Глогоу шайқасы (1109 ж.): Польша мен қасиетті Рим империясы арасындағы маңызды шайқас. Болеслав III жеңіске жетіп, Польшаны нығайтты. Тарихымыздағы елеулі оқиға!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
XII ғасырдағы шайқас
Twelfth century battle
Глогов қамалы немесе Глоговты қорғау (Schlacht bei Glogau, Obrona Głogowa) – 1109 жылдың 24 тамызында Польша Корольдігі мен Киелі Рим империясы арасында Силезиядағы Глогов қаласында болған шайқас. Ортағасырлық шежіреші Галл Аноним жазғандай, бұл Польша тарихындағы ең белгілі шайқастардың бірі. Польша әскерлерін герцог Болеслав III Қысық ауыз басқарды, ал Империя әскерлері Германия королі Генрих V-нің басшылығында болды. Болеслав жеңіске жетті.
The siege of Głogów or Defense of Głogów (Schlacht bei Glogau, Obrona Głogowa) was fought on 24 August 1109 at the Silesian town of Głogów, between the Kingdom of Poland and the Holy Roman Empire. Recorded by the medieval chronicler Gallus Anonymus, it is one of the most well known battles in Polish history. The Polish forces were led by Duke Bolesław III Wrymouth, while the Imperial forces were under the command of King Henry V of Germany. Bolesław was victorious.
Кіріспе
Билік басындағы Пиастар әулеті арасындағы ұзақ жылға созылған бәсекелестік нәтижесінде Болеслав III 1107 жылы үлкен ағасы және бірге билеген герцог Збигневті Польшадан қуды. Збигнев Киелі Рим империясына қашып, король Генрих V-тен көмек сұрады. Бірақ король, ішкі венгрлік тартысқа батып, Арпад әулетінің князі Альмосты ағасы, король Коломанға қарсы қолдағандықтан, және Братиславаға (Позони) қарулы жорық бастағандықтан, дереу әрекет етпеді. 1108 жылы Польша герцогы, король Коломанға адал болғандықтан, Богемия жерлеріне жорық жасағанда Генрих Болеславпен қақтығысқа түсті: Богемия герцогы Сватоплюк шабуыл туралы естіген соң, император әскерін тастап, поляк әскерін күйретуге кірісті. Қалған Генрих патша мажар жорығынан бас тартуға мәжбүр болды. Осы жеңіліске ашуланып, Генрих соңынан Збигневпен одақтасып, Болеславтан ағасын тең билеуші ретінде қайта орнатуды және империяға жыл сайын салық төлеуді талап етті. Польша герцогы екі талапты да бірден қабылдамады. Келесі жылы неміс әскері Эрфурт қаласында жиналып, Бобр өзені жанындағы Кросно маңынан Польша шекарасын кесіп өтті, ал Әулие Варфоломей күні бекітілген Глогов қаласына жетті (Сватоплюк әскері қыркүйек айында келді). Олар бастапқыда қала маңында орналасқан поляк гарнизонын жеңіске жеткізді, ал Болеслав Наклодағы померандармен болған шайқастан оралды.
After a long term rivalry within the ruling Piast dynasty, Bolesław III, in 1107, had finally expelled his elder half brother and co ruler Duke Zbigniew from Poland. Zbigniew fled to the Holy Roman Empire where he sought help from King Henry V. The King, however, did not take action as he was stuck in an inner Hungarian rivalry, supporting the Árpád Prince Álmos against his brother King Coloman, and had started an armed expedition to Bratislava (Pozsony). Henry tangled with Bolesław when the Polish duke, loyal to King Coloman, took the occasion to campaign in the Bohemian lands in 1108: as soon as the Bohemian Duke Svatopluk heard of the invasion, he left the Imperial army to oust the Polish troops. Left alone, King Henry was forced to abandon his Hungarian campaign. Chafing under this defeat, Henry finally associated himself with Zbigniew and requested Bolesław to reinstate his half brother as co ruler, as well as to pay an annual tribute to the Empire. The Polish Duke categorically rejected both demands. The next year, the German forces gathered at Erfurt, crossed the Polish border near Krosno on the Bóbr River, and on St. Bartholomew's Day approached the fortified town of Głogów (Svatopluk's troops arrived in September). At first they defeated a Polish garrison which was stationed near the town, while Bolesław rushed from his battle against the Pomeranians at Nakło.
Қоршау
Галлдың "Поляк билеушілерінің тарихы" ("Геста Принципум Полонорум") кітабында Генрих Глоговты қоршауға алды, бірақ қала тұрғындарына бес күндік уақыт беріп, патшасынан бағынуға рұқсат сұрауға мүмкіндік жасады. Ол тіпті қалалықтарды кепілдік ретінде өз балаларын беруге мәжбүр етті және Болеславтың жауабына қарамастан, оларды тірі қайтаруға уәде берді. Алайда, поляк герцогы қаланы тапсыруға ниеттенген жоқ және Глоговты қорғауға бұйрық берді. Бес күн өткен соң Генрих патша қалаға шабуыл жасады. Өз уәдесін бұзып, ол бала кепілдерді қоршау машиналарынмен тізбектеп байлады, Глогов халқы өз балаларын атпауына үміттене отырып, осылайша поляк бекінісін бағындыруды көздеді. Герцог Сватоплюк 21 қыркүйекте Глогов лагерінде богемиялық Вршовчилердің қолынан қаза тапты деген болжам бар. Оның мұрагері Владислав Болеславпен келісіп, Збигнев 1111 жылы Польшаға оралды, бірақ көп ұзамай өгей ағасы оны тұтқындап, соқыр қылды. Болеславтың империяға қатысты ұстанымы нығайып, ол келесі жылдары Померания және Любуш аймақтарындағы билігін консолидациялады. 1157 жылға дейін, император Фредерик Барбаросса Силезия герцогы Владыслав II-ге көмек көрсету үшін Польша жерлеріне сәтті жорық ұйымдастырды. Германиямен ғасырлар бойғы беймаз қарым-қатынастан кейін, Глоговты сәтті қорғау және Генрихтің қатыгездігі туралы дәстүр поляк ұлтының естелігінде маңызды орын алды. Глогов тұрғындары 1959 жылы шайқастың 850 жылдығына орай алғашқы ескерткіш тасты орнатты. 1979 жылдың 1 қыркүйегінде Глогов балаларына арналған ірі социалистік реализмдегі мемориал ашылды, ол 870 жылдығын ғана емес, сонымен қатар Польшаға неміс басқыншылығының 40 жылдығын да еске алуға арналды. Глогов шайқасы Варшавадағы Белгісіз сарбаздың мазарында "GLOGOW 1109" деген жазумен мәңгіленді.
According to Gallus' Gesta principum Polonorum, King Henry resorted to lay siege to Głogów but granted its citizens a five day ceasefire to ask their King for permission to surrender. He allegedly even made the townsmen give up their children as hostages as a guarantee of the ceasefire, and promised to give them back alive no matter what Bolesław's answer would be. The Polish Duke, however, had no intention to hand over the city, and ordered the defense of Głogów. After the five days were up, King Henry began to barrage the town. Breaking his promise, he chained the child hostages to his siege engines, hoping that the people of Głogów would not shoot their own offspring, which would allow him to conquer the Polish settlement. Duke Svatopluk was assassinated probably by Bohemian Vršovci liensmen still at the Głogów camp on September 21. His successor, Vladislaus, reconciled with Bolesław, whereafter Zbigniew was able to return to Poland in 1111, only to be arrested and blinded by his half brother shortly afterwards. Bolesław's position towards the Empire was strengthened, and in the following years he was able to consolidate his rule in Pomerania and Lubusz Land. It was not until 1157, when Emperor Frederick Barbarossa in aid of the Silesian Duke Władysław II the Exile launched a successful campaign to the Polish lands. After centuries long ambivalent relations with Germany, the successful defense and the tradition of Henry's cruelty had evolved to a key element in the memory of the Polish nation. A first memorial stone was erected by the Głogów citizens on the occasion of the 850th anniversary of the battle in 1959. On 1 September 1979 a large Socialist Realistic memorial to the Głogów children was inaugurated to commemorate not only the 870th anniversary but also the 40th memorial day of the German Invasion of Poland. The Battle of Głogów is commemorated on the Tomb of the Unknown Soldier, Warsaw, with the inscription "GLOGOW 1109".