насихат жүргізетінін бірнеше рет мәлімдеді. Сонымен қатар, ол қылмыстық іс бойынша сотта өзінің адвокаты болатынын (оның саясаттану және мемлекеттік басқару бойынша білімі бар) мәлімдеді, бірақ екі адвокаттан заң кеңесі алатынын айтты. Партия жарғысын өзгертіп, ол түрмеде отырғанда да үміткер бола алатындай етті. Депутаттар палатасының дауыс беруінен бұрын, өзінің үгіт-насихатының бір бөлігі ретінде ол өзінің пайдасына дауыс беруге қысым көрсету үшін қоғамдық орындарда жаппай митингтер ұйымдастырды және бұқаралық ақпарат құралдарына сұхбат беріп, өзінің процесін мексикалық революционер Франсиско И. Мадероға немесе АҚШ-тың азаматтық құқық қорғаушысы Мартин Лютер Кингке қарсы жүргізілген процестермен салыстырды, бұл бұрынғы президент Салинас пен президент Фокс жасаған қастандық екенін мәлімдеді. Ресми құжаттарда бұрыннан болғанымен, естен кеткен факт – Лопес Обрадор ABC ауруханасына баратын жолдардың құрылысын тоқтату туралы сот бұйрығын орындаудан бас тартты, себебі олар оны сотқа берді және кіру жолдары мерзімінде аяқталмаса, 37 миллион доллар төлеуге міндетті болар еді. Оның сөзінше, оның үкіметі аурухана салу үшін жер сатқан, бірақ қандай да бір себеппен ауруханамен келісім бойынша, бұл жер басқа жерге ауыстырылған. Жаңа жерде кіру жолдары болмаған, оны пайдасыз еткен; аурухана AMLO үкіметін сотқа берді. Қазіргі уақытта AMLO үкіметі осы мәселеде қаржылық қылмыс жасады ма, жоқ па, белгісіз.
Депутаттар палатасы дауыс береді
Оның күшті қорғанысына қарамастан, процесс тоқтатылмады және Лопес Обрадор 2005 жылдың 1 сәуірінде төрт депутаттан тұратын комиссияның шектеулі дауыс беруімен алғашқы кездесуде жеңіліске ұшырады, бұл алты күннен кейін толық құрамдағы Депутаттар палатасының оның иммунитетін жою үшін дауыс беруіне мүмкіндік берді. Оның үстіне, олар оның және айыптау тарапының аргументтерін тыңдағаннан кейін шешім қабылдады. Комиссияның бұл шектеулі дауыс беруі, бастапқыда екі күн бұрын жоспарланған болатын, үш дауысқа қарсы бір дауыспен қылмыс жасалған деген негізді күмәнділікке орын берді. Алдын ала дауыс беру туралы ақпарат құралдарында аз жарияланды, себебі Папа Иоанн Павел II қайтыс болуға жақын еді (ол келесі күні дүниеден өтті). Бұл Лопес Обрадорды (Папа қайтыс болғанға бірнеше сағат қалғанда) өзінің «дезафуэро» процесіне арналған жақсы жарияланбағаны туралы алаңдаушылығын білдіруге итермеледі, бірақ Папаның денсаулық жағдайына арналған «сағаттап» арнайы репортаждар берілді. «Бұл футбол матчы сияқты, медиа тек Лопес Обрадордың үшке бір есебімен жеңілгенін айтты», - деді ол, бұқаралық ақпарат құралдарының, әсіресе теледидардың үкіметке бағынышты болған кезеңге оралуынан қорқатынын жеткізді. 2005 жылдың 7 сәуірінде Лопес Обрадор Депутаттар палатасына өз ісін ұсыну үшін барды. Сессия басталған кезде 500 депутаттың 488-і қатысқандығы хабарланды, бірақ бір депутаттың дауыс беруге кешігіп келгені анықталды. AMLO президент Фокс процестің артында тұрғанын айыптағаннан кейін ұзақ отырыстан соң, Депутаттар палатасы 360 дауысқа қарсы 127 дауыспен (екі депутат дауыс беруден бас тартты) AMLO-ның қудалаудан конституциялық иммунитетін жойды. Екінші заңға сәйкес, мұндай жағдайларда ол лауазымынан дереу босатылады. Жергілікті өкілдер жиналысы (Федералды округтың мәртебесі штат пен округ арасында болғандықтан Конгрессі болған жоқ), PRD мүшелерінің көпшілігімен (AMLO партиясы) бұл процестің заңдылығын мойындаудан бас тартты. Бұл қаланың болашағы үшін маңызды болды, өйткені AMLO-ның ізбасарын тағайындауға олар заңды түрде құқылы болды.
