Қой жуну орындары: мақсат, құрылыс ерекшеліктері, орналасу талаптары. Қой шаруашылығындағы маңызды құрылыс – жабдықтарды сақтау, жүнге қатысты жұмыстар үшін.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қой қырқылатын ғимарат.
Building where sheep are shorn
Қой қырқылатын үйлер (немесе жүн сарайлары) – ірі көлемде қой қырқу іс-шараларын жүргізу үшін қой шаруашылықтарында орналасқан үлкен ғимараттар. Жүн үшін көптеген қойлар өсірілетін елдерде, кейде бір топта мыңдаған қойлар болады, сондықтан қой қырқылатын үйлер қажетті жабдықтарды орналастыру және қырқушылар мен/немесе жүн тазалаушылардың құрғақ, бос қойлармен қамтамасыз етілуі үшін маңызды. Бұл үйлерде жүн сортталады, бекітілген жүн қаптарына жиналып, нарыққа жіберуге дейін сақталады. Үйдің орналасқан жері маңызды, ол жақсы кептірілуі керек және қойлардың көп бөлігіне жақын болуы тиіс. Электр қуатына жақын жерде орналасқан үй ақша үнемдеуге көмектеседі. Қойларды қырқу және санау процесін жеңілдету үшін кемінде бір-екі қоршалған алаң қажет. Австралия мен Жаңа Зеландиядағы қой қырқылатын үйлердің архитектурасының аймақтық ерекшеліктері құрылыс материалдарының қолданылуы мен жергілікті дизайн стилі арқылы анықталған. Соңғы жылдары Австралияда кәсіби қауіпсіздік және денсаулық сақтау, сондай-ақ жануарлардың әл-ахуалы мәселелері үй салу немесе жөндеу кезінде ескерілуі тиіс. Биік қырқу тақталарының айналасында қоршаулар орнатылуы керек, ал жүк тиеу алаңдары құлаудың алдын алу үшін қоршалған болуы керек. Жұмысшылардың тамақтануы үшін жеке орын қарастырылуы тиіс.
Shearing sheds (or wool sheds) are large sheds located on sheep stations to accommodate large scale sheep shearing activities. In countries where large numbers of sheep are kept for wool, sometimes many thousands in a flock, shearing sheds are vital to house the necessary shearing equipment, and to ensure that the shearers and /or crutchers have a ready supply of dry, empty sheep. The shed also provides space where the wool is classed and pressed into approved wool packs and stored to await transport to market. Location of the shed is important as the site needs to be well drained and in an area reasonably close to most of the flock. It is helpful and will save a lot of money if the shed is located near to the electricity supply. At least some yards will be needed to facilitate shedding and count outs. Regional variants of shearing shed architecture throughout Australia and New Zealand have been identified through different uses of building materials and local styles of design. During recent years occupational safety and health and animal welfare issues in Australia also have to be considered during shed building or renovating. There should be guard rails around raised shearing boards and loading landings should be fenced to prevent falls. Separate facilities are to be provided for workers' meals.
Қойлар қораланатын аймақ
Көбінесе қойларды екі күн бойы қырқып, құрғақ ұстау қажет деп есептеледі. Ылғалды немесе дымқыл қойлар қырқындардың денсаулығына зиян келтіруі мүмкін, ал дымқыл жүнді сығуға болмайды. Көп жағдайда қойлар сарайдың астында немесе "терлету сарайы" деп аталатын, сарайға жақын жерде ұсталады. Жүнді қойлар қырқу үйінде жерден жоғары орналасқан, ағаш немесе тоқыма тордан жасалған еденге қамтылады. Қойлар кең, жақсы тұрақтандырылған және қабырғалары жабық кеңістік арқылы сарайға кіреді. Ауа райы суық немесе ылғалды болса, қырқылатын үй жаңа қырқылып біткен қойларға жылы баспана бере алады. Соңғы жылдары қой қырқу сарайлары қойларды жылжытуға көмектесетін жақсартылған қоршау жүйесін қамтиды, ал оларды жабуды жеңілдету үшін сермеуіш/сырғанақ қақпалар қосылады. Кейде басқа қойларды итеру үшін бір қойды мәжбүрлеу жолының басына кішкентай қоршауға қояды. Ұстау қоршауындағы тақталар қойларды сүйрейтін бағытта орналасқан. Заманауи сарайларда көбінесе ұстағыш еден тақтаға қарай еңкейіп тұрады, бұл қырқындардың қойларын "орнына" жылжытуға көмектеседі.
It is usually regarded as necessary to be able to shed, and keep dry, sheep for two days of shearing. Wet or damp sheep may cause health problems for the shearers and damp wool can't be pressed. In many instances sheep are held under the shed or in an adjacent area known as a sweating shed. In the shearing shed the woolly sheep will be penned on a slatted wooden or woven mesh floor above ground level. The sheep entry to the shed is via a wide ramp, with good footholds and preferably enclosed sides. After shearing the shearing shed may also provide warm shelter for newly shorn sheep if the weather is likely to be cold and/or wet. In recent years shearing sheds have usually included improved penning systems to assist with the movement of sheep and ideally will include swing/slide gates to facilitate their closure. A single sheep is sometimes penned in a small pen at the front of the forcing lane to coax the other sheep forward. The slats in a catching pen run in the direction that the sheep are to be dragged. Modern sheds often include a catching pen floor that slopes towards the board to help shearers move their sheep towards their “stand”.
