Кіріспе
Гамбиялық саясаткер және заңгер Оусаину Дарбоэ (8 тамыз 1948 жылы туған) – Гамбия саясаткері және бас оппозициялық Біріккен демократиялық партиясының (БДП) лидері. Бұрын ол президент Адама Барроудың кезінде Гамбияның вице-президенті және 2018 жылдың маусымынан 2019 жылдың наурызына дейін әйелдер істері министрі қызметін атқарды. Сонымен қатар, ол 2017 жылдың ақпанынан 2018 жылдың маусымына дейін президент Барроудың сыртқы істер министрі болды. Дарбо – адам құқықтары саласындағы заңгер, жеке практикаға кіріспес бұрын Бас прокуратурада жұмыс істеді. Ол бірнеше компания мен мемлекеттік органдарға кеңесші болды, сондай-ақ бір кезде Гамбия адвокаттар қауымдастығының вице-президенті болды. 1996 жылы Біріккен демократиялық партияны (БДП) құрды және сол жылы, 2001, 2006 және 2021 жылғы президенттік сайлауларға қатысты. 2016 жылы ол түрмеге қамалды, бірақ Барроудың жеңісінен кейін босатылды.
Ousainou Darboe (born 8 August 1948) is a Gambian politician and leader of the main opposition United Democratic Party (UDP). He previously served as Vice President of the Gambia and Minister of Women's Affairs from June 2018 to March 2019, under President Adama Barrow. He also served as President Barrow's Minister of Foreign Affairs from February 2017 to June 2018. Darboe is a human rights lawyer, and worked for the Attorney General's Chambers before entering private practice. He has served as advisor to several companies and government agencies, and was also for a time the vice president of the Gambia Bar Association. He founded the United Democratic Party (UDP) in 1996 and stood in presidential elections the same year, 2001, 2006, and 2021 presidential elections. He was imprisoned in 2016, but released after Barrow's victory.
Ерте өмір және білім
Дарбо 1948 жылы туған, ол Төменгі Фаллуда Батысының парламент мүшесі және Пьер Сарр Н'Джиедің Біріккен партиясының байланыс хатшысы болған Нумукунда Дарбоның ұлы. Дарбо Бансанг бастауыш мектебінде оқыды, содан кейін Банжульге барып, Сент-Августин орта мектебінде және Гамбия орта мектебінде білім алды. Дарбо Нигериядағы Лагос университетінде заңды оқу үшін Ұлттар Достастығының стипендиясын алды. Сонымен қатар, ол кейін Канаданың Оттава университетінде заң бойынша магистр дәрежесін алды. Ол – мандинка этностық тобынан шыққан алғашқы гамбиялық заңгер.
Заң мансабы
Дарбо 1973 жылы Нигерияның Федералдық адвокатурасына қабылданды және 1973 жылдың мамырында Гамбияға мемлекеттік прокурор қызметін атқару үшін оралды. 1973 жылдың қарашасында Гамбия адвокатурасына қабылданды, Мандинка этностық тобынан шыққан алғашқы Гамбиялық адвокат атанды. Одан кейін ол Бас прокурордың кеңсесінде жұмыс істеді, бастапқыда мемлекеттік кеңесші, содан кейін бас тіркеуші міндетін атқарушы, одан кейін заңдық жобалаушы болып, 1980 жылы үкіметтің оппозицияны басу үшін қатаң заңнама қолдануына наразылық білдіріп, отставкаға кетті. Дарбо 200-ден астам Гамбиялықтардың өмірін өлім жазасынан құтқарғаны үшін мақталады. 