Саяси жағдай
Десафуэро – заңдық және саяси процесс екі есе (оның нәтижесін депутаттар палатасы шешеді, ол негізінен саяси орган) және осылайша, Лопес Обрадордың тағдырын шешуде саяси мәселелер заңдық мәселелермен бірдей дәрежеде маңызды рөл атқарды. 2004 жылдың басынан бастап процеске қарсы және қолдау білдіретін саяси реакциялар болды, бұл 2005 жылдың сәуірінде Лопес Обрадордың конституциялық еңбекқорлығынан айырылуымен жекелеген мәнге ие болды.
Жалпы саяси жағдай
Десафуэро процесі Висенте Фокс президенттігінің екінші жартысында басталды және күш алды, осы кезде мексикалық қоғам мен саяси тұлғалар Фокстың өкіметтен шығып қалған, 2000 жылы оны билікке жеткізген амбициялы реформалардың жобасын ілгерілетуге қабілетсіз "ақсақ қаз" ретінде қабылдауы арқасында билік вакуумының күшеюі сезілді. Фокс президенттігі кабинет мүшелерінің кетуімен және Лопес Обрадордың үлкен танымалдылығының артуымен де қиындыққа тап болды, ол барлық президенттік сайлау сауалнамаларында басқа барлық мүмкін үміткерлерден айқын басымдықпен озып, өзінің жақын айналасына қатысты саяси дау-дамаздарға төтеп берді.
Десафьерді жақтаған саяси және әлеуметтік реакциялар
Десафуэроның саяси негіздемесін негізінен федералдық үкімет, биліктегі Partido Acción Nacional (PAN) және Partido Revolucionario Institucional (PRI) жақтады. Олардың негізгі аргументі – заңның толық күшімен орындалуы болды. Бұл аргумент саяси немесе экономикалық мүдделерге қарай заңның таңдамалы түрде қолданылуына ұзақ уақыт бойы төзімді болған қоғамның көптеген бөліктерінде жақсы қабылдады. Алайда, басқалар үшін бұл аргумент PRI және, аз дәрежеде, PAN-ның көрнекті өкілдеріне қатысты болған миллиондаған долларлық қаржылық дауларды тергеуге келмейтінін ескере отырып, әлсіз болып көрінді. Десафуэро процесінің соңына қарай, оның саяси сипатқа ие болуы күшейген сайын, бұл аргумент әлсіреп, десафуэроға қолдау ақыры PRI және PAN белсенділерінен ғана түсті.
Саяси тұлғалар мен десафьероға қарсы реакциялар
Десафуэроға қарсы пікірлер, кем дегенде бастапқыда, Лопес Обрадордың Демократиялық революция партиясынан (PRD) және Мексиканың саяси солшылдарының басқа мүшелері мен жақтастарынан келді. 2005 жылдың басында АМЛО десафуэроға қарсы әртүрлі наразылық формаларын қолдады: көбінесе наурыз айында көрінген «No al desafuero» немесе осыған ұқсас ұрандар жазылған плакаттар, Лопес Обрадорға қолдау көрсетуге дайын саяси және халық қозғалыстарының тізімін жасау, оның партиясы PRD-нің түрлі саяси акциялары. Лопес Обрадордың медиа стратегиясы – оның қудалануын бұрынғы үкіметтерге (1968, 1971) тағылған қылмыстар мен қаржылық дауларға (1994-1995) байланысты қудалаулармен салыстырудан тұрды, онда сотталғандардың саны аз болды (бірақ кейбіреулерінде ірі айыппұлдар салынды), сондай-ақ сайлаудағы көшбасшы екенін атап өту. Ол өзін 1910 жылы диктатор Порфирио Диас тарапынан тұтқындалған, кейін Мексика революциясының жетекшісі және келесі президент болған Франсиско И. Мадеромен теңестірді. Өмірінің бір сәтінде түрмеде отырған халықаралық құқық қорғаушылармен де салыстырды. Ол бұл процестің бұрынғы президент Карлос Салинас де Гортари, бұрынғы президент Фокс және ПАН-ның президенттікке үміткері Сантьяго Криль сияқты жоғары лауазымды саясаткерлер ұйымдастырған саяси қастандық екенін мәлімдеді. Десафуэро процесі күш алған сайын, оған қарсы көбірек тәуелсіз дауыстар естілді. Олардың ішінде танымал мексикалық зиялылар, ұлттық БАҚ, PRI және PAN партияларының бірқатар мүшелері және, ақырында, шетелдік БАҚ біріге айқай шу көтерді. Осы фактор ПАН мен үкіметті бұл мәселеде өз позицияларын өзгертуге және саяси шешім іздеуге итермеледі. Бұл нәтиже Мексика қоғамы мен демократия үшін үлкен жетістік деп саналды, бірақ үкіметтің беделіне ауыр соққы тигізді. Көптеген сарапшылар ПАН мен үкімет процеске қатысқанда қызу қорғаған заң үстемдігі принципі, десафуэро саясаты ПАН-ның болашағына зиян келтіріп, Лопес Обрадордың саяси беделін арттырғанда, енді басымдыққа ие болмағанын айтады.
