Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның Сидней мен Ньюкаслға шабуылы

Кіріспе

1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыста Жапонияның шабуылы

1942 жылдың 31 мамырынан 8 маусымына дейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жапон императорлық әскери-теңіз флотының су асты кемелері Австралияның Сидней және Ньюкасл қалаларына бірнеше шабуыл жасады. 31 мамыр мен 1 маусым аралығында үш Ko hyoteki класты кішкентай су асты кемелері (M 14, M 21 және M 24), әрқайсысы екі адамдық экипажбен, Сидней портына кірді, Сидней портының ішінара салынған су асты кемеге қарсы желісін айналып өтіп, одақтас әскери кемелерін батыруға тырысты. Екі кішкентай су асты кемесі одақтас кемелерімен кездеспей тұрып, шабуылға ұшырады. M 14 экипажы су асты кемесін суға батырып жіберді, ал M 21 экипажы өз-өзіне қол жұмсады. Бұл су асты кемелері кейіннен одақтастар тарапынан табылған. Үшінші су асты кемесі «Чикаго» ауыр крейсерін торпедамен атқылауға тырысты, бірақ оның орнына қайта жаңартылған паромды батырып, 21 теңізшінің өмірін қиды. Бұл кішкентай су асты кемесінің тағдыры 2006 жылға дейін белгісіз болды, содан кейін әуесқой су астына түсушілер Сиднейдің солтүстік жағалауында оның құлаған жерін тапты. Шабуылдан кейін Австралияға кішкентай су асты кемелерін жеткізген Жапонияның бес су асты кемесі Австралияның шығыс суларындағы сауда кемелерін бұзу науқанына кірісті. Келесі айда су асты кемелері кем дегенде жеті сауда кемесіне шабуыл жасап, үш кемені батырып, 50 теңізшіні қаза қылды. Осы кезеңде, 8 маусымдағы түн ортасы мен 02:30 аралығында екі су асты кемесі Сидней және Ньюкасл порттарын бомбалады. Кішкентай су асты кемелерінің шабуылы және одан кейінгі бомбалаулар Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австралия суларындағы Остік державалардың теңіз әрекеттерінің ең белгілі мысалдары болып табылады және тарихта бұл қалаларға шабуыл жасалған жалғыз оқиға. Материалдық зиян аз болды: жапондықтар бірнеше ірі соғыс кемелерін жоюды жоспарлаған, бірақ тек қарусыз қойма кемесін батырып, бомбалау кезінде маңызды нысандарға зақым келтіре алмады. Басты әсер психологиялық болды: жақындап келе жатқан жапон шабуылынан халықты қорқытып, Австралия әскерін қорғанысты күшейтуге мәжбүр етті, соның ішінде сауда кемелерін қорғау үшін конвой операцияларын бастады.

From 31 May to 8 June 1942, during World War II, Imperial Japanese Navy submarines made a series of attacks on the Australian cities of Sydney and Newcastle. On the night of 31 May – 1 June, three Ko hyoteki class midget submarines, (M 14, M 21 and M 24) each with a two member crew, entered Sydney Harbour, avoided the partially constructed Sydney Harbour anti submarine boom net, and attempted to sink Allied warships. Two of the midget submarines were detected and attacked before they could engage any Allied vessels. The crew of M 14 scuttled their submarine, whilst M 21 was successfully attacked and sunk. The crew of M 21 killed themselves. These submarines were later recovered by the Allies. The third submarine attempted to torpedo the heavy cruiser Chicago, but instead sank the converted ferry , killing 21 sailors. This midget submarine's fate was unknown until 2006, when amateur scuba divers discovered the wreck off Sydney's northern beaches. Immediately following the raid, the five Japanese fleet submarines that carried the midget submarines to Australia embarked on a campaign to disrupt merchant shipping in eastern Australian waters. Over the next month, the submarines attacked at least seven merchant vessels, sinking three ships and killing 50 sailors. During this period, between midnight and 02:30 on 8 June, two of the submarines bombarded the ports of Sydney and Newcastle. The midget submarine attacks and subsequent bombardments are among the best known examples of Axis naval activity in Australian waters during World War II, and are the only occasion in history when either city has come under attack. The physical effects were slight: the Japanese had intended to destroy several major warships, but sank only an unarmed depot ship and failed to damage any significant targets during the bombardments. The main impact was psychological; creating popular fear of an impending Japanese invasion and forcing the Australian military to upgrade defences, including the commencement of convoy operations to protect merchant shipping.