1981 жылы Дауда Жавара үкіметіне қарсы сәтсіз төңкерістен кейін Дарбо көптеген адамдарды, соның ішінде Пап Чеясин Секка мен Шериф Мустафа Диббаны сәтті қорғады, олар екеуі де мемлекетке қарсы қылмыс жасады деген айыппен сотталды. Дарбо сондай-ақ төңкерістен кейін «Төтенше жағдай туралы» заңға сәйкес ұсталғандардың көпшілігін өкілдік етті. 2000 жылдың маусымында, 2001 жылғы сайлау кампаниясы кезінде, оның кортежі Джамме режимінің жақтастары шабуылдады. Шабуылдың бірі, Алиу Нжи, оқиға орнында қаза тапты. Дарбо мен тағы 20 адам тұтқындалды және Бассе полиция бөлімінде ұсталды, содан кейін Банжулдағы жоғары сотқа жеткізіліп, кепілдік берілді. Дарбо 2016 жылдың сәуір айында партиясының жастар лидері Эбрима Соло Санденгтің денесін (тірі немесе өлі) талап ету акциясына қатысқаны үшін тұтқындалды. Санденг мемлекеттік қауіпсіздік қызметкерлерімен ұсталғаннан кейін азапталды және тұтқындалғаннан бір күн өткен соң қайтыс болды. Дарбо 2016 жылғы желтоқсан айындағы президенттік сайлауға дейін түрмеде қалды, ал ол болмағанда саяси тәжірибесі жоқ кәсіпкер Адама Барроу партияның президенттікке үміткері болып тағайындалды (Дарбоның қолдауымен). Күтпеген нәтижеде Барроу, 2016 жылғы коалицияның біріккен оппозициялық үміткері ретінде, сайлауда Джаммеге жеңіске жетті. Сайлаудан кейін бірнеше күн өткен соң Дарбо түрмеден босатылған 19 оппозиция мүшесінің бірі болды. Үкіметке қосылғаннан кейін ол президент Адама Барроудың бес жылдық мерзімге билік етуін қатты жақтады, бұл үш жылдық коалициялық келісімді бұзды, бірақ кейіннен президент Адама Барроу оны үкіметтен қызметтен шеттетуінен кейін шешімін өзгертті.
Сыртқы істер министрі
2017 жылдың 1 ақпанында Дарбоу Барроудың Сыртқы істер министрі болып ант берді. Келесі күні ол Гамбияға аккредиттелген шетелдік дипломаттармен кездесіп, Гамбия мен әлем арасындағы екіжақты қарым-қатынасты нығайтуды көздеді. Оның ант берген аптасында Яммех режимі кезінде тоқтатылған Еуропалық Одақтың 33 миллион евролық шетелдік көмегі Гамбияға жіберілетіні расталды. 2017 жылдың соңында Дарбо Того президенті Фауре Гнассингбені үкіметке қарсы үлкен наразылықтарға байланысты отставкаға кетуге шақырды, бұл дау тудырды. Бірнеше күннен кейін ол бұл мәлімдемеден бас тартты.
Вице-президент
2018 жылдың маусым айындағы министрлер кабинетінің қайта құруында Дарбое вице-президент және президенттік істер министрі лауазымына тағайындалып, 2017 жылдың қарашасынан бері бұл қызметті атқарып келген Фатумата Тамбажангты алмастырды. Дарбое вице-президент ретінде қызмет еткен кезеңінде президент Адам Бароумен үнемі келіспеушіліктер туралы көптеген хабарлар тарады. Нәтижесінде, ол 2019 жылғы 15 наурыздағы министрлер кабинетінің қайта құруы кезінде вице-президент лауазымынан алынды. Бұл қайта құруда сондай-ақ УДП партиясына жататын Амадю Санне және Ламин Н. Дибба да қызметтерінен босатылды.
Азшылық көшбасшысы
2022 жылғы сайлаудан кейін оның партиясы Ұлттық Ассамблеядағы ең ірі оппозициялық күшке айналды және ол Ұлттық Ассамблеяның оппозициялық көшбасшысы болды.
Жеке өмір
Дарбоу екі әйелге үйленген және бірнеше баласы бар. Оның үлкен қызы Мариама АҚШ-тағы Тулан университетін бітірген. Ол спорт жанкүйері және бірнеше жыл бойы Гамбия Ұлттық Олимпиада және спорт комитетінің вице-президенті, сондай-ақ Гамбия күресі федерациясының төрағасы қызметін атқарды.