Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гамбиядағы саяси партия – Халықтық прогрессивті партиясы. Ол 1962 жылдан 1994 жылға дейін Өкілдер палатасы мен президенттік аппараттың үстем партиясы болды. Осы кезеңдегі президент – Дауда Жавара. Халықтық прогрессивті партиясы 1994 жылғы Гамбия төңкерісінен кейін билігін жоғалтты, ол жас және төмен шенді әскери офицерлер жасаған әскери төңкеріс еді. Содан кейін Патриоттық қайта бағдарлау және құрылыс альянсы (APRC) Гамбияның үстем партиясы атанды. Халықтық прогрессивті партия әрекетте болып қала береді, бірақ 20 ғасырда жинаған қолдауының деңгейіне жете алмайды.
Political party in the Gambia
The People's Progressive Party is a political party in the Gambia. It was the dominant ruling party of the House of Representatives and the presidency from 1962 to 1994. The president throughout this time period was Dawda Jawara. The People's Progressive Party lost power after the 1994 Gambian coup d'état, a military coup led by young, junior military officers. The Alliance for Patriotic Reorientation and Construction (APRC) then became the dominant party of the Gambia. The People's Progressive Party remains active, but lacking the same level of support it garnered in the 20th century.
Тарих
Партия 1959 жылы Протектораттық халық партиясы (ПХП) ретінде құрылды, кейіннен Халықтық прогрессивті партия деп өзгертілді. Партия 1962 жылғы жалпы сайлауда жеңіске жетті, ал 1963 жылдың қазан айында өзін-өзі басқару құқығына қол жеткізгеннен кейін олардың басшысы Дауда Джавара Гамбияның премьер-министрі болды. 1970 жылы өткізілген республикалық референдум нәтижесінде Джавара Гамбияның тұңғыш президенті атанды. 1981 жылғы Гамбиядағы төңкеріс әрекеті – биліктегі үкіметті құлатуға жасалған тытырған. Бұл Гамбия әскери күштерінің бір бөлігі қолдауымен жасалған азаматтық төңкеріс әрекеті болды. Қаза тапқандардың саны 500-ден 1000-ға дейін деп есептеледі. Төңкеріс Сенегалдың араласуымен тоқтатылды, осының нәтижесінде Сенегал мен Гамбия Сенегабия Конфедерациясын құрды. Төңкерісті Гамбия Ұлттық Армиясының (GNA) әскери шенеуніктер жасады. 2016 жылғы президенттік сайлауда ПХП «2016 коалициясына» қосылды, онда Адама Барроу коалицияның үміткері деп жарияланды және одан кейін жеңіске жетті.
The party was founded in 1959 as the Protectorate People's Party (PPP) and was later changed to the People's Progressive Party. The party won the 1962 general election, and in October 1963, upon the attainment of self government, their leader, Dawda Jawara, became Prime Minister of the Gambia. With the republican referendum in 1970, Jawara became the first President of the Gambia. The 1981 Gambian coup d'état attempt was an attempt to overthrow the incumbent government when the PPP was in power. It was a civilian led coup attempt with some support from the Gambia Field Force. The death toll is debated, being anywhere from 500 to 1,000 lives lost. The coup was put down by Senegalese intervention and as a result, Senegal and the Gambia formed the Senegambia Confederation. The coup was carried out by military officers in the Gambian National Army (GNA). Then for the 2016 presidential election, PPP joined the Coalition 2016, where Adama Barrow was declared the coalition's candidate and subsequently won.
Идеология
Халықтық прогрессивті партия постколониалдық саяси аренада қалалық аймақтардың басымдық танытуына қарсы реакция ретінде ауылдық халық тарапынан құрылды. Халықтық прогрессивті партияның веб-сайтында былай делінген: «Халықтық прогрессивті партия қазіргі орталықтандырылған және авторитарлық режимге қарағанда, Гамбия халқының шығармашылық әлеуетін босату және кең ауқымды әлеуметтік, экономикалық және саяси қатысуды ынталандыру үшін аз тікелей араласатын және ықпалды үкімет қажет деп санайды. Біздің партия үкімет билігін азайтуға және халықтық демократияға оралуға ниеттенді».
The People's Progressive Party was created by rural populations as a reaction against urban areas exerting control over the political arena post colonialism. The People's Progressive Party's website currently states, "The PPP believes that a less pervasive and intrusive government as opposed to the current over centralized and authoritarian regime is necessary in order to release the creative energies of the Gambian people and to encourage wider social, economic, and political inclusion. Our party intends to reduce the power of government and return to grassroots democracy."
Қарсылық
Халықтық прогрестік партияның Гамбия саяси аренасында болған кезеңінде үкіметке наразылық жиі артатын. Осы наразылықтың нәтижесінде оппозициялық кандидаттар ғана емес, көптеген оппозициялық партиялар да құрылып, Халықтық прогрестік партияға қарсы жарысты. АРҚК партиясын басты тұлға ретінде 1996 жылы президент болған Яхья Джамме биледі, ол 2016 жылғы Гамбия президенттік сайлауына дейін қызмет етті. Джамме мен АРҚК билігі тұсында адам құқықтарының көптеген бұзылулары мен медиаға қысым көрсету фактілері тіркелді. Төңкерістен кейін Жавара елден қуылды және Сенегалда, содан кейін Лондонда өмір сүрді. Кейіннен оған кешірім берілді, бірақ Гамбия саяси өміріне қатысуға рұқсат берілмеді. Жавара 2019 жылдың 27 тамызында 95 жасында дүние салды. 2016 жылғы Гамбия президенттік сайлауында Джамме қайта сайланбағаннан кейін, Джавара үкіметінде қызмет еткендіктен Джалоу ауыл шаруашылығы министрі болып тағайындалды. 2020 жылы Нжи Нигериядағы Гамбияның жоғары комиссары болып тағайындалды. Содан кейін Кебба Э. Джалоу партияның 2021 жылғы ұлттық съезінде уақытша жетекші болып сайланды, кейін партия төрағасы болып сайланды.
Throughout the People's Progressive Party's period in Gambian national spotlight, there were times of growing discontent with the government. Not only did opposition candidates stem from that discontent, but many opposition parties were created to run against the PPP. The main figure that dominated the APRC was Yahya Jammeh, who became president in 1996 and served until the 2016 Gambian presidential election. Under Jammeh and the APRC's rule, there were numerous reports of human rights abuses and suppression of the media. Following the coup, Jawara was exiled and lived in Senegal and later London. He was later given amnesty but was not given the right to participate in the Gambian political arena. Jawara died on August 27, 2019, at 95 years old. After Jammeh was not re elected following the 2016 Gambian presidential election, Jallow was appointed the minister of agriculture as he was in the Jawara administration. In 2020, Njie was appointed as the Gambian High Commissioner to Nigeria. Kebba E. Jallow then became interim leader, and was elected as leader at the party's 2021 national convention.