Хронологиясы
9 қараша 2000 жыл: Росарио Роблес, оның ізашары, Санта-Фе, Куахималпадағы Эль-Энсино деп аталатын үлкен мүлік жерінің бір бөлігін жеке ауруханаға кіру жолын салу үшін иеліктен шығарды. 11 наурыз 2001 жыл: Жер иесі заңсыз иеліктен айыруды негізге ала отырып, Федералдық округке шағымданып, сотқа жүгінді. Оған сот шешімі шығарылып, мәселе шешілгенге дейін құрылыс жұмыстарын тоқтатуға бұйрық берілді. Иесінің мәлімдемесінше, құрылыс оның мүлігіне кіруге кедергі келтірді. Прокурорлардың айтуынша, Лопес Обрадор бұл бұйрықты бірнеше рет қасақана елемеген. Қылмыстық кодекс бойынша, бұл құқық бұзушылық. 2005 жылдың қаңтарында Лопес Обрадордың президенттікке кандидат болу ниеті анық болды. Осы уақытта Бас прокурор істі қайта қарап, Конгресске жіберді. 2005 жылдың ақпан және наурыз айларының соңында: Конгресс төменгі комитетіндегі дезафуэро дауысы жақындаған кезде, федералды үкімет Лопес Обрадорға қарсы медиа кампаниясын бастады. Фокс өзінің ішкі істер министрі Сантьяго Крильге Лопес Обрадорды қарапайым қылмыскерлермен салыстыруға тырысқан бірқатар медиа роликтер жасауды тапсырды. Бұқаралық ақпарат құралдарында жүргізілген үгіт-насихатқа қарамастан, халықтың көп бөлігі дезафуэро процесінің саяси мақсатта жүргізілгенін сенді. 1 сәуір 2005 жыл: Лопес Обрадор төрт депутаттан тұратын төменгі комитетте өткен дауыс беруде алғашқы жеңіліске ұшырады, бұл алты күннен кейін толық Депутаттар палатасында дезафуэро дауысын өткізуге мүмкіндік берді. 7 сәуір 2005 жыл: Лопес Обрадор депутаттар алдында өзін қорғады. Ұзақ отырыс барысында ол президент Фоксты бұл процестің артында тұрғаны үшін айыптады, содан кейін Депутаттар палатасы 360-қа 127 дауыспен оның иммунитетін алып тастады. Дауыс беру нәтижесі партиялық болып шықты, PRI және PAN оның иммунитетін алып тастауға дауыс берді. Лопес Обрадордың партиясы PRD бір ауыздан қарсы дауыс берді. Лопес Обрадордың конституциялық иммунитеті жойылды. Оның конституциялық иммунитетін жоғалту мексикалық құқық жүйесіндегі кейбір кемшіліктерді көрсетіп, ұзаққа созылатын құқықтық және саяси күрестің бастауы болды. Депутаттардың дауыс беруінен кейін Федералдық округ Заңнамалық жиналысы (жергілікті заң шығару органы) конституциялық дағдарысты тудырды, дезафуэроға осы органның дауыс беруі керек деп мәлімдеді; федералдық депутаттар өз шағымдарын білдірді, Конгресс дезафуэроны қарастыруға тиісті орган деп дәлелдеді. Жоғарғы Сот екі шағымды да қарауға келісіп, Лопес Обрадордың Үкімет басшысы лауазымында қалуына, сонымен бірге қудалануға ұшырауына мүмкіндік берді. "Нью-Йорк Таймс", "Лос-Анджелес Таймс", "Чикаго Трибьюн" және "Файненшл Таймс" газеттерінің редакциялық мақалалары дезафуэроны дұрыс емес шешім деп бағалады. 8 сәуір 2005 жыл: Лопес Обрадор лауазымынан кетті. Жергілікті үкіметке уақытша Лопес Обрадордың үкімет хатшысы Алехандро Энсинас жетекшілік етті. PAN партиясының екі жергілікті депутаты Хорхе Лара мен Габриэла Куэвас Лопес Обрадордың түрмеге қамалмауы үшін кепілдік төледі. Лопес Обрадор кепілдікті "надандық" деп атады және оны дезафуэроны жақтағандардың қолынан келгендіктен қабылдаудан бас тартты. Кейін сот техникалық себептермен айыптауды және кепілдікті қабылдамады. 