Жапон тілі

Жапон императорлық әскери-теңіз флоты бастапқыда Сидней портына шабуыл жасау үшін алты су асты кемесін пайдалануды жоспарлаған: B1 типіндегі су асты кемелері – жапондық су асты кемесі I 21, жапондық су асты кемесі I 27, жапондық су асты кемесі I 28, жапондық су асты кемесі I 29, және C1 типіндегі су асты кемелері – жапондық су асты кемесі I 22 және жапондық су асты кемесі I 24. Алты су асты кемесі капитан Ханкю Сасакидің басқаруындағы 8-ші су асты кемелер эскадрильясының Шығыс шабуыл тобын құрады. 1942 жылдың 8 маусымында I 21 және I 29 – әрқайсысы әуеде барлау жүргізу үшін "Глен" (Yokosuka E14Y1) ұшақ тасымалдағышымен, Австралия және Жаңа Зеландия айманындағы әртүрлі порттарды қарап, шағын су асты кемелерінің шабуылына ең осал порттарды анықтады. I 21 Нумеа, Сува, содан кейін Оклендке, ал I 29 Сиднейге барды. 11 мамырда I-22, I-24, I-27 және I-28 кемелеріне Каролин аралдарындағы Трук Лагунындағы жапондық әскери базасына барып, әрқайсысына Ko hyoteki класындағы шағын су асты кемесін алу бұйырылды. I 28 Трукке жетпеді; ол 17 мамырда АҚШ-тың "Tautog" су асты кемесімен торпедаланды. Қалған үш су асты кемесі 20 мамыр шамасында Соломон аралдарының оңтүстігіне қарай Труктан жол тартты. I-24 бір күннен кейін кері қайта оралды, себебі оның шағын су асты кемесінің батарея бөлімінде болған жарылыс шағын кеменің навигаторын қаза қылды және командирін жарақаттады. I 28 кемесіне арналған шағын су асты кемесі зақымдалған шағын су асты кемесінің орнына қойылды.

Достастар

Шабуыл кезінде Сидней портын басқаратын әскери офицер Корольдік флоттың контр-адмиралы Джерард Мьюрхед Гоулд болды. Шабуыл түнінде Сидней портында үш ірі кеме болды: ауыр крейсерлер Чикаго және , және жеңіл крейсер. Порттағы басқа соғыс кемелері: эсминец тендер Доббин, көмекші мина тасушы, корветтер , және , қарулы сауда крейсерлері және , және голландтық субмарина K IX. Гарден аралында HMAS Kuttabul кемесі, кемелер арасында ауысып жүретін теңізшілерге уақытша казарма ретінде қызмет етіп тұрды. "Оранж" ауруханалық кемесі де портта болған, бірақ шабуылдан бір сағат бұрын кетіп қалған.

Порт қорғанысы

Шабуыл кезінде Сидней портының тұрақты қорғанысы сегіз су асты кемелеріне қарсы индикаторлық айналымнан тұрды – алтауы портының сыртында, біреуі Солтүстік және Оңтүстік бас аралығында, ал біреуі Оңтүстік және Орта бас аралығында. Сонымен қатар, Джордж бас аралығындағы Орта бас пен ішкі Оңтүстік бас аралығындағы Лэйнг Пойнт (бұрынғы Грин Пойнт) аралығында ішінара салынған Сидней портының су асты кемелеріне қарсы бум желісі болды. Желінің орталық бөлігі толыққанды аяқталған, батыс жағында тірек қадалары орнатылған, бірақ екі жағында да кең бос орындар қалған. Шабуылға дейін материал жетіспеушілігі бум желісін аяқтауға кедеріс келтірді. Шабуыл күні алты сыртқы индикаторлық айналымның екеуі жұмыс істемеді, ал қалғандарының үшеуі де ішкі және сыртқы айналымдарды бақылау станцияларында жұмыс істеуге жеткілікті білікті персонал болмады. Солтүстік бас – Оңтүстік бас индикаторлық айналымы 1940 жылдың басынан бері дұрыс емес сигналдар беріп келді, сондай-ақ азаматтық көліктер үнемі осы айналымнан өтіп жатқандықтан, алынған мәліметтер көбінесе назарға алынбады. Портты қорғауға арналған кемелердің қатарында су асты кемелеріне қарсы және Bingera кемелері, сондай-ақ HMAS Goonambee және ауыспалы мина іздеуші кемелер, сонымен қатар теріс каналдарды патруілдеуге бейімделген және тереңдегі бомбалармен жабдықталған жеңіл кемелер – Lolita, Steady Hour, Marlean және төрт қарусыз теңізшілердің қосымша патруілдік катерлері болды.

