Фрэнк "Ганнер" Гатски: Американ футбол тарихындағы отандық шебер

Кіріспе

Фрэнк "Ганнер" Гатски (18 наурыз 1921 – 22 қараша 2005) – 1940 және 1950 жылдары All America Football Conference (AAFC) және National Football League (NFL) лигаларында «Кливленд Браунс» командасының қорғаушысы ретінде ойнаған американдық футболшы. Гатски өз заманындағы ең көрнекті орталық ойыншылардың бірі болды. Ол күшімен және тұрақтылығымен танымал болды, «Браунс» командасының төрт қырғақшысы Отто Грэмді қорғауға көмектесті және 1946 мен 1955 жылдар аралығында жеті лига чемпионатын жеңіп алды. Гатски 1957 жылы «Детройт Лайонс» командасына ауысқаннан кейін сегізінші чемпионатын жеңіп алды, бұл оның соңғы маусымы болды. Гатски Батыс Вирджиния штатында көміршілер отбасында дүниеге келген. Ол «Маршалл» университетіне түскенге дейін жергілікті мектеп командасында үш жыл ойнады, онда да футболмен айналыса берді. 1942 жылы АҚШ армиясына қабылданып, Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. 1945 жылы елге оралғаннан кейін «Оберн» университетінде бірнеше ойын ойнады, бірақ ол «Маршалл» командасында ойнап, сабақ алғанын анықтағаннан кейін ойнаудан шеттетілді. Бітіргеннен кейін «Браунс» командасының құрамына ілігіп, жаңа AAFC лигасында құрылып жатқан командаға қосылды. Бұрынғы «Хантингтон» орта мектебінің футбол жаттықтырушысы Джонни Брикелс, Пол Браунды білетін еді (сондай-ақ «Маршаллдан» Эд Улински да іріктеуге қатысып, ойнады және кейін «Браунс» командасын жаттықтырды), ал «Маршаллдың» бұрынғы ойыншысы Сэм Клэг Брикелске осы екі ойыншы туралы хабарлады. Гатски алғашқы екі жылының көп бөлігінде желілік қорғаушы және резервтік орталық ретінде ойнады, содан кейін бастапқы орталық ретінде орын алды. «Кливленд» AAFC лигасында үстемдік танытқан кезде ол осы позициясын сақтап қалды, 47–4–2 есебімен төрт чемпионат жеңіп алды. 1950 жылы лига таратылғаннан кейін «Браунс», «Сан-Франциско 49ers» және «Балтимор Колтс» командалары NFL лигасына қосылды. Гатски мен «Браунс» 1950, 1954 және 1955 жылдары чемпион атанды, ал 1951–1952–1953 жылдары чемпиондық ойында жеңіліске ұшырады. 1957 жылғы маусымнан кейін ол «Детройт Лайонс» командасымен сегізінші титулды жеңіп алып, зейнеткерлікке шықты және мансабында ешқандай ойынды немесе жаттығуды өткірмейтін болды. Футболдан кеткеннен кейін Гатски қысқа мерзімге «Бостон Патриотс» командасының скауты болып жұмыс істеді. Содан кейін ол Батыс Вирджиния штатындағы түзету мектебінде спорттық директор және бас футбол жаттықтырушысы болып жұмыс істеді, мектеп 1982 жылы жабылғанға дейін сол қызметте болды. 1985 жылы ол Кәсіби футболдың Даңқ залына енгізілді. «Маршалл» университеті 2005 жылы Гатскинің 72 нөмірін зейнеткерлікке шығарды, бұл «Thundering Herd» командасы үшін зейнеткерлікке шығарылған жалғыз футбол нөмірі. Сол жылы ол Батыс Вирджиния штатындағы зейнеткерлер үйінде қайтыс болды. 2006 жылы Батыс Вирджиния штатының Хантингтон қаласындағы Ист-Энд көпірі оның құрметіне Франк Гатски ескерткіш көпірі деп аталды.

American football player (1921–2005)

