Кіріспе

Британдық дипломат (1779–1845)

Чарльз Стюарт, 1-ші Стюарт де Ротсе бароны (2 қаңтар 1779 – 6 қараша 1845), 1812–1828 жылдары сэр Чарльз Стюарт деп белгілі болған, көрнекті британдық дипломат. Ол Францияда екі рет елші болып қызмет етті, сондай-ақ 1841–1844 жылдары Ресейде елші болды.

Өмірбаян және білім

Стюарт генерал-лейтенант, құрметті сэр Чарльз Стюарттың ұлы, премьер-министр Джон Стюарт, 3-ші Бьют графының кіші ұлы болды. Оның анасы Луиза Берти, Лорд Вер Бертидің қызы, Роберт Бертидің кіші ұлы, Анкастер және Кестевеннің 1-ші герцогы болған. Ол Итон мен Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде білім алды.

Дипломатиялық мансап

Стюарт 1801 жылы дипломатиялық қызметке қабылданды және бірден Венадағы Киелі Рим империясының легация хатшысы болып тағайындалды, ол 1804 жылға дейін осы қызметте болды. Содан кейін ол Санкт-Петербургке жіберілді, одан кейін 1808 жылы француздық оккупациядағы Испанияға тағайындалды. 1810 мен 1814 жылдар аралығында Португалия және Бразилияға Төтенше елші және толық өкілетті министр ретінде қызмет етті. 1812 жылы Бат орденінің (KB) рыцары атағын алды және 1814 жылы жеке кеңесшілер кеңесіне ант берді. 1814 жылдың желтоқсанында Генри Броугэм Томас Кривиге Стюартты былай сипаттады: «Ол қарапайым адам, кейбір қағидалары бар, саясатқа қызығушылығы шамалы және өте жақсы тәжірибелік санаға ие. Ол көп оқыған, одан да көп көрген және лауазымына сай, жасаған жұмысы көп. Мен естіген барлық дипломаттардан да оның іскерлігі артық. Оның сөздерінде мәнсіздік жоқ, ол – қатал адал адам, ешкім оған ешқандай ықпал ете алмайды». 1815 жылдың ақпан және мамыр айлары аралығында Нидерландта қысқа мерзімге елші болған Стюарт Испаниядағы елшілік қызметі кезінде Веллингтон герцогы үшін таптырмас адамға айналды. Генералдардың талабымен Францияда Ұлыбританияның елшісі болып тағайындалды. Наполеонның жүз күндік науқаны кезінде ол Парижді қалдырып, Ватерлоо науқаны басталғанда Брюссельде болды, онда ол Герцогиня Ричмондтың кешкі тойына қатысты. Наполеон құлағаннан кейін, ол тәуелсіздікке шығарылған француз королі Людовик XVIII-ді Парижге қайтарды және 1824 жылға дейін Ұлыбританияның елшісі болып қызмет етті. 1815 жылы Бат орденінің (GCB) азаматтық бөлімінде Ұлы крестпен марапатталды. 1825-1826 жылдары ол тағы да Португалия және Бразилияға Төтенше елші және толық өкілетті министр болып тағайындалды. 1825 жылы Португалия королі Жуан VI Стюартты Бразилиямен келіссөздер жүргізуге және оның тәуелсіздігін мойындау туралы келісімге қол қоюға толық өкілеттік берілген өкілі етіп тағайындады. Осы өкілеттіктермен Стюарт 1825 жылдың 29 тамызында Бразилияның тәуелсіздігін мойындаған келісімге қол қойды, ал сол жылдың 15 қарашасында Португалия королі келісімді бекітті. Ол кейін Португалия королі Жуан VI-ның 1825 жылғы 22 қарашадағы жарлығымен Машику графы және Португалия королі Мария II-нің 1826 жылғы 1 мамырдағы жарлығымен Ангр маркизі атанды, ол кезде Бразилияда болды, сондай-ақ Португалияның ежелгі және асыл Мұнара және қылыш орденінің 5-ші Ұлы кресімен марапатталды, оның құндылықтары – Батырлық, адалдық және еңбекқорлық. 1830 жылдың қарашасына дейін Францияда елші болып қызмет етті. 1841 жылы Ресейдегі елші болып тағайындалды және 1844 жылға дейін осы лауазымда қалды.

Жеке өмір

Лорд Стюарт де Ротсей 1816 жылдың 6 ақпанында Хардвиктің 3-ші графы Филип Йорктын қызы, леди Элизабет Маргаретқа үйленді. Олардың екі қызы болды:
Құрметті Шарлотта Стюарт (1817–1861), Чарльз Кэннингтің әйелі, 1-ші граф Кэннинг. Құрметті Луиза Анна Стюарт (1818–1891), Генри Бересфордтың әйелі, Уотерфордтың 3-маркизі.

Хайклиф қамалы

Дипломатиялық қызметтен ерте зейнетке шығу оған жаңа отбасылық үй салу жобасын бастауға мүмкіндік берді. 1830 жылы ол Дорсет графтығындағы Хайклифтегі иеліктің шығыс бөлігінің көп бөлігін сатып алды. Хайклиф бұрын оның ата-бабаларына тиесілі болған, бірақ оны әкесі сатқан еді. Стюарт британдық сәулетшілер институтының негізін қалаушы мүшесі Уильям Донторнды жаңа Хайклиф қамалын жобалауға шақырды. Қамал L әрпі пішіндес жоспар бойынша, оңтүстік-шығыс бағытта салынған. Оңтүстік-шығыс жағындағы орталық терезесінен көрініс ашылады, ол ландшафтық бақтар арқылы Иглз және Уайт аралының панорамасын көрсетеді. Жұмьеж қаласындағы Норман бенедикт монастырының Сент-Питер аббаттығы мен Ле-Андли қаласындағы Радеваль сарайынан немесе Гранд-Мейзоннан қашалған ортағасырлық тас жұмыстары үйдің құрылысында пайдаланылды. Бұл екі ғимараттың да француз революциясынан кейін құлауға ұшырағаны белгілі. XVI ғасырға жататын оріел терезесі және боялған әйнек терезесі – қамалдың басқа да маңызды сәулеттік ерекшеліктері.

Кейінгі өмірі

Қамал салынып біткеннен кейін, 1841 жылы Чарльз Ресейдегі елші болып тағайындалды. Бірақ денсаулығының нашарлауына байланысты Англияға қайтып келді және 1845 жылдың қараша айында 66 жасында Хайклифте қайтыс болды, соның салдарынан барония тоқтатылды. Ол Хайклифтегі Сент-Марк шіркеуіне жерленді және оның ескерткіші әлі де сол жерде сақталып тұр. Леди Стюарт де Ротсе 1867 жылдың маусым айында қайтыс болғанға дейін жесір күйінде өмір сүрді.