Кіріспе

Американдық мормондық көшбасшы (1849–1931)

Чарльз Уилсон Нибли (5 ақпан 1849 – 11 желтоқсан 1931) – шотланд-американдық діни қайраткер, кәсіпкер және саясаткер. Нибли Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің мүшесі болды және 1907–1925 жылдар аралығында Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінің (LDS Church) бесінші бас епископы, ал 1925 жылдан өліміне дейін шіркеудің Бірінші Президенттігінің мүшесі болды. Ол сонымен қатар кәсіпкер болып жұмыс істеді және ағаш өңдеу, қант және теміржол сияқты түрлі салалармен айналысты.

Ерте өмір

Нибли Шотландияның Хантфилд қаласында Джеймс Нибли мен Джин Уилсон отбасында дүниеге келген. 1855 жылы оның отбасы Америка Құрама Штаттарына көшіп, соңғы күнгі қасиеттілердің бас тобына қосылды. Олар Род-Айленд штатында біраз уақыт тұрды. 1860 жылы олар Юта аймағына көшіп барды. Отбасы солтүстікке, Каш аңғарына қоныстандыру үшін жіберілді және ақырында Уэллсвиллде орнықты. Уэллсвиллде Нибли қойшы және дүкенші болып жұмыс істеді. Есейген соң Нибли Юта штатының Бригам қаласына көшіп, Моррис Розенбаумның (мормондыққа өткен еврей) жұмысында болды, кейіннен ол жұмыс істейтін дүкеннің серіктесі атанды. Сол жерде ол Ребекка Нейбаурмен (Розенбаумның әйелдерінің бірінің қарындасы) танысып, 1869 жылы үйленді. 19 ғасырдың көп әйел алу дәстүрін сақтап, Нибли 1880 жылы Эллен Рикске, ал 1885 жылы Джулия Баджға үйленді.

Кәсіпкерлік жобалар

1879 жылдан 1885 жылға дейін Нибли ЛДС шіркеуінің Біріккен Орден бағдарламасы аясында жұмыс істейтін ағаш өндіру компаниясын басқарды. Нибли монополияға берілген адам болды, бәсекелестікті "экономикалық залал" деп есептеді. Сондай-ақ, мормондық кәсіпорындарға жоғары баға төлеуді қолдамаған ЛДС шіркеуінің мүшелері шіркеуге қиянат жасады деп санайтын. Орегон штатындағы Нибли қаласы және ондағы қант қызылшасын өсіруші елді мекен оның құрметіне аталды. Кейін ол Amalgamated Sugar Company және Utah and Idaho Sugar Company (кейін U&I Sugar Co) компанияларын құруға зор үлес қосты. Ол Юта-Айдахо қант компаниясының атқару комитетінің төрағасы, Standard Investors Inc. (Ниблиге тиесілі барлық компанияларды қамтиды) президенті, сондай-ақ келесі кәсіпорын мекемелерінің құрметті директоры болды: Zion's Cooperative Mercantile Institution, Юта штатының ұлттық банкі, Zion's Savings Bank & Trust Company, Юта Power & Light Company, Western Pacific Railroad Company, Hotel Utah, Utah Lime and Stone Company, Mountain States Telephone & Telegraph Company және Beneficial Life Insurance Co.

Миссиялар

Нибли ЛДС шіркеуі үшін екі миссия өтеді. Оның алғашқы миссиясы 1869 жылдың қазан айынан 1870 жылдың наурызына дейін АҚШ-тың шығысына бағытталды және басты мақсаты – Ютадағы көп әйел алу туралы жағымсыз жариялымдарға қарсы тұру болды. Оның екінші миссиясы 1877 жылдың мамырынан 1879 жылдың мамырына дейін Англияда өтті және ол кейінгі шіркеу тарихына зор әсер етті. Ол жаңа миссия президенті Джозеф Ф. Смитпен бірге саяхаттады және Англияда қызмет еткен кезінде болашақ шіркеу президентімен жақын дос болып кетті.

Бірінші төрағалық

1925 жылы ол епископтық қызметтен босатылып, Хебер Дж. Грантқа шіркеудің Бірінші Президенттігінде екінші кеңесші болуы сұралды. Ол елшілікке бекітілмей тұрып Бірінші Президенттікте қызмет атқарған аз ғана адамдардың бірі.

Нибли саябағы

1921 жылы Нибли Солт-Лейк-Ситидегі Вандамере (Кальдер) паркін сатып алып, сол жылдың Рождество қарсаңында қалаға сыйға берді. Қалаға сыйға берілгеннің шарты – оны ешқашан сатуға болмайды, гольф алаңы ретінде сақталуы керек немесе Нибли отбасына қайтарылуы керек еді. Мақсаты – барлық адамдардың, байлардың да, кедейлердің де гольф ойнай алатын, жалпыға қолжетімді гольф алаңын құру болатын.

Өлім және мұра

Нибли Юта штатының Солт-Лейк-Сити қаласында пневмониядан қайтыс болды; ол Логан қалалық зиратында жерленді. Нибли, Юта оның құрметіне аталған. Чарльздың ұлы Престон шіркеу басшысы болды және бірнеше мормондық кітаптардың авторы еді. Хью У. Нибли, мормондық дін қорғаушысы және ғалым, Чарльздың ұлы Александр арқылы немересі. Музыкант Рид Нибли оның немересі, ал Марта Нибли Бек - шөбересі.

Сыртқы ресурстар

Чарльз В. Ниблидің өмірбаяндық әңгімесі