Кіріспе

Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы Дарджилинг ауданындағы Сингалила жотасында орналасқан ұлттық саябақ.

Сингалила ұлттық саябағы – теңіз деңгейінен 2300 метрден жоғары биіктікте, Батыс Бенгалияның Дарджилинг ауданындағы Сингалила жотасында орналасқан Үндістанның ұлттық саябағы. Ол Сандакфуға дейінгі танымал жаяу жолмен әйгілі.

Тарих

Парк 1986 жылы жабайы табиғат қорығы деп жарияланды, ал 1992 жылы Үндістанның ұлттық паркі мәртебесі берілді. Бұл аймақ бұрыннан бері Манебханжангтан Сандакфхуға (Батыс Бенгалияның ең биік шыңы) және Фалутқа дейінгі саяхат жолы ретінде қолданылып келген. Дарджилингтегі Сингалила аймағы 1882 жылы Ұлыбритания үкіметі Сикким Дурбарынан сатып алынып, 1878 жылғы Үнді орман заңына сәйкес қорық орманы деп белгіленді. 1992 жылы ұлттық парк ретінде жарияланып, туризм үшін ресми түрде ашылды. Ұлыбританияның көрнекті ботаниктері мен саяхатшыларының бірі Джозеф Далтон Хукер 1849 жылы Сингалила қырқасын зерттеді. Хукердің экспедициясы Дарджилингте орналасты, онда ол табиғатты зерттеуші Брайн Хогтон Ходжсонмен бірге болды. Ходжсон арқылы ол Британдық Шығыс Үндістан компаниясының өкілі Арчибальд Кэмпбеллмен танысты, ол Хукердің Сиккимге кіруіне келісім жасады, бұл 1849 жылы бекітілді. Хукер жергілікті тұрғын Чарльз Барнспен бірге аймақты зерттеді, содан кейін Ранжит өзені бойымен Тееста өзенімен және Непал шекарасындағы Сингалила жотасындағы Тонглу тауына дейін саяхаттады.

География

Сингалила ұлттық паркі Сингалила жотасында, теңіз деңгейінен 2300 метрден 4000 метрге дейінгі биіктікте, 78,6 шаршы километр аумақта орналасқан. Саяси географиясы: Парк Үндістанның Батыс Бенгалия штатындағы Дарджилинг ауданының Дарджилинг бөлімшесінде орналасқан. Солтүстік жағынан Сикким штатымен, батыс жағынан Непалмен шектеседі. Физикалық географиясы: Парк Шығыс Гималайдың бір бөлігі. Сингалила жотасы шамамен солтүстіктен оңтүстікке қарай созылып, Гималайдың Батыс Бенгалиясын оның батысындағы басқа Шығыс Гималай жоталарынан бөліп тұрады. Батыс Бенгалияның ең биік екі шыңы – Сандакфху (3630 м) және Фалут (3600 м) осы жотада және парктің ішінде орналасқан. Раммам және Шрихола өзендері паркі арқылы ағып өтеді. Ескерту: Жанындағы карта ауданның ең маңызды жерлерін көрсетеді. Картада белгіленген барлық орындар үлкен, толық экранды картамен байланыстырылған.

Адамзат тарихы

Парктің адам қонысының айтарлықтай тарихы жоқ. Дегенмен, Сандакфу мен Фалутқа қарайтын саяхат жолы бойында шағын елді мекендер өсіп шықты. Қала Похриде, сол аттас көлдің маңында, салыстырмалы түрде үлкен ауыл бар. 1905 жылы Канченджангаға көтерілуге әрекеттенген алғашқы таушылар тобы Сингалила жотасын жақындау жолы ретінде пайдаланды. Бұл топты Жюль Жако Гиллармо және танымал эзотерик Алестер Кроули басқарды.

Флора

Singalila жотасын 2000-3600 м биіктіктегі қалың бамбук, емен, магнолия және рододендрон ормандары жамылған. Жабайы гүлдердің гүлдеу маусымы екі кезеңде болады: біріншісі көктемде (наурыз және сәуір айларында), рододендрон гүлдегенде, екіншісі жаңбырдан кейінгі маусымда (қазан айы шамасында), төменгі орман гүлдегенде (Примула, Гераниум, Саксифрага, Бисторт, Сенесио, Котонеастер және көптеген орхидеялар). Сандакфху Гималай кобра лилиясының (Arisaema) көптеп өсуіне байланысты "улы өсімдіктер тауы" деп аталады. Өсімдіктер әлемі 2001 жылы зерттелді. Дарджилингтегі Ллойд ботаникалық бағының орхидариумында 50 сирек кездесетін түрі бар, барлығы 2500 орхидея сақталған. Олардың көпшілігі Сингалила ұлттық паркінен әкелінген. Ллойд ботаникалық бағындағы орхидеялардың гүлдеу кестесі:

Sl. No. MARCH – APRIL
1 Calanthe puberula Lindl.
2 Coelogyne flaccida Lindl.
3 Coelogyne corymbosa Lindl.
4 Coelogyne cristata Lindl.
5 Dendrobium nobile var. alba Lindl.
6 Liparis pusilla Ridl.
7 Dendrobium nobile var. pendulum Lindl.
8 Dendrobium nobile var. virginalis Lindl.
9 Eria confusa Hook. f.

JUNE – JULY
1 Agrostophyllum callosum Rchb. f.
2 Bulbophyllum leopardinum (Wall.) Lindl.
3 Cryptochilus lutea Lindl.
4 Dendrobium gibsonii Lindl.
5 Liparis resupinata Ridl.
6 Spiranthes sinensis (Pers.) Ames.

JUNE – AUGUST
1 Paphiopedilum hirsutissimum Pfitz.
2 Goodyera foliosa (Lindl.) Benth. ex C. B. Clarke

JULY – AUGUST
1 Habenaria sp.
2 Sarcanthus pallidus Lindl.

AUGUST – SEPTEMBER
1 Renanthera imschootiana Rolfe
2 Vanda cristata var. multiflora Hort.
3 Anthogonium gracile Lindl.

MARCH – MAY
1 Bulbophyllum cariniflorum Rchb. f.
2 Papilionanthe vandarum Rchb. f.
3 Calanthe masuca (D. Don) Lindl.
4 Cymbidium eburneum Lindl.
5 Dendrobium chrysanthum Wall. ex Lindl.
6 Dendrobium longicornu Lindl.
7 Dendrobium hookerianum Lindl.
8 Epigenium rotundatum (Lindl.) Summ.
9 Eria acervata Lindl.
10 Phaius maculates Lindl.
11 Sobralia amesiana Sander
12 Saturopsis undulatus Benth.
13 Thunia venosum Rolfe
14 Coelogyne flavida Wall. ex Lindl.

SEPTEMBER – OCTOBER
1 Dendrobium falconeri Hook.
2 Coelogyne barbata Lindl. ex Griff.
3 Dendrobium nobile Lindl.
4 Coelogyne occultata Hook. f.
5 Doritis taenialis (Lindl.) Hook. f.
6 Cymbidium mastersii Griff. ex Lindl.
7 Phaius wallichii Lindl.

SEPTEMBER – NOVEMBER
1 Trudelia cristata (Lindl.) Senghas
2 Cymbidium affine Warn.

MARCH – JUNE
1 Cymbidium cochleare Lindl.
2 Masdevallia harrisonii
3 Cymbidium elegans Lindl.

MARCH – NOVEMBER
1 Cymbidium gammieanum Rolfe.
2 Eria coronaria (Lindl.) Rchb. f.
3 Cymbidium giganteum Wall. ex Lindl.
4 Eria stricta Lindl.
5 Cymbidium longifolium D. Don

APRIL – MAY
1 Calanthe chloroleuca Lindl.
2 Oberonia iridifolia Lindl.
3 Coelogyne elata Lindl.
4 Vanda coerulea Griff. ex Lindl.
5 Dendrobium densiflorum Lindl. ex Wall.

OCTOBER – DECEMBER
1 Cymbidium tracyanum Rolfe.
2 Aerides biswasiana Mukherjee & Ghose
3 Pleione praecox (J. E. Smith) D. Don
4 Cymbidium devonianum Lindl. ex Paxton

OCTOBER – JANUARY
1 Cymbidium lowianum Rchb. f.
2 Paphiopedilium insigne Pfitz.

MAY – JUNE
1 Coelogyne ochracea Lindl.
2 Coelogyne prolifera Lindl.
3 Dendrobium brymerianum Rchb. f.

NOVEMBER – DECEMBER
1 Otochilus albus Lindl.
2 Otochilus fuscus Lindl.

NOVEMBER – JANUARY
1 Thunia alba (Lindl.) Rchb. f.
2 Paphiopedilum villosum Lindl.

JUNE – NOVEMBER – FEBRUARY
1 Pholidota imbricata Hook.
2 Paphiopedilum villosum var. boxallii (Rchb. f.) Pfitzer

DECEMBER – FEBRUARY
1 Cymbidium grandiflorum Griff.

Фауна

Сүтқоректілер: Паркте қызыл панда, барс мысық, лақтырған бұғы, сары кеуделі мартен, жабайы шошқа, панголин және пика сияқты көптеген кіші сүтқоректілер мекендейді. Ірі сүтқоректілерге Гималай қара аюы, барс, бұлтты барс, серу және такин жатады. Жолбарыстар кейде бұл аймаққа келіп түседі, бірақ олардың осы орманды мекендеуіне жеткілікті түрлердің қоректік базасы жоқ. Құстар: Парк – құс қадағалаушылар үшін құнарлы жер, онда 120-дан астам түр тіркелген, оның ішінде Гималай бүркіті, қызыл минивет, калийж фазан, қан фазан, сатир трагопаны, қоңыр және түсті тоғайлар, қызыл кентіт және отты құйрықты мизорнис, алтын кеуделі фулветта сияқты Ескі әлемнің сүрегейлерінен сирек және экзотикалық түрлер көптеп кездеседі. Парк сонымен қатар көптеген көшпенді құстардың ұшу жолында орналасқан. Жыртқыштар мен қосмекенділер: Гималай тритонының популяциясы төмендеп бара жатыр және олар Жоре-Похри, Сухия-Похри және жақын жердегі көлдердің маңына жиналып көбейеді. Жоре-Похри және Сухия-Похри парктің шекарасынан 20 км қашықтықта орналасқан және қорғалатын жабайы табиғат қорықтары болып табылады.

Қорғау мәселелері

Парктегі басты мәселелер – саяхатшылардың жолдарындағы қоқыстарды жинау және саяхатшылардың флораға ең аз зиян келтіруін қамтамасыз ету, себебі мұндай биіктіктегі флора өте баяу өседі. Көрші ауылдардан жайылымға мал (яқ және сиыр) шығару да проблема тудыруы мүмкін. Орман өрттері, әсіресе көктемде, қысқы кезеңде жиналған құрғақ бұталар мен жапырақтар қауіпті болуы мүмкін болғандықтан, парк үшін қауіп төндіреді. 2006 жылдың 6 наурызында парк орман өртінен зардап шекті. Ұлттық паркте қызыл панданың саны бар болғаны 42 (2019 жылы) болса да, «Қызыл панда жобасы» (Орталық зоопарк басқармасының қаржыландыруымен) Дарджилингтегі Падмаджа Найду Гималай зоологиялық паркіндегі тұқымдық өсіру бағдарламасынан қызыл пандаларды қайта қоныстандыру үшін Сингалила ұлттық паркін таңдады, бұл негізінен географиялық жақындықпен байланысты. Екі аналық – Суити мен Милли 2004 жылдың қараша айында босатылды. Милли барс шабуылынан қаза тапты, бірақ Суити жабайы табиғатқа бейімделіп, қызыл панданың алғашқы сәтті қайта оралған баласын дүниеге әкелді. Бұл оқиғаны белгілі үнді режиссерлері Раджеш Беди мен Нареш Беди түсірді. «Тұманның періштесі» деп аталған деректі фильм Монтанада өткен 29-шы Халықаралық жабайы табиғат кинофестивалінде «Ең үздік табиғатты қорғау және қоршаған орта туралы фильм» номинациясында жеңіске жетті.

Паркке арналған ақпарат

Бұл саябақ Шығыс Гималайдағы ең танымал отбасылық демалыс ордаларының бірі. Саябақты көктемде (наурыз-мамыр) және жаңбырдан кейін (қыркүйек айының ортасынан желтоқсанның басына дейін) баруға болады. Жаңбыр маусымына байланысты, саябақ әр жылдың 16 маусымынан 15 қыркүйегіне дейін туристерге жабық.

Қонақ үй

Сайлунг шайханасы – Мегмада тоқтауға арналған шағын, жайлы орын. Дарджилинг Горха тау кеңесі басқаратын Тонглу, Гайрибанс, Сандакфху, Фалут, Кала Похри және парктегі басқа да көптеген жерлерде екі бөлмелі қонақ үйлер мен саяхатшыларға арналған жатақханалар бар. Манебханжанда көптеген қонақ үйлер мен тұруға жайлы орындар ұсынылады. Паркті аралаудың ең қолайлы жолы – Дарджилиңде тұрып, ұлттық парктің ішінде кемпинг жасау.

Фильмдер

Гималайдағы Сингалила, Джордж Тенгюммуттиль http://theindia. info/SingaliLaInTheHimalaya Фильмі 14 күндік саяхат арқылы Сингалила қыратының тарихын көрсетеді.