1940 жылғы Румыния мен Венгрия арасындағы территориялық келісімшарт
Second Vienna Award
1940 ж. Румыния мен Венгрия арасындағы территориялық келісім. Екінші Вена сыйлығымен Солтүстік Трансильвания Венгрияға берілді. Тарих, саясат, Германия рөлі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1940 жылы Румыния мен Венгрия арасындағы аумақтық келісім.
1940 territorial settlement between the kingdoms of Romania and Hungary
Екінші Вена сыйлығы, сондай-ақ Вена диктаты деп белгілі, нацистік Германия мен фашистік Италия төрелік еткен екі аумақтық даудың екіншісі болды. 1940 жылдың 30 тамызында олар Солтүстік Трансильвания аймағын, оның ішінде Марамурештің барлық бөлігі мен Кришананың бір бөлігін Румыниядан Венгрияға берді.
The Second Vienna Award, also known as the Vienna Diktat, was the second of two territorial disputes that were arbitrated by Nazi Germany and Fascist Italy. On 30 August 1940, they assigned the territory of Northern Transylvania, including all of Maramureș and part of Crișana, from Romania to Hungary.
Сыйлық
1940 жылдың 1 шілдесінде Румыния Францияның құлауынан кейін құндылығын жоғалтқан 1939 жылдың 13 сәуіріндегі ағылшын-француз кепілдігінен бас тартты. Келесі күні король Карол II Гитлерге хат жолдады, онда Германияның Румынияға әскери миссия жіберіп, 1883 жылғы одақты жаңаруын ұсынды. Германия Румынияның жаңа бейшаралығын пайдаланып, 1919 жылғы Париж бейбіт келісімінің Германияның бұрынғы одақтастары – Венгрия және Болгарияның пайдасына аумақтық шешімін қайта қарауға мәжбүр етті. Кароль мен Гитлер арасындағы хат алмасуда (5–15 шілде) Карол халық алмасусыз ешқандай аумақтық алмасудың болмауын талап етті, ал Гитлер Германияның Румынияға деген жақсы ниеті Румынияның Венгрия және Болгариямен жақсы қарым-қатынаста болуына байланысты екенін мәлімдеді. Румынияның сыртқы істер министрі Михаил Маноилеску болды