Frank "Gunner" Gatski (March 18, 1921 – November 22, 2005) was an American professional football center who played for the Cleveland Browns of the All America Football Conference (AAFC) and the National Football League (NFL) in the 1940s and 1950s. Gatski was one of the most heralded centers of his era. Known for his strength and consistency, he helped protect quarterback Otto Graham and open up running lanes for fullback Marion Motley as the Browns won seven league championships between 1946 and 1955. Gatski won an eighth championship after he was traded to the Detroit Lions in 1957, his final season. Gatski was born in West Virginia to a coal mining family. He played for three years on his local high school team before attending Marshall University, where he continued to play football. He joined the U. S. Army in 1942 and went to fight in World War II. Upon his return in 1945, he played in a couple of games at Auburn University, before officials found out he had attended and played for Marshall, and took classes. After graduating, he tried out and made the roster for the Browns, a team under formation in the new AAFC thanks to Johnny Brickels, the former Huntington High School football coach who knew Paul Brown (Ed Ulinski of Marshall also tried out, played and later coached the Browns) after another former Marshall player, Sam Clagg, alerted Brickels to the two players. Gatski played as a linebacker and backup center for most of his first two years before earning a spot as the starting center. He retained that position as Cleveland continued to dominate the AAFC, going 47–4–2 and winning four championships before the league dissolved and the Browns, the San Francisco 49ers and Baltimore Colts were absorbed by the NFL in 1950. Gatski and the Browns won the 1950, 1954 and 1955 titles, losing in the title game in 1951–52–53. He retired after the 1957 season when he won an eighth title with the Detroit Lions, never having missed a game or practice in his career. After leaving football, Gatski worked briefly as a scout for the Boston Patriots. He then joined a reform school in West Virginia as athletic director and head football coach, staying there until the school closed in 1982. He was elected to the Pro Football Hall of Fame in 1985. Marshall retired Gatski's number 72 in 2005, the only football number retired for the Thundering Herd. He died that year in a nursing home in West Virginia. In 2006, the East End Bridge in Huntington, West Virginia was renamed the Frank Gatski Memorial Bridge in his honor.

Ерте өмір

Гатски 1921 жылы туған және Батыс Вирджинияның Фармингтон қаласында өскен. Оның әкесі мен атасы Польшадан көшіп келген, ал отбасындағы көптеген ер адамдар жақын жердегі №9 көмір шахтасының лагерінде жұмыс істеді. Гатски үш жыл бойы Фармингтон орта мектебінің футбол командасында орталық шегінде ойнады, команда бағанасыз, трибунасыз және ойын сағаты жоқ сиыр жайылымында өнер көрсетті. Ол жазда көмір шахталарында жұмыс істеді, ал 1939 жылы соңғы курста толық уақыт шахтада жұмыс істеді. Гатски тартымды және жайлы болғанмен, ол сонымен қатар шебер биші ретінде танымал болды. "Мен Фармингтонда көп биледім", - деді ол 1949 жылы. "Бірақ джиттербагтан гөрі полканы көбірек ұнатамын". Гатски 1945 жылы әскери қызметтен оралды, бірақ Маршалл футбол бағдарламасын әлі қайта жаңартпағандықтан, ол Алабама штатындағы Оберн университетіне түсіп, оқуын аяқтады, сонымен қатар мектептік футбол командасының бір бөлігі ретінде ойынға қатысты. 1948 жылы ол орталық шегінде тұрақты ойыншы болды. "Браунз" бірден табысқа жетті. Команда 1946, 1947, 1948 және 1949 жылдары AAFC чемпионатын жеңіп алды, 1948 жылы 14–0 есебімен тамаша маусымды өткізді және төрт маусымда тек төрт ойында жеңіліске ұшырады. Гатскинің шабуылдағы рөлі – Ото Грэмды қарсыластардан қорғау. Ол сондай-ақ қарсыластарды итеруге және фулбэк Марион Мотлиге жүгіруге кеңістік жасауға көмектесті. "Браунз" 1950 жылы Ұлттық футбол лигасына (NFL) қосылды. Гатскидің блоктауының арқасында команданың шабуылы мен жалпы нәтижесі жақсарды. Кливленд 1950 жылы NFL чемпионатын жеңіп алды және келесі бес маусымның әрқайсысында чемпионат ойындарына қатысты, 1954 және 1955 жылдары тағы да жеңіске жетті. "Браунз" NFL-ге кірген кезде Гатски тұрақтылығымен, беріктігімен және қатаңдығымен танымал болды. Браун команда құрамында тек бір орталық шегіндегі ойыншыны ұстай бастады – Гатски. Қазіргі орталық шегіндегі ойыншылар мұндай жағдайға наразы болар еді, – деді 1950 жылдардың басында Гатскимен бірге ойнаған Уолт Майклс. Бірақ Гатски бұған қарсы болған жоқ. "Ол барлық пасқа қатысты", – деді Майклс. Гатски – аң аулауды ұнататын тыныш мінезді адам еді. Ол "Браунз" командасы маусым бойы жаттығу өткізетін Кливлендтегі "Лиг Парк" клубында садақ пен жебемен нысанаға тигізуді жаттықтырды. Ол маусым бойы жаттығу формасын кірлетпейтін "Браунз" командасының "Бес кіршік" ойыншыларының бірі болды. Браун оны команданың ең мықты ойыншыларының бірі деп атады. Грэм оны қарсыластардың шабуылдан қорғануына сенімді кепілдік деп есептеді. Командаластары оны "темір адам" және "Гибралтар тасы" деп атады. Ол 1951 және 1955 жылдар аралығында бір жылды қоспағанда, барлық жылдары "All-Pro" тізіміне енді. "Браунз" 1956 жылы Грэм зейнеткерлікке шыққаннан кейін күреске түсті және тұрақты маусымды 5–7 есебімен аяқтады, бұл олардың тарихындағы алғашқы жеңіліс рекорды болды. Маусымнан кейін Браун 35 жастағы Гатскиді Детройт Лайонс командасына драфт таңдауы үшін саудалады, себебі Гатски жалақыны көтеруді сұраған. Ол тек 1957 жылы "Арыстан" командасы сапында ойнады. Детройт сол жылы "Браунз" командасын жеңіп, NFL чемпионы атанды. 1957 жылғы маусымнан кейін зейнеткерлікке шыққан кезде Гатски сегіз чемпионатта жеңіп, 12 маусымда 11 чемпионат ойынына қатысты, бұл кәсіби футболдағы рекорд және әлі де бейтаныс ойыншылар үшін ең жақсы көрсеткіш. 1985 жылы Гатски Жо Намат, Пит Розель, О. Дж. Симпсон және Роджер Стаубахтан тұратын топтың бір бөлігі ретінде Профутбол даңқы залына енгізілді. Гатски ол залда болады деп күтпегенін айтты. Ол 28 жыл бойы ойнамағандықтан, "Олд Таймерс" комитеті оны таңдады. Екі онжылдықтан кейін Маршалл университеті Гатскидің 72 нөмірін Бирмингемдегі Алабама университетіне қарсы өткен ойында зейнеткерлікке шығарды. Гатски – Маршалл футбол командасынан осындай құрметке ие болған алғашқы және жалғыз ойыншы. Гатски 2005 жылдың 22 қарашасында Батыс Вирджиния штатының Моргантаун қаласындағы қарттар үйінде қайтыс болды және Графтондағы Батыс Вирджиния ұлттық зиратында жерленді.

