Кіріспе

Американдық актер (1902–1996)

Лайл Флоренц Талбот (туған аты Лизл Хендерсон, сондай-ақ Лайсль Талбот; 8 ақпан 1902 – 2 наурыз 1996) – американдық сахна, кино және теледидар актері. Оның кинодағы мансабы 1931 жылдан 1960 жылға дейін үш онжылдыққа созылды, ал ол 1950 жылдардың басынан 1980 жылдардың соңына дейін түрлі телесериалдарда ойнады. Телевизиядағы ең танымал рөлдерінің бірі – Оззи Нельсонның досы және көршісі Джо Рэндольф рөлі, оны ABC телеарнасының «Оззи мен Харриеттің оқиғалары» ситкомында он жыл бойы сомдады. Талбот кинодағы мансабын Warner Bros. компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша дыбыс эрасының алғашқы жылдарында бастады. Қорытындысы бойынша, ол әртүрлі студиялармен 175-тен астам туындыда ойнады, бастапқыда жас матини кумирі ретінде, содан кейін көптеген B класты фильмдердің жұлдызы, ал кейіннен кейіпкерлік актер ретінде танылды. Ол Screen Actors Guild ұйымының негізін қалаушы мүшесі болды және 1933 жылы осы ұйымның алғашқы директорлар кеңесіне сайланды. Оның ұзақ мансабы 2012 жылы жарық көрген «Көңіл көтеруші: Кино, сиқыр және менің әкемнің XX ғасыры» атты кітабында оның кіші қызы Маргарет Талбот, «The New Yorker» журналының штат жазушысы, баяндап берді.

Ерте өмір

Лайл Пенсильвания штатының Питтсбург қаласында Флоренс Мей (құрметіне Талбот) және Джоэл Эдвард Хендерсондың жалғыз баласы болып дүниеге келді, екеуі де Небраска штатының тумалары. 1902 жылдың мамыр айында Лайл туғаннан кейін үш ай өткен соң Флоренс Небраска штатының Брейнард қаласында анасының үйінде қызбадан туған асқынулар салдарынан қайтыс болды. Лайлды Брейнардта әжесі Мэри Талбот тәрбиеледі, ол заңды түрде шала жас немересінің тегін Хендерсоннан өз тегіне өзгертіп, анасының есімімен естелік ретінде "Флоренц" есімін орташа атына қосты.

Кино мансабы

Саяхаттарында сахнадағы көп жылдық тәжірибе жинағаннан кейін, Талбот 1929 жылы Мемфисте, Теннесси штатында «Талбот ойыншылары» деген жеке театр труппасын құрды, онда ол әкесі мен өгей анасы Анна Хендерсонды труппаның актерлерінің қатарына алды. Алайда, 1931 жылдың соңында Талбот кинода табысты актерлік жұмыс іздеу үшін Калифорнияға көшуге шешім қабылдады. Ол бұрын экранда өнер көрсетуде аз ғана, бірақ тәжірибесі болған, атап айтқанда, бірнеше қысқа фильмдерде шағын рөлдерде ойнаған, соның ішінде «The Nightingale» (1931) фильміндегі гангстердің эпизодық рөлі және «The Clyde Mystery» (1931) фильміндегі полиция капитаны рөлі болды. Бұл екі төмен бюджетті, екі рулеткалық қысқа фильм Нью-Йорк қаласында түсірілді және Бруклиндегі Vitaphone компаниясымен бірлесіп Warner Bros. компаниясымен шығарылды.

