Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Корей генералы (948–1031)
Korean general (948–1031)
Кан Кам Чан (강감찬; 22 желтоқсан 948 – 9 қыркүйек 1031) – Корё әулетінің (918–1392) алғашқы жылдарындағы ортағасырлық корей мемлекеттік қызметкері және әскери қолбасшы. Ол карьералық ғалым және мемлекеттік қызметкер болғанымен, үшінші Корё-Хитан соғысындағы әскери жеңістерімен ең көп танымал. Кан Цзинью Канг руынан шыққан.
Kang Kam ch'an (강감찬; 22 December 948 – 9 September 1031) was a medieval Korean government official and military commander during the early days of Goryeo Dynasty (918–1392). Even though he was a career scholar and government official, he is best known for his military victories during the Third Goryeo Khitan War. Kang came from the Jinju Kang clan.
Ерте өмір
Канг 948 жылы 22 желтоқсанда Геумджу (қазіргі Сеулдегі Гванак гу) аймағындағы көрнекті аристократиялық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі де Горёо патшасы Тэхоға қызмет еткен және жаңа династия құруға, Корея түбегін біріктіруге көмектескені үшін марапатталған. Аңыз бойынша, ол туған күні үйіне метеор құлап, патшаның кеңесшісі келген. Ол жаңа туған сәбидің ұлы болатынын және ұзақ уақыт есінде қалатынын болжаған. Канг Кам Чанның туған жері Сеулдегі екінші желідегі Наксонгда станциясының жанындағы Наксонгда (құлаған жұлдыз орны) деп аталады. Бала кезінде Канг жасына қарағанда кішкентай болған, бірақ ерте жасынан-ақ көшбасшылық қасиеттері мен адалдығын көрсеткен. Жеті жасында ол әкесінен Конфуций философиясын, әскери тактиканы және жекпе-жек өнерін үйрене бастады. 964 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, ол отбасын тастап, елді аралап саяхаттады. 983 жылы мемлекеттік қызмет емтиханында ең жоғары ұпал алып, отыз алты жасында мемлекеттік қызметкер болып тағайындалды. 992 жылы ол король сарайына білім министрінің орынбасары болып кірді.
Kang was born on 22 December 948 into a prominent aristocratic family in the hyeon of Geumju (now Gwanak gu in Seoul). His father also worked for the King Taejo of Goryeo, and had been awarded for helping establish a new dynasty and unifying the Korean Peninsula. A legend tells that on the day he was born a meteor fell toward his house, and an advisor to the king visited to find that a baby had just been born there, whom he predicted would become great and be long remembered. Kang Kam ch'an's birth site is called Nakseongdae (site of the falling star), near Seoul's Nakseongdae Station on the Line two subway. As a child, Kang was small for his age, but he showed signs of leadership and loyalty at an early age. At seven he began to learn Confucian philosophy, military tactics and martial arts from his father. After his father's death in 964, he left his household and traveled around the country. In 983, he received the top score in the civil service examination, and qualified as a government official at age thirty six. In 992, he joined the royal court as a deputy under the Minister of Education.
Горье-Хитан соғыстары
993 жылы Ляо әулеті генерал Сяо Пайяға Горёоға шабуыл жасауға бұйрық берді. Патша сарайындағы шенеуніктердің пікірлері екіге бөлінді: хитандықтарға қарсы күресу керек пе, әлде олармен келіссөздер жүргізу керек пе. Канг келіссөздерді қолдады, және патша да осыны ресми шешім ретінде бекітті. Со Хŭи Корея елшісі ретінде генерал Сяоға жіберілді, ал сәтті келіссөздер хитан әскерлерінің қайтарылуына және Ляо мен Горёо арасындағы достық қарым-қатынас орнатуға әкелді. 1004 жылы хитандықтар Қытайдың Сун әулетін жеңіп, императорын хитандықтарға салық төлеуге мәжбүр етті. Сун жеңілгеннен кейін, хитандықтарға қарсы қалған жалғыз қауіп – Горёо болды. 1009 жылы Горёо генералы Канг Чо үкіметке қарсы төңкеріс жасады; ол патша Мокчонды тақтан түсіріп, өлтірді, содан кейін әскери билік орнатылып, хитандықтармен бейбіт қарым-қатынас бұзылды. Хитандықтар мұны Горёоға шабуыл жасауға себеп деп қарастырды және 1010 жылы Ляо императоры Шенцзун 400 000 сарбаздық контингентпен жетекшілік етіп, Горёоға кең ауқымды шабуыл жасады. Бес ірі шайқаста ауыр шығынға ұшыраған хитандықтар ақыры Горёо әскерін жеңіп, олардың қолбасшысы генерал Канг Чоны өлімге кесті. Бірақ Канг Камчхан патша Хёнчонға шабуылдаған Ляо әскерлеріне қарсы берілмеу үшін сарайдан қашуға кеңес берді. Патша Кангтың кеңесін тыңдап, өртенген астанадан қашып құтылуға үміттенді. Кореялық партизандық қозғалыс хитандықтарды мазалап, Шенцзунның әскерін кері қайтаруға мәжбүр етті. Хитандықтар соғыстан ешқандай пайда көре алмады, керісінше, құнды ресурстарды бекер жұмсап, мемлекеттік қазынаны азайтып алды. Осылайша екі ел арасындағы тағы бір қанды соғыс күтіліп тұрды, ал шиеленіс үшінші Горёо-Хитан соғысына әкелді. 1011 жылы хитандық шабуыл аяқталғаннан кейін Канг Халлим академиясының эдикт иегері (한림학사 승지) болып тағайындалды. 