Кіріспе

Нонантола (моденский: Нунантла) – Италияның солтүстігіндегі Эмилия-Романья аймағындағы Модена провинциясындағы қала және коммуна. Ол Моденадан Феррараға қарай жолда По жазығында орналасқан.

Тарих

Ежелгі заманда Нонантола жерінде кельт тайпалары, әсіресе боилер мекен еткен. Солтүстік Италияны (Цизальпин Галлиясын) римдіктер бағындырғаннан кейін боилер қарастырылып, нәтижесінде латын тілінде сөйлей бастады, осылайша жергілікті галло-роман тілі – галло-италика тілдерінің бір түрі пайда болды. Нонантола тарихы ломбардтар құрған бенедикт монастырымен тығыз байланысты. 752 жылы құрылған монастырь ежелгі римдік кезеңнің орнын толығымен басып, 883 жылы Папа Маринус I мен император Карл Іргелінің кездесуіне таңдалып, Нонантоланың жоғары орта ғасырлардағы маңыздылығының бастауы болды. Папа Адриан III осы жерге жерленген. 890 жылы қала мен монастырь венгр шабуылдарынан қирады. 1412 жылы Эсте әулетінің билігіне (автономды коммуна ретінде) өткенге дейін Нонантола Модена мен Болонья арасында даулы аймақ болды. 1419 жылы конституция қабылданды. Нонантола 17 ғасырға дейін бейбіт ауыл шаруашылығы орталығы болып қала берді, осы кезеңде қаланың қалыптасуына бірнеше рет өзгеріс енгізілді. Наполеон соғыстары кезінде аббатхана барлық жерлерін жоғалтты, оларды граф Леонардо Салимбени сатып алды. 1898 жылы бұрын монастырьға тиесілі болған оның сарайы Нонантола коммунасына сатылып, қала әкімшілігіне айналды. Осы кезеңде ауыл шаруашылығы құлдырауға бет бұрды, себебі Модена ақсүйектері ескірген өңдеу әдістерін қолданды, сондай-ақ өнеркәсіп, сауда және су көздері жетіспеді. Екінші дүниежүзілік соғыста неміс оккупациясы кезінде Нонантола тұрғындары 73 еврей баласын қабылдап, олардың Швейцарияға қашуына көмектесті. Осы ерлігі мен итальян қарсылық қозғалысына қосқан үлесі үшін қалаға Соғыс кресті медалі табысталды. Бүгінде Нонантола мәдени және туристік орталық ретінде дамып келеді.

Аббатхана

Нонантола аббаттығы – Бенедикт тәртібіндегі монастырь, 752 жылы Фриулидің ломбард герцогы, әулие Анзельм құрған. Ол король Аистульфтың жомарт сыйлықтарымен қамтамасыз етілді, бірақ ескі құрылыстардың іздері ғана қалды. Папа Стефан II Анзельмді алғашқы абат етіп тағайындады және аббаттыққа әулие Сильвестрдің қасиетті деректерін сыйлады, осыдан кейін ол S. Сильвестр де Нонантола деп аталды. Аистульф қайтыс болғаннан (756) кейін Анзельмді жаңа король Дезидерий Монте-Кассиноға қуғынға салды, бірақ ол жеті жылдан кейін Шарль Ұлымен қайта орналастырылды. 1083 жылға дейін ол императорлық монастырь болып келді, және абаттарды сайлауға императорлардың араласуы салдарынан тәртібі жиі қиындықтарға тап болды. Инвеституралар қақтығысының басында ол императордың жағында болды, бірақ 1083 жылы Каноссаның Матильдасы оны папаға бағынуға мәжбүр етті. 1111 жылы Нонантолалық Плацид өзінің "De honore Ecclesiæ" атты еңбегін жазып, Инвеституралар қақтығысы кезінде папалық позицияны қорғағанда, ол ашық түрде папаны қолдады. 13 ғасырдан бастап монастырь құлдырауға бет бұрды; соңғы құлдырау 1419 жылы басталды, ол құрметті абаттардың билігіне көшті. 1514 жылы аббаттық цистерциандардың меншігіне өтті, бірақ 1768 жылы XIII Климентпен толығымен жабылды. 1821 жылғы 23 қаңтарда VII Пий монастырды қалпына келтірді, оның nullius прелатурасы Модена архиепископтығына қарауы тиіс еді.

Негізгі көрікті жерлер

Нонантолада орта ғасырлардан қалған бірнеше ескерткіштер бар. Олардың ішінде «деи Моденеси» және «деи Болоньеси» деп аталатын екі мұнара, сондай-ақ 9-ғасырға жататын С. Михаил Архангел шіркеуі (Pieve) бар. Дегенмен, басты ескерткіш – 8-ғасырдан бастап салынған Сан-Силвестр роман стиліндегі базиликасының танымал аббаттығы. 1913-1917 жылдары ол алғашқы 12-ғасырғы түріне келтірілді.