Gatski was born in 1921 and raised in Farmington, West Virginia. His father and grandfather were immigrants from Poland, and most of the men in his family worked at the nearby Number Nine Coal Mine Camp. Gatski started at center for three years on his Farmington High School football team, which played on a cow pasture with no scoreboard, bleachers or game clock. He worked in the coal mines during the summers, and went to work in the mines full time during his senior year in 1939. Gatski was reserved and aloof, but he was also known as a graceful dancer. "I used to dance a lot in Farmington," he said in 1949. "But I like polkas better than jitterbugging." Gatski returned from duty in 1945, but Marshall had yet to resume its football program, so he enrolled at Auburn University in Alabama and finished out his studies, playing part of the season on the school's football team. He became the full time starter at center in the 1948 season. The Browns, meanwhile, were an immediate success. The team won the AAFC championship every year from 1946 47 48 49, posting a perfect season of 14–0 in 1948 and losing only four games in four seasons. Gatski's role on the offensive line was to help protect quarterback Otto Graham from defenders when he went back to pass. He also helped push away defenders and create space for fullback Marion Motley to run47 in. The Browns merged into the more established National Football League (NFL) in 1950. Aided by Gatski's blocking, the offense and the team continued to succeed. Cleveland won the 1950 NFL championship, and reached the championship game in each of the following five seasons, winning again in 1954 and 1955. By the time the Browns entered the NFL, Gatski had developed a reputation for consistency, durability and toughness. Brown began keeping only one center on the roster – Gatski. Centers today would complain about that, Walt Michaels, who played with Gatski in the early 1950s, said in later years. Gatski, however, did not mind. "He would take all the snaps," Michaels said. Gatski was a quiet man who liked to hunt. He practiced hitting targets with his bow and arrow at League Park in Cleveland, where the Browns trained during the season. He was one of the Browns "Filthy Five" players who did not wash their practice uniforms during the season. Brown called him one of the strongest men on the team's roster. Graham thought of him as sure protection against opposing linemen. Teammates called him an "iron man" and a "Rock of Gibraltar". He was named to All Pro lists in all but one year between 1951 and 1955. The Browns struggled after Graham retired in 1956 and ended the regular season at 5–7, their first ever losing record. After the season, Brown traded the 35 year old Gatski to the Detroit Lions for a draft pick after Gatski asked for a raise. He only played in the 1957 season with the Lions. Detroit beat the Browns for the NFL championship that year. By the time he retired after the 1957 season, Gatski had won eight championships and played in 11 championship games in 12 seasons played, a professional football record and still best for any non kicker/punter. Gatski was elected to the Pro Football Hall of Fame in 1985 as part of a class that included Joe Namath, Pete Rozelle, O. J. Simpson, and Roger Staubach. Gatski said he had not expected to make it into the hall. He had not played for 28 years when he was selected by an old timers committee. Two decades later, Marshall University retired Gatski's number 72 during a homecoming game against the University of Alabama at Birmingham. Gatski was the first and remains the only Marshall football player to be so honored. Gatski died on November 22, 2005, at a nursing home in Morgantown, West Virginia and was buried at the West Virginia National Cemetery in Grafton.