1018 жылы Ляо әкімшілігінің бұйрығымен генерал Сяо Байя 100 000 сарбаздық контингентпен Горёоға жорық жасады. Бұл жолы көптеген шенеуніктер патшаны бейбіт келіссөздерді бастауға шақырды, себебі Екінші Горёо-Хитан соғысының салдары өте ауыр болды, Горёоның қалпына келуі қиын болды. Алайда Канг патшаға Ляоға қарсы соғыс жариялауға кеңес берді, өйткені жау контингенті бұрынғы шабуылдарға қарағанда әлдеқайда аз болды. Ол соғыс барысында жетпіс бір жасында әскери министрдің орынбасары болуға ерікті болды. Ол 208 000-ға жуық сарбазды Горёо-Ляо шекарасына бастап барды. Соғыстың алғашқы шайқасы Хынхваджин шайқасы болды, ол хитандықтар суды кесіп өтетін кезде өзенді бұғаттап, бөгетті қирату арқылы Горёоның маңызды жеңісі болды. Алайда генерал Сяо астана Каэгёнды басып алу үмітінен айнымады және оңтүстікке қарай жорығын жалғастырды. Кейін Сяо міндетті орындау мүмкін емес екенін түсініп, кері шегінуге шешім қабылдады. Генерал Канг хитан әскері соғыстан шегінетінін білді және оларды 1019 жылы Гвижу бекінісінде күтіп алды, онда ол кері қайтып келе жатқан хитандықтармен кездесті. Аштықтан қиналып, рухы құлаған хитандықтар Горёо әскерінен жеңіліске ұшырады. Тек генерал Сяо мен аздаған тірі қалғандар ғана жойқын жеңілістен құтыла алды. Бұл шайқас Гвижу шайқасы деп танылды. Генерал Канг астанаға оралып, елді құтқарған әскери батыр ретінде зор құрметпен қарсы алынды. Соғыстан кейін 1020 жылы Канг өте қарт болғандықтан, ұлттық батыр атанғаннан кейін әскери және үкіметтік қызметтен зейнетке шықты. Ол 1030 жылы, өлімінен бір жыл бұрын Жоғарғы канцлер болып тағайындалды.
In 993, the Liao Dynasty ordered General Xiao Paiya to invade Goryeo. The opinions among the court officials were divided, either to fight against the Khitans or to negotiate with them. Kang supported the use of negotiations, which was also supported by the king as the official decision. Sŏ Hŭi was sent to General Xiao as Korean representative, and the successful truce negotiation led to the withdrawal of Khitan forces and establishment of friendly relationship between Liao and Goryeo. In 1004, the Khitans defeated the Chinese Song Dynasty and forced its emperor to pay tribute to the Khitan. With Song defeated, the only threat remaining against the Khitans was Goryeo. Also in 1009, General Kang Cho of Goryeo led a coup against the government; he deposed and murdered King Mokjong and began a military rule, and broke the peaceful relationship with the Khitans. The Khitans saw this as their reason to attack Goryeo, and in 1010, Emperor Shengzong of Liao led a massive invasion with a contingent of 400,000 soldiers, commanding the troops himself. Suffering heavy casualties in five major engagements, the Khitans finally defeated the Goryeo army and executed their commander General Kang Cho. However, Kang Kam ch'an urged King Hyeonjong to escape from the palace, not to surrender to the invading Liao troops. The King followed Kang's advice, and managed to escape from the burning capital. A Korean insurgency began to harass Khitan forces, which finally compelled Shengzong to withdraw his army. The Khitans gained no benefit from the war; rather spending precious resources in vain and reducing the national treasury. Thus another bloody war between the two nations was foreshadowed, and tensions would further lead to the Third Goryeo Khitan War. In 1011, after the Khitan invasion was over, Kang was promoted to Hallim Academican Recipient of Edicts (한림학사 승지). In 1018, General Xiao Baiya, under orders of the Liao administration, led an expedition to Goryeo with a 100,000 man contingent. This time, many officials urged the king to commence peace negotiations, since the damage from the Second Goryeo Khitan War had been so great, leaving Goryeo difficult to recover. However, Kang advised the king to declare war against the Liao, since the enemy contingent was much smaller than in previous invasions. He volunteered to be the acting deputy War minister for the duration of the war, at the age of seventy one. He led about 208,000 men toward the Goryeo Liao border. The first battle of the war was the Battle of Heunghwajin, which was a significant victory of Goryeo by blocking the stream and destroying the dam when Khitans were crossing the water. However, General Xiao did not give up the hope of capturing the capital Gaegyeong, and continued to march south. Later, Xiao realized that the mission was impossible to accomplish, and decided to retreat. General Kang knew that the Khitan army would withdraw from the war, and awaited them at the fortress of Gwiju, where he encountered the retreating Khitans in 1019. Discouraged and starving, the Khitans were defeated by the Goryeo army. Only General Xiao and few remaining survivors managed to escape from the devastating defeat. This battle is known as the Battle of Gwiju. General Kang returned to the capital and was welcomed as the military hero who saved the kingdom. After the war, in 1020, Kang retired from both the military and the government to rest, since he was too old, already having become a national hero. He was appointed as Supreme Chancellor in 1030, one year before his death.