Кіріспе

Balzac and the Little Chinese Seamstress) – 2002 жылы түсірілген, диалогтары Сычуань диалектісінде жазылған, режиссері Дай Сицзе, басты рөлдерде Чжоу Сун, Чэнь Кун және Лю Е ойнаған француз-қытайлық романтикалық драмасы. Ол 2002 жылғы 16 мамырда Канн кинофестивалінде тұңғыш рет көрсетілді. 2000 жылы Дайдың осы аттас жартылай автобиографиялық романының негізінде түсірілген бұл фильм, Мәдени революция кезінде Сычуань провинциясының шалғай ауылына үш жылдық қайта тәрбиелеуге жіберілген буржуазиялық отбасынан шыққан екі жас қытай жігітінің оқиғасын баяндайды. Екеуі де ескі тігіншінің немересі, елге Кішкентай тігінші деп танымал болған, әдемі жергілікті қызға ғашық болады. Ақыл-ойға жасалған қысымның сол жылдарында үштік Батыс авторларының тыйым салынған, аударылған романдарынан құтылу мен бостандық табады, олардың арасында Балзак ең сүйікті жазушысы болатын. Фильм Қытайдағы сол қараңғы дәуірдегі жастық шақ, махаббат және еркіндік тақырыптарын зерттейді.

Сюжет

Фильм 1971-1974 жылдар аралығында, Қытай мәдени революциясының соңғы кезеңінде оқиғасы өтеді. Жасөспірім шақтағы екі қалалық жігіт, Луо Мин (Чен Кунь сомдаған) және Ма Цзяньлинь (Лиу Йе сомдаған), Сичуань провинциясының таулы аймағындағы шалғай ауылға қайта тәрбиелеуге келеді. Ауылға келгеннен кейін, ауыл басшысы Ван Шуанбао, басқа ауыл тұрғындарының куәлігінде, олардың "реакциялық тегі" туралы сұрақ қояды. Луоның әкесі бір кезде Чжан Кайшэке тіс протезі орнатқан стоматолог екені белгілі болады, ал Маның әкесі – дәрігер. Басшы сондай-ақ жігіттердің багажын тексеріп, буржуазиялық деп таныған аспаздық кітабын өртеп жібереді. Маның скрипкасын да отқа лақтыруға әрекеттенседі, бірақ Луо тоқтатады. Луо, Ма орындайтын Моцарттың KV 334 Divertimento-сының "Моцарт төраға Мао туралы ойлап тұр" деп аталатын "тау әні" екенін айтады. Екі жігітке бір үй беріледі, және олар дереу жергілікті тұрғындардың жұмысына араласады, оның ішінде тыңайтқыш ретінде қолданылатын адам қалдықтарын тасымалдау және көмір шахтасында жұмыс істеу. Бір күні көрші ауылдан келген, баршаға Кішкентай тігінші (Чжоу Сюнь сомдаған) деп танылған, тігіншінің немересі, жас қыз, әжесімен бірге Маның скрипка ойнағанын тыңдауға келеді. Луо мен Ма Кішкентай тігіншімен дос болады және екеуі де оған ғашық болады. Оқу-жазу білмейтін, бірақ білімге шұғыласы бар қыз бен оны өзгертуге уәде берген жігіттер, қалаға оралуға мәжбүр болған басқа бір жігіт – Төрткөздің (Ван Хунвэй) қолындағы тыйым салынған батыс романдары бар чемоданды ұрлау жоспарын құрады. Луо Кішкентай тігіншіге күн сайын Стендаль, Киплинг және Достоевскийдің кітаптарын оқиды. Бірақ оның сүйікті жазушысы Бальзак болып шығады. Кішкентай тігінші Луоға ғашық болады. Бір күні Луо екі айлық демалысқа, ауырған әкесіне бару үшін қалаға аттанғанда, ол оған өзінің проблемасы бар екенін айтады, бірақ одан әрі түсіндірмейді. Кейін ол Маға жүкті екенін айтады, бірақ халық санының өсуін шектеу заңдары 25 жасқа дейін некеге тұруға тыйым салады, ал неке куәлігісіз аборт жасау заңсыз. Ма қалаға барып, әкесін жақсы білетін гинекологты тауып, одан көмек сұрайды. Гинеколог қатты қозғалып, жасырын түрде түсік жасау үшін ауылға баруға келіседі. Луо қайтып келгенде, өмір бұрынғысынша жалғасады. Бірақ бір күні Кішкентай тігінші, Луо мен Маның жаңа идеяларымен толығымен өзгеріп, ауылды тастап, "жаңа өмір" іздеуге шешім қабылдайды. Кейін, 1974 жылы Луо мен Ма екеуі де қалаға оралады. Луо кейіннен Шанхай стоматология институтының профессоры болады, ал Ма Францияға көшіп, кәсіби скрипкашы болады. 1990 жылдардың соңында, ол Үш сарқырама бөгетінің құрылысы жақын арада үш жыл өткізген ауылды суға батыратынын жаңалықтардан көрген кезде, Ма Кішкентай тігіншіді қайта табу үмітімен оралады. Бірақ оның әрекеті сәтсіз аяқталады, ол ауыл мен оның тұрғындарының, соның ішінде қарт басшының видеожазбаларын ғана алып келеді. Ма Шанхайда ескі досы Луомен кездескенде, соңғысы Шэньчжэнь мен Гонконгта Кішкентай тігіншіні іздеудің бұрынғы сәтсіз әрекеті туралы мойындады. Фильм су басуы мүмкін қалалар мен ауылдардың жаңалықтарымен және үштің жастық шағында су астында қалған көрінісімен аяқталады.

DVD-нің шығарылуы

Балзак пен кішкентай қытай тігіншісі 2005 жылдың 29 қарашасында АҚШ-та DVD форматында жарық көрді және Empire Pictures компаниясы таратып шығарды.