Кіріспе

Жапон әскери-теңіз күштері Пёрл-Харборға жасалған шабуыл кезінде АҚШ линкорларына қарсы өткізілген сәтсіз операцияда Ko hyoteki класындағы бес кішкентай суасты кемесін пайдаланды. Әскери-теңіз күштері суасты кемелерін жаңартудың, экипаждарды күшейтілген оқытудан өткізудің және нашар қорғалған мақсатты таңдаудың арқасында жақсы нәтижелерге қол жеткізілетініне және кішкентай суасты кемелерінің экипаждарының миссиядан аман-сау оралу мүмкіндігінің артатынына үміттенді. Сондықтан, 1941 жылдың 16 желтоқсанында әскери-теңіз күштері екінші кішкентай суасты кемелері операциясын жоспарлады. Жоспарда Үнді және Оңтүстік Тынық мұхитындағы одақтас теңіз кемелеріне қарсы екі бірдей шабуыл жасау көзделген. Бұл шабуылдар Тынық мұхитының солтүстігіндегі Мидуэй аралына шабуыл жасауға дайындық ретінде жүзеге асырылуы тиіс еді. Жапондықтар одақтастарды өздерінің бағындырған аймақтарына оңтүстікке немесе батысқа шабуыл жасауға ниетті екендіктеріне көндіруді мақсат етті. 8-ші суасты кемелер эскадрильясының 11 суасты кемесі екі шабуылды жүзеге асыруға тиіс болды: Үнді мұхитындағы Батыс шабуыл тобының бес суасты кемесі және Тынық мұхитындағы Шығыс шабуыл тобының алты суасты кемесі. Суасты кемелер тобы өздерінің барлауларының нәтижесінде шабуыл үшін қолайлы портты таңдауға міндетті болды. Батыс шабуыл тобы Мадагаскардағы Диего-Суарес портын таңдады. Бұл шабуыл 30 мамыр күні түнде болды және соғыс кемесінің зақымдануына және British Loyalty танкерінің батып кетуіне әкелді. Бұл шабуыл, британдық күштердің Виши Франциясынан портты басып алғаннан кейін 22 күн өткен соң орын алды. Шығыс шабуыл тобының төрт ықтимал нысанасы Нумеа, Сува, Окленд және Сидней болды. Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің уоррант-ұшқыш офицері Нобуо Фуджита жүргізген барлау ұшулары арқылы анықталды. 25 ақпаннан бастап Сидней порты және Австралияның шығыс порты Мельбурн мен Хобарт (1 наурыз) үстінен, содан кейін Веллингтон (8 наурыз) және Окленд (13 наурыз) Жаңа Зеландия порттарынан ұшқан. I 21 және I 29 суасты кемелері соңғы нысананы таңдау үшін жіберілді, I 29 Сиднейге қарай бағыт алды. 16 мамыр күні кешке I 29, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатындағы Ньюкаслдан 48 шақырым қашықтықта орналасқан Wellen совет сауда кемесіне оқ атты. Wellen аз зақыммен құтылғанмен, Сидней мен Ньюкасл арасындағы кеме қатынасы 24 сағатқа тоқтатылды. Сиднейден барлық қолжетімді суасты кемелерге қарсы кемелер мен ұшақтар, соның ішінде голланд жеңіл крейсері HNLMS Tromp, австралиялық эсминец және АҚШ эсминеці Перкинс суасты кемесін іздеуге кірісті. Мюрхед Гулд суасты кемесінің жалғыз жұмыс істегенін және шабуылдан кейін бірден аймақтан кетіп қалғанын қорытындылады. I 29 суасты кемесінің ұшағы 23 мамырда Сидней үстінен барлау рейсін жасады. Айрон Ковта орналасқан құпия радар бірлігі ұшуды анықтады, бірақ билік Сидней үстінен одақтас ұшақтары болмағандықтан, есепті қате деп есептеді. Ұшақ қону кезінде зақымдалды немесе жойылды, бірақ экипаждың екеуі де аман қалды. Олар бірнеше ірі кемелердің, оның ішінде екі линкор немесе ірі крейсерлердің, тағы бес ірі әскери кемелердің, бірнеше кішкентай әскери кемелердің және патрульдік қайықтардың, сондай-ақ көптеген сауда кемелерінің бар екенін хабарлады. Бұл мәліметтерді FRUMEL сигналды барлау желісі жартылай ұстап алды, нәтижесінде Жапон әскери-теңіз күштері Сиднейді нысана ретінде таңдады. Үш кішкентай суасты кемесі I 29 және I 21 суасты кемелерімен Сиднейдің солтүстік-шығысында 56 шақырым қашықтықта кездесті, барлық бес суасты кемесі 29 мамырға дейін өз орнына келді.

The Japanese Navy used five Ko hyoteki class midget submarines in an unsuccessful operation against US battleships during the attack on Pearl Harbor. The navy hoped that upgrades to the submarines, intensified crew training, and the selection of a less well defended target would lead to better results and an increased chance of the crews of the midgets to return alive from their mission. Therefore, on 16 December 1941, the navy initiated plans for a second midget submarine operation. The plans called for two simultaneous attacks against Allied naval vessels in the Indian and South Pacific oceans. These attacks were intended as diversions ahead of the attack on Midway Island in the North Pacific, with the Japanese hoping to convince the Allies that they intended to attack to the south or west of their conquests. Eleven submarines of the 8th Submarine Squadron were to carry out the two attacks, the five submarines of the Western Attack Group in the Indian Ocean, and the six submarines of the Eastern Attack Group in the Pacific Ocean. The submarine groups were to select a suitable port of attack, based on their own reconnaissance. The Western Attack Group selected the port of Diégo Suarez in Madagascar. This attack—which occurred at nightfall on 30 May and resulted in the damaging of the battleship and the sinking of the tanker British Loyalty—came 22 days after the British captured the port from Vichy France at the beginning of the Battle of Madagascar. The four potential targets for the Eastern Attack Group were Nouméa, Suva, Auckland and Sydney. Identified by reconnaissance flights conducted by Warrant Flying Officer Nobuo Fujita of the Imperial Japanese Navy flying from I 25; commencing 17 February over Sydney Harbour, and the eastern Australian harbours of Melbourne and Hobart (1 March), followed by the New Zealand harbours of Wellington (8 March) and Auckland (13 March). I 21 and I 29 were sent to select the final target, with I 29 sailing to Sydney. On the evening of 16 May, I 29 fired on the Soviet merchant vessel Wellen, 30 mile (48 km) from Newcastle, New South Wales. Although Wellen escaped with minimal damage, shipping between Sydney and Newcastle was halted for 24 hours while aircraft and all available anti submarine ships from Sydney, including Dutch light cruiser HNLMS Tromp, Australian destroyer and US destroyer Perkins, searched unsuccessfully for the submarine. Muirhead Gould concluded that the submarine had operated alone and had left the area immediately after the attack. I 29s floatplane made a reconnaissance flight over Sydney on 23 May. A secret radar unit set up in Iron Cove detected the flight, but authorities dismissed its report as a glitch, as there were no Allied aircraft operating over Sydney. The aircraft was damaged or destroyed on landing, although its two crew survived. They reported the presence of several capital ships, including two battleships or large cruisers, five other large warships, several minor war vessels and patrol boats, and prolific merchant shipping. The report, which the Allied FRUMEL signals intelligence network partially intercepted, resulted in the Japanese Navy selecting Sydney as the target. The three midget carrying submarines rendezvoused with I 29 and I 21 approximately 35 mile (56 km) north east of Sydney Heads, with all five submarines in position by 29 May.

Соңғы барлау

29 мамыр күні таңға дейін, Ито Сусуму басқаратын I 21s гидроұшағы Сидней портының үстінен соңғы барлау ұшуын жүзеге асырды, оның міндеті – ірі кемелердің және суға қарсы желінің орналасқан жерлерін картаға түсіру болды. Көптеген бақылаушылар гидроұшақты көрді, бірақ оны АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Кертисс Сигалл" ұшағы деп ойлады. Сағат 05:07-ге дейін ешқандай дабыл берілмеді, сонда бұл аймақта "Сигуль" ұшақтарын тасымалдайтын жалғыз кеме – АҚШ крейсері "Чикаго" екені анықталды және оның барлық төрт ұшағы бортында болды. Ричмонд әуе базасы "Вирравай" истребительдерін ұшырды, бірақ олар I 21 немесе гидроұшақты таба алмады. Сондықтан Сиднейдегі билік ешқандай арнайы қорғаныс шараларын қабылдаған жоқ. Гидроұшақ қону кезінде ауыр зақым алды және суға батырылды, бірақ екі экипаж мүшесі де аман қалды.