24 сәуір 2005 жыл: Мексика қаласындағы Зокало алаңында Лопес Обрадорды қолдау митингісі өтті. Мексика қаласының деректеріне сәйкес, шараға бір миллионнан астам адам қатысқан. Федералды үкімет деректері "жүздеген мыңдаған" адам қатысқанын көрсетті. Лопес Обрадор оған қарсы іс-қимыл басталғаннан бастап дезафуэроға қарсы наразылық білдірудің әртүрлі формаларын ұсынды. Оның сыншылары бұл іс-қимылды мемлекеттік қаражат есебінен қаржыландырғанын айыптады. Бұл "No al desafuero" немесе "No al Golpe de Estado" сияқты сөздері бар плакаттарды жасауды қамтыды. Сондай-ақ, ол Мексика мен шетелдегі саяси және халықтық қозғалыстарды үйлестірді. Оның жақтастары бұл іс-қимыл жергілікті үкіметтен тәуелсіз болғанын мәлімдеді. 27 сәуір 2005 жыл: Президент Фокс өзінің кабинетінде өзгерістер жасады (соның ішінде Бас прокурор Рафаэль Македо де ла Кончаның отставкасы) және Лопес Обрадорға қарсы сот ісін қайта қарауды жариялады, сондай-ақ азаматтық құқықтар азамат кінәлі деп танылғанға дейін тоқтатылмайтындай конституциялық түзетуді ұсынды. 2006 жылдың ақпан айына дейін бұл түзетутер Конгресстен өтпеді. Жаңа бас прокурор тағайындалды. 4 мамыр 2005 жыл: Жаңа Бас прокурордың кеңсесі Лопес Обрадорға қарсы сотқа қарамау туралы айыптауды техникалық себептермен тоқтатып тастады. Қорытындылай келе, ол кінәлі екенін, бірақ жақында құрылған "Үкімет басшысы" лауазымының барлық заңдарға енгізілмегенін мәлімдеді. Заңда тек облыс әкімдері немесе қала басшылары туралы ережелер болған. Лопес Обрадор екеуінің де біріне жатпады. Сондықтан, тиісті баптың мәтіні оның қылмысы үшін жаза бар-жоқ екенін анықтауды қиын етіп көрсетті. Бұл хабарлама қылмыстық құқық сарапшылары тарапынан жоққа шығарылды. Бір жағынан, заңдық прецеденттерге сәйкес, жаза қарастырылғаны айтылды. Екінші жағынан, Бас прокурор кінәлі немесе кінәсіз деп жариялай алмайды, тіпті заңды түсіндіре алмайды. Осылайша, Бас прокурор қылмыстың сипаты мен жеке компанияның шағымына байланысты айыптауды тоқтата алмайды. Компания сот процесін жалғастырды. 2005 жылдың желтоқсаны: Жоғарғы Сот төрағасы Марианно Асуэла Гуитррон істің тоқтатылуын сынады. Оның сөзіне göre, президент немесе Конгресс саяси себептермен кінәсіз деп жариялай алмайды немесе істі жаба алмайды, Фокс осылай істеді деп мәлімдеді. (Жарияланған мәліметтерге сәйкес, Жоғарғы Сот төрағасы Марианно Асуэла Лопес Обрадордың дезафуэросы туралы президент Фокспен 2004 жылдың соңында, Конгресс әрекет еткенге дейін талқылаған, бұл өте ерекше әрекет болды.) 2006 жылдың қаңтары: Бас прокурордың кеңсесіндегі іс бойынша тікелей жауапты лауазымдағы шенеунік Марисела Моралес қызметтен босатылды. Оның кеткенімен, іске жауапты барлық жоғары деңгейдегі шенеуніктер ауыстырылды, бірақ Бас прокурордың кеңсесі Асуэланың желтоқсан айының соңындағы сөйлегенінен кейін Лопес Обрадорға қарсы айыптаулар әлі де күшінде екенін мәлімдеді.