Қалқалау ауданы
Шаш қырқушылар қойларын қырқыш тақтадан көтеріп алып өтуге немесе оларды тым ұзақ жылжытуға мұқтаж болмауы тиіс. Бұрынғы қора жоспарларында жиі ұстау қақпағы босату шұңқырларының қарама-қарсы жағында орналасқан, бұл шаш қырқушылардың тақтаны және жұмысшының жолын кесіп өтуіне себеп болатын. Бүгінде қырқыш тақтасы қисық және/немесе көтеріңкі болуы мүмкін, бұл жұмысшының артық жүруін және еңкеюін азайтады. Қойлар қабырға арқылы немесе едендегі шұңқыр арқылы босатылуы мүмкін, бұл қолданылған жоспарға байланысты. Қырқыш тақтасы мен жүн өңдеу аймағына (жүн бөлмесіне) тілшелі және ойықты ағаш еден төсеу жақсы, себебі оны таза ұстау, әсіресе сырғытқыштармен және жүн қалдықтарын жылжыту оңай.
Ideally shearers should not have to cross the shearing board with their sheep or move them excessive lengths. Earlier shed plans often had the catching pen on the opposite side of the release chutes which necessitated shearers crossing the board and paths with the roustabout. Nowadays the shearing board may be of a curved and/or raised style to save the roustabout extra walking and bending. Sheep may be released through the wall or through a chute in the floor, depending on the plan used. A tongued and grooved wooden floor is best for the shearing board and wool processing area (wool room) as it is easier to keep clean, especially with scrapers and to slide butts of wool along.
Жүн бөлмесі
Бұл аймақ барлық жұмысшылардың қашықтығын қысқарту үшін жоспарланған. Жұмыстан шығарылған қойдың жүні рустабоутпен жиналып, жіктеу, домалату және сапалау үшін жүнге арналған үстелге төгіледі, содан кейін тиісті жүн жәшігіне салынады. Әртүрлі сорттардың араласпауы үшін жүн жәшіктері берік материалдан жасалуы керек. Жүн үстелдері екі түрлі болады: бір жүн домалағышы болғанда ыңғайлы, дөңгелек айналмалы үстелдер, немесе дәстүрлі тіктөртбұрышты үстелдер. Шатырда жұмыс істейтін барлық қырқыштар мен жұмысшыларға жеткілікті жарық пен желдету қамтамасыз етілуі керек. Сапалы қырқу, жүн сапалау және ұнтақтау үшін жақсы жарық өте маңызды, сондай-ақ қойларды айдау алаңындағы ағынға да әсер ететін маңызды фактор. Оңтүстік жарты шарда күн сәулесі мәселе тудырмайтындықтан, табиғи жарық көзі ретінде оңтүстік қабырғаларға мөлдір материалдар орнатылуы мүмкін. Жақсы желдету таза ауамен қамтамасыз ету және ыстық ауа райында жағдайды жақсарту үшін қажет. Қызатын үйлер, тіпті салқын климатта да, жаз айларында қатты ысып кетуі мүмкін. Қойдың дене температурасы мен жүннің жылу сақтау қасиеттері бұл мәселеге себепші болады. Төбелік желдеткіштердің бағасы қолжетімді және бұл жағынан көмектеседі. Жарақат алу қаупін азайту үшін, кескіштер мен тісшелерді қайрауға арналған аймақ, жолдардан алыс орналасуы керек. Стандартты жүн балаусаларын шығаратын, кіріктірілген таразысы бар, электрмен жұмыс істейтін, өздігінен байлайтын жүн пресстері, қырқу шатырының өнімділігін арттыруға үлкен үлес қосты. Жүн өндірушісі, жабдықты сынап, тазалап, дезинфекциялап, шырша қағаздары, жүн қаптарын және т.б. ұсыну арқылы қырқуға шатырдың дайын екендігіне жауапты. Сапалы жүн өндірісі үшін шатырлардың сәйкестігін тексеру мақсатында, қырқу кезінде шатырлар жиі тексеріледі. Негізінен, бұл шатырдың таза, қоқыстан, иттерден және жіптерден бос екенін білдіреді.
This area is planned to reduce walking distances for all shed hands. The shorn fleece is picked up by the roustabout and cast onto a wool table for skirting, rolling and classing, before being placed in the appropriate wool bin. Wool bins should be made of a solid material in order that the different lines do not mix. Slatted wool tables are of two styles: round, revolving tables, which are handy if there is only one wool roller; or the traditional rectangular type. Adequate lighting and ventilation is provided for all shearers and shedhands who work in the shed. Good light is essential for quality shearing, wool classing and grinding etc., and is a very significant factor affecting sheep flow in the penning area. In the southern hemisphere southern walls can have translucent sheeting installed there as a source of natural lighting because direct sunlight is never a problem. Good ventilation is essential to provide fresh air and improve working conditions during hot weather. Shearing sheds can become extremely hot, even in cooler climates, during the summer. The body heat of the sheep and the insulating qualities of wool contribute to the problem. Ceiling fans are reasonably priced and helpful in this regard. The grinding area (for sharpening combs and cutters) should be situated away from walkways to reduce the risk of injury. Power operated, self pinning wool presses with inbuilt scales, which produce standard wool bales, have made a major contribution to shearing shed productivity. The wool producer is responsible for ensuring that the shearing shed is ready for shearing by testing the equipment, cleaning, disinfecting the shed and supplying emery papers, wool packs etc. Shearing sheds are often inspected during shearing for compliance to various shed standards for the production of quality wool. Basically this means that the shed is clean, free of rubbish, dogs and twine.