Голливудқа көшіп бару, 1932 жыл

Талботтың 1932 жылдың басында Калифорнияға келгені өте ыңғайлы сәт болды, себебі Голливуд әлі де дыбыс кезеңінің қалыптасу дәуірінде еді. Студиялар әлі де тек жақсы ойнайтын ғана емес, сонымен қатар кино түсіру алаңдарында қолданылып, жақсартылып жатқан алғашқы аудио технологияларға сай келетін, жақсы дауысы мен анық сөйлеуі бар болашақ жетекші актерлерді іздеумен айналысып жатты. Талботтың өзінде осы қасиеттер болды, себебі оның Warner Bros. студиясындағы экрандық сынағы жақсы өтті. Бірақ Талбот орындаған сахна студияның өндіріс жетекшісі Даррил Ф. Занукты пародизациялайтын пьесадан алынған еді. Талбот Зануктің компанияның өсіп келе жатқан келісімшартты актерлерінің қатарына қосылу туралы ұсынысын дереу қабылдады. Олардың ішінде өркендеп келе жатқан жұлдыздар Бетт Дэвис пен Хамфри Богарт та болды. «Махаббат – алаялық» фильмінде түсуге дейін Талбот Warner Bros. және Albert Ray Productions бірлесіп шығарған «Киіксіз махаббат» драмасында доктор Джером Престонның маңызды рөлін орындады. Лайлдың «Джерри» рөліндегі ойыны кино индустриясының арнайы басылымдарында назарсыз қалмады. 1932 жылдың 9 шілдесінде жарық көрген «Motion Picture Herald» журналы «Киіксіз махаббат» фильміне шолу жасап, театр иелері мен болашақ көрермендерді фильмдегі үш актерге ерекше назар аударуға шақырды: «Берил Мерсер мен Иван Лебедефті, сондай-ақ Warner Brothers жұлдыздық рөлдерге дайындап жатқан Лайл Талботты қабылдамаңыздар». Талботтың Warner Bros. студиясындағы алғашқы жылдары түсірілген тағы бірнеше танымал фильмдер: «Үштік» (1932), Спенсер Трейсимен бірге түсірілген «20,000 жыл Синг-Сингте» (1932), Пат О'Брайен мен Дик Пауэллмен бірге түсірілген «Колледж жаттықтырушысы» (1933), «Мэри Стивенс, доктор медицинасы» (1933), «Олар туралы әңгімелейтін әйелдер» және «Мандалай» (1934), онда ол ішімдікке тәуелділіктен арылуға тырысатын дәрігер рөлін ойнайды.

"42 -ші көшедегі арнайы" және "арзан шұлық"

Warner Bros. студиясындағы мансабының басында Талбот Голливудтың ең әсем әрі амбициялық жарнамалық шараларының біріне қатысты – 1933 жылы Бетт Дэвис, Престон Фостер, Лео Каррильо, Гленда Фаррелл, каубой жұлдызы Том Микс, Олимпиада чемпионы Элеонора Холм, комедия актері Джо Э. Браун және Басби Беркли бишілерінің тобымен бірге АҚШ бойынша бес апталық пойыз сапары. Студияның белгілі актерлері, жас жұлдыздары мен қызметкерлері күміс және алтын жалатылған, шамдармен безендірілген "42-ші көшедегі арнайы" жолаушылар пойзымен саяхаттады. Сапар барысындағы ондаған қалаларда тоқтаған голливудтықтар Warner Bros. студиясының жаңа "42-ші көше" мюзиклін кеңінен насихаттады. Сонымен қатар, 1933 жылдың 4 наурызында пойыз Вашингтон қаласында тоқтаған кезде, студияның жаңа президентті қолдауын білдіре отырып, Франклин Делано Рузвельттің тұңғыш инаугурациясына қатысты. Бірнеше күннен кейін, 9 наурызда Нью-Йоркке жеткен соң, пойыз Калифорнияға қайтып келді. "42-ші көшедегі арнайы" пойзының бағдарламасы туралы кеңінен тараған жаңалықтарда 1930 жылы қысқа мерзімді некеден ажырасқан Талбот "пойыздың теміржол Ромеосы" деп сипатталды, сондай-ақ ол "өте әдемі" және "коллидей мейірімді" екені айтылды. Айлық кино әуесқойлар журналы Photoplay 1933 жылдың наурыз айында Талботқа арналған мақала жариялады, оны тіркелген оқырмандарына және газет стендтеріне "42-ші көшедегі арнайы" әлі де ел бойынша гастрольдік сапарда жүргенде таратып берді. Сара Хамильтон жазған "Зұлым рөлге туған, бірақ Лайл Талбот түзу жолға түсуге ниетті" деген мақала сол кездегі танымал актердің өмір салты, оның ерте өмірі және жеке қалаулары туралы, тіпті "арзан шұлықтарына" дейін ақпарат берді.

SAG және кейінгі фильмдер

1933 жылғы жарнамалық турдан кейін Голливудқа оралғаннан және аптасына алты күн бойы ұзақ жұмыс істегеннен кейін, Талбот 1933 жылдың шілдесінде Экран актерларының гильдиясының алғашқы директорлар кеңесіне мүше болуға шешім қабылдады. Оның SAG кәсіподағы істердегі белсенділігі оның мансабына нұқсан келтіргені хабарланды. 1936 жылы Warner Bros. оның шартын бұзды, бұл Талботтың актерлік мүмкіндіктеріне дереу әсер етті. Ол енді басты рөлдерге сирек түсті, бірақ қабілетті кейіпкерлік актер ретінде тұрақты жұмыс таба алды, көбінесе "екінші адамды", жақсы мінезді көршілерді немесе бірдей шеберлікпен ашкөз жауларды сомдады. Мұндай актерлік ұсыныстарды қабылдауы оны, Талботтың өзінің сол Times газетімен берген сұхбатында айтқандай, "'нағыз нашар" фильмдерде ойнауға алып келді. Ол сондай-ақ DC Comics үшін түпнұсқа Vigilante Грег Сондерс рөлінде The Vigilante киносериалында да ойнады.

