Кіріспе

Халифа Саллах (1953 жылы туған) – гамбиялық зейнеткер саясаткер және Серрекунда сайлау округінің бұрынғы Ұлттық Ассамблея мүшесі. Қазіргі уақытта ол Тәуелсіздік және социализм үшін халықтық демократиялық ұйымның (PDOIS) бас хатшысы болып қызмет етеді. 2016 жылғы президенттік сайлау науқаны кезінде және 2017 жылдың наурызына дейін президент Адама Барроудың өкілі және кеңесшісі болды. Саллах 1986 жылы PDOIS-тің құрылысына қатысты және 1987 жылы оның бас хатшысы болып сайланды. Ол партияның «Фороя» газетіне үлкен үлес қосты. 1987 және 1992 жылдары Өкілдер палатасына сайлауға түсті және Яхья Джамме режиміне қарсы оппозицияда болды. 1997 жылы Ұлттық Ассамблеяға сайлануға үміткер болғанмен сәтті болмады, бірақ 2002 жылы сайланды және 2007 жылға дейін қызмет етті. Сол кезде ол оппозициялық фракцияның басшысы болды. Саллах Панафрикалық парламентте де қызмет еткен, ал 2006 жылғы президенттік сайлауда Ұлттық демократия және даму альянсының (NADD) президенттікке үміткері болды, нәтижесінде дауыстардың 6% алып үшінші орынға ие болды.

Ерте өмір

Саллах Гамбияның Серекунда қаласында туып өскен. Ол АҚШ-та білім алып, социология саласы бойынша диплом алған. 1977 жылы Гамбияға қайтып оралып, Әлеуметтік әл-ауқат департаментінде әлеуметтік жұмыскер болып жұмыс істеді.

Жавара дәуірі және төңкерістен кейінгі кезең

1970 жылдардың соңында АҚШ-тан оралғаннан кейін Саллах неоколониализм мен капитализмге қарсы Тәуелсіздік үшін халық қозғалысына (PMINCC) қатысты. Сондай-ақ, ол "Болашақтың дауысы" газетінің редакторларының бірі болған деп есептеледі. PMINCC-нің басқа мүшелерімен бірге ол 1983 жылдың қазан айында тұтқындалып, 1984 жылы "The Voice" газетін таратуға қатысы үшін сотталды. Ол ақталды, бірақ сот нәтижесінде жұмысынан айырылды. Саллах 1987 және 1992 жылдардағы сайлауларда Серекунда шығыс сайлау округінде Өкілдер палатасына қатысты, бірақ дауыс берудің шамамен 10% -ын ғана жеңіп алды. 1994 жылы Яхья Джамме төңкерісінен кейін Саллах пен басқа да PDOIS басшылары жауап ретінде принципті ұстаным қабылдады, Саллах пен Джатта қарулы күштердің уақытша басқарушы кеңесіне кіру ұсыныстарын қабылдамады. Екі адам да 1994 жылы тамызда саяси қызметке тыйым салынғанға қарамастан, "Фороя" басылымын шығарғаны үшін тұтқындалды. Олар сотталып, айыпты деп танылып, айыппұл төленді, бірақ 1994 жылдың қарашасында партиялық емес газет ретінде қайтадан басылып шықты. 2005 жылы 15 қарашада ол Сенегал президентімен ынтымақтастық жасады деп айыпталып, басқа екі оппозициялық басшымен бірге тұтқындалды. Алайда, Нигерияның сол кездегі президенті Олусегун Обасанжоның араласуынан кейін айыптаулар алынып тасталды. Саллах 2006 жылғы президенттік сайлауда NADD кандидаты болды, онда ол үшінші орынға ие болды және 5,98% дауыс алды. 2009 жылдың 8 наурызында Салах тұтқындалып, Mile II орталық түрмесіне жеткізілді. Джамме режимі оны тыңшылықпен айыптады. Алайда, оған қарсы айыптаулар 25 наурызда "бейбітшілік пен әділдік мүддесі үшін" алынып тасталды. Салах 2009 жылы маусымда тұтқындалған, ол Ұлттық барлау агенттігінде тұтқындалған журналистер тобына барып келген. 2011 жылғы Гамбия президенттік сайлауына дейін Салах мәлімдеме жасап, "президент немесе вице-президент лауазымы [оған] маңызды емес" деп, кандидат болмақшы екенін айтты. 2016 жылдың ақпан айында Салахтың 2016 жылғы Гамбия президенттік сайлауында PDOIS кандидаты болатыны жарияланды. Салах Бароудың сайлануынан кейін коалицияның өкілі болып қалды. Бароу Салахты вице-президент болуға қарастырып жатыр деген хабар тарады, бірақ Бароу Оусаину Дарбое және басқа да UDP мүшелерімен кездесуден кейін ойын өзгертті. Салла кейіннен министрлік лауазымынан бас тартты. 2017 жылдың 17 ақпанында Саллах президенттің басқару жөніндегі арнайы кеңесшісі болып тағайындалды (бірақ ол ешқашан бұл рөлді атқарған жоқ). SMBC News оның "тағайындалуы Барроу әкімшілігінің абсолютті, толық сенімін арттырады" деп түсіндірді. 2017 жылдың 24 ақпанында Саллах 2017 жылғы Ұлттық Ассамблеяға парламент сайлауына қатысатынын мәлімдеді. Тәуелсіз сайлау комиссиясына өз кандидатурасын ұсынған кезде ол Ұлттық жиналысты бақылаушы институт ретінде құру жаңа НАМ-тардың міндеті болатынын айтты. Сонымен қатар, Салах кеңесші ретінде атқарушы қызметінен де кетті. Ол Серекунда сайлау округінен сайланып, сайланды. Тамыз айында Саллах Біріккен Демократиялық партияның (БДП) жетекшісі Оусаину Дарбоемен Барроу толық бес жыл емес, үш жыл қызмет ететінін мәлімдеген Коалиция 2016 жылғы өзара түсіністік меморандумының сенімділігі туралы пікірталас өткізуге шақырды. 2017 жылдың қазан айында Саллах Барроу үкіметінің "АПРК үкіметінің күндерін еске түсіретінін" айтты, өйткені "бірде-бір нәрсе қарапайым гамбиялықтардың өмір сүру деңгейін жақсартқан жоқ". Президент кеңсесі жауап ретінде "Бұл үкіметті бұрынғы диктаторлық режиммен салыстыру - бұл фактілерді бұрмалау" деп мәлімдеді. 2018 жылдың ақпан айында Саллах Огайо университетінде үш күн болды. 8 наурызда Салах Гамбиядағы Куба елшісі Лазаро Эррерамен үйінде кездесті. 16 наурызда Қытайдан ұсынылған қарыз туралы қызу пікір алмасу кезінде Салах спикер Мариам Джек Дентонның бұйрығымен Ұлттық Ассамблеядан шығарылды. 2021 жылдың қарашасында Халифа Салланың 2021-22 жылғы президенттік сайлауға кандидатурасын Тәуелсіз сайлау комиссиясы (ТЕК) бекітеді.