Соңы
Оның конституциялық иммунитетін жоғалтуы ұзақ мерзімді заңдық және саяси күрестің бастамасы ғана болды. Саяси билік қауіпке ұшырағаннан басқа, сынақтан өтпеген құқықтық жүйеде дауларды одан әрі ұзартатын кемшіліктер анықталды. Депутаттардың дауыс беруінен кейін Федералды округтің заң шығарушы ассамблеясы оларға қарсы конституциялық дау тудырды, себебі олар штаттық конгресс сияқты дауыс беруі керек еді (Федералды округ штат емес). Федералды депутаттар өз шағымдарын берді, екеуі де Жоғарғы Сот тарапынан қабылданды. Екеуі де бір уақытта күшіне енді, сондықтан AMLO Үкімет басшысы болды да, болмады да. Оған айып тағылғанын білгенде, биліктегі PAN партиясының екі жергілікті депутаты AMLO-ны түрмеден құтқару үшін кепілдік төледі. Бірақ сот кейіннен техникалық себептермен айыптауды да, кепілдікті де қабылдамады. AMLO кепілдікті "надандық әрекеті" деп атады, өйткені ол түрмеге қамалуға ниеттенген. 2005 жылғы 24 сәуірде AMLO ұйымдастырған шеруге ресми мәліметтер бойынша 1,2 миллион адам қатысты (Федералды округтің қоғамдық қауіпсіздік хатшылығының бағалауынша). Бұл көрсеткішке кәсіби одақтар мен мемлекеттік қызметкерлер де кірді. Шеру қала орталығындағы Зокало алаңында аяқталды, қатысушылар Лопес Обрадорға қолдау білдірді немесе десафуэро процесіне наразылық танытты. Бұл соңғы жылдардағы ең көп қатысқан саяси шара болды, оны екі жыл бұрынғы қылмысқа қарсы өткен саяси емес шерумен салыстыруға болады. 27 сәуірде президент Фокс өзінің кабинетінде өзгерістер жасап, AMLO-ға қарсы сот ісін қайта қарау және азаматтық құқықтар тек азамат кінәлі деп танылғанға дейін тоқтатыла тұруын қамтамасыз ететін заңдық өзгерістер туралы хабарлады. 8 минуттық сөйлесінде ол AMLO-ны "Үкімет басшысы" деп атады, оны қызметтен босату туралы дауларды естен шығарып, 2006 жылы адал сайлау өткізудің маңыздылығына баса назар аударды. Бұл AMLO үшін маңызды жеңіс болды, бірақ іс жабылды деп айту әлі ерте еді. 4 мамырда Бас прокуратура AMLO-ға қарсы сотқа қарама-қайшылықпен күрес үшін қозғалған қылмыстық істі техникалық себептермен тоқтату туралы мәлімдеді: олар оны кінәлі деп жариялады, бірақ оның Үкімет басшысы ретіндегі ерекше мәртебесі (губернатор да, мэр де емес) тиісті баптың мәтініне сәйкес оның қылмысы үшін жазаның бар-жоғын анықтауды қиын етірді. Бұл хабарламаны қылмыстық құқық сарапшылары жоққа шығарды, өйткені Бас прокуратура кінәлі немесе кінәсіз деп жариялай алмайды, тіпті заңды түсіндіре алмайды; олар қылмыстың сипатына байланысты айыптауды тоқтатуға құқылы емес, өйткені айыптау жеке компания тарапынан ұсынылды, ол талап-арызды жалғастыратынын мәлімдеді. Тіпті Лопес Обрадорды техникалық себептермен жазалау мүмкін болмаса да (бұл мәселе өзі даулы), ол кінәлі деп танылып, басқа да жазаларға ұшырауы мүмкін еді. Сонымен қатар, сол кездегі қолданыстағы заң бойынша, Лопес Обрадор сот процесінде тұрған кезде сайлауға қатыса алмайтын еді, ал ол президенттікке кандидат болу үшін отставкаға шыққаннан бастап, ол кез келген уақытта сот процесіне тартылатын қарапайым азаматқа айналды, содан кейін саяси құқықтарынан айырылуы мүмкін еді. Алайда, саяси себептермен, қарсыластары мен оған шағымданып отырған жеке меншік иесінің күш-жігеріне қарамастан, мұның болуы екіталай болды.