1960 жылы, 20 жылдан астам үзілістен кейін, Талбот Warner Bros. киноэкранына оралды, Доре Шари жазған және Ральф Беллами ойнаған Франклин Д. Рузвельт туралы "Кампобеллодағы күн шығысы" атты фильмде түсті. Бұл Талботтың кинодағы соңғы рөлінің бірі болды.

Сахнаға оралу

Театрдағы мансабын бастағаннан кейін 1940-1941 жылдары Бродвейде Гленда Фаррелл мен Алан Динехартпен "Аyrı бөлмелерде" бірге ойнаған Талбот 1960 және 1970 жылдары сахнаға оралып, Торнтон Уайлдердің "Жолдастың" ұлттық гастрольдік компаниясының қойылымдарында Энн Б. Дэвиспен бірге ойнады; Гор Видалдың "Ең жақсы адам" пьесасында Хью Марлоумен және К. Т. Стивенспен; Нил Саймонның "Тақ есімді жұбайлар" Харви Стоунмен және "Паркте жалаңаяқ" Вирджиния Мейомен; Артур Самнер Лонгтың "Ешқашан кеш емес" пьесасында Пенни Синглтонмен; сондай-ақ 1967 жылы Флоренс Хендерсон мен Джорджио Тоццидің қатысуымен қайта қойылған "Оңтүстік Тынық мұхитында" капитан Брэкет рөлінде ойнады. Ол сонымен қатар Хьюстондағы Алли театрында және Чикаго маңындағы Линкольншир театрында Престон Джонстың "Ақ магнолия рыцарларының соңғы кездесуі" пьесасында ойнады. 1970-ші жылдары кешкі аспен бірге көрсетілетін театрлардың танымалдылығын пайдаланып, әртүрлі Орта Батыс қалаларындағы сахналарда жеңіл комедияларда ойнады, онда бұрынғы теледидар актерлері басты тартымдылық болды. 1962 жылы Талбот Оззи және Харриет Нельсонмен және жас Салли "Қызу тіл" Келлермен бірге "Неке сарыны" пьесасын қойып, режиссерлік жасады және ойнады, ал 1970-ші жылдардың басында Талбот пен Нельсон осы пьесаны қайтадан гастрольдік сапарға алып шықты.

Теледидар, 1950-1980 жылдар

Талбот бір кезде "Телевизия тұзағында" (1936) фильмінде ойнаса да, теледидардың өнертабысы оның кинодағы рөлдерінің сапасы төмендегеннен кейін актерлік мансабын қайта жандандырды. Талбот 1950 жылдардан бастап 1970 жылдарға дейін американдық теледидарда жиі көрінді, ал 1980 жылдары кейде пайда болды. 1955 жылдан 1966 жылға дейін ол "Оззи мен Харриеттің оқиғалары" сериалында көршісі Джо Рэндольф рөлінде жиі ойнады. Ол сондай-ақ 1955-1958 жылдары Боб Каммингс шоуында Пол Фонда рөлін қайта-қайта сомдады. Талбот сонымен қатар көптеген ерте теледидарлық вестерндерде де ойнады. Ол "Кит Карсонның оқиғалары" сериалында полковник Биллингс рөлін үш рет (1951-1955), "Сиско Кид" синдикаттық сериалында төрт рет судья рөлінде пайда болды, 1952 және 1953 жылдары Джин Отридің "Рейндж Райдер" сериалының төрт эпизодында қонақ ретінде ойнады, 1950 мен 1955 жылдар аралығында "Жалғыз жанкүйер" сериалында бес рет әртүрлі рөлдерде ойнады, ал 1959 жылы "Колт .45" сериалындағы "Құтқарылыс" эпизодында және 1959 жылы "Маверик" сериалындағы "Екі билет – он добысқа" эпизодында шериф Клайд Чадвикті ойнады. 1950 жылдары және одан кейін ол көптеген драмалық және комедиялық бағдарламаларда өнер көрсетті. 1955 жылы ол алты эпизодта немесе "тарауларда" ғылыми фантастикалық "Commando Cody: Sky Marshal of the Universe" сериалында Бейлор кейіпкерін сомдады. 1953 жылдан 1957 жылға дейін ол "Lux Video Theatre" антологиялық сериалының төрт эпизодында әртүрлі кейіпкерлер рөлінде ойнады. 1967 жылы ол "Беверли Хиллбиллиз" сериалында полковник Блейк рөлін үш рет ойнады және 1965 жылдан 1971 жылға дейін "Жасыл акрларда" үш рет пайда болды. 1969 жылы "Жасыл акрларда" сериалының бір эпизодында Талбот өзін ойнады, бірақ сенатор рөлінде, кейінірек саясаткер болған Рональд Рейган сияқты актерлерді пародиялады. Талбот қонақ ретінде ойнаған басқа сериалдардың мысалдары: "Энни Оукли", "Бұл керемет өмір", "Қоғамдық қорғаушы", "Отбасының мақтанышы", "Кросроудс", "Эй, Джинни!", "Джордж Бернс және Грейси Аллен шоуы", "Брокен Ароу", "Миллионер", "Ричард Даймонд, жеке детектив", "Уэллс Фаргоның әңгімелері", "Бакскин", "Симарон Сити", "Маверик", "Періште", "Гавайлық көз", "77 Сансет Стрип", "Сурфсайд 6", "Роуринг 20-жылдар", "Тынықсыз қару", "Сценариум батысы", "Қызыл Скелтон шоуы", "Люси шоуы", "Жабайы Билл Хикоктың оқиғалары", "Топпер", "Рин Тин Тиннің оқиғалары", "Ларедо", "Перри Мейсон", "Шынайы МакКоилар", "Роухайд", "Вагон пойызы", "Чарлидің періштелері", "Невхарт", "Хазард герцогтары", "Сент-Элсвер", "Адам 12" және "Кім қожайын?". Талбот 1980-ші жылдарға дейін теледидарда ойнауын жалғастырды. Ол сонымен қатар сол кезде екі PBS телефильмін баяндады: "Дашиелл Хамметтің ісі" (1982) және пилот әйел Берил Маркхэм туралы "Қабырғасыз әлем" (1986). Екі PBS бағдарламасын да оның ұлы Стивен Талбот жасады және жазды, ол бұрынғы бала актер және "Leave It to Beaver" сериалында Гилберт Бейтс рөлін сомдаған, ал оның әкесі де осы сериалда бірнеше эпизодта ойнаған.

Жеке өмір және өлім

Талботтың көптеген романтикалық қарым-қатынастары және бірнеше қысқа некелері болды. Ол Элейн Мелхоирмен (1930), Маргарита Крамермен (1937–1940), Абигейл Адамспен (1942) және Кевен "Ева" МакКлюрмен (1946–1947) үйленді, кейіннен ол роман жазушы Генри Миллерге тұрмысқа шықты. Талбот 1948 жылы бесінші және соңғы рет Маргарет Эпплге үйленді. Маргарет – жас актриса және әнші, ол "Паула" есімін қабылдады және кейде "Паула Деавен" немесе "Маргарет Эбботт" сахналық есімдерін қолданды. Ол 20 жаста болса, Талбот 46 жастағы, ішімдікке тәуелді актер еді. Пауланың ықпалымен Талбот ішуді тоқтатты, және олар жазғы театрларда және қоғамдық театрларда жиі бірге өнер көрсетті. Олардың төрт баласы болды, Калифорниядағы Студио-Ситиде тұрды (Талбот 1960 жылдары қаланың құрметті мэрі болды) және Пауланың 1989 жылы қайтыс болуына дейін 40 жылдан астам уақыт бойы некеде тұрды. Әйелі қайтыс болғаннан кейін Талбот Сан-Францискоға көшіп, онда оның екі ұлы мен олардың отбасылары тұрды. 1996 жылдың 2 наурызында Талбот 94 жасында Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы үйінде қайтыс болды. Оның өліміне жүрек жеткіліксіздігі себеп болды. SFGate оны "Бетти Дэвис, Хамфри Богарт, Кэрол Ломбард және Барбара Стэнвик сияқты легендарлармен бірге экранда ойнаған кино және теледидар актері" деп еске алды. Оның балаларының үшеуі – Стивен Талбот, Дэвид Талбот және Маргарет Талбот медиа өндірісі, жазу немесе журналистика саласында табысқа жетті. Лайлдың үлкен қызы Синтия Талбот медициналық мансапты таңдап, дәрігер болды, кейін Орегон штатының Портленд қаласында резидентура директоры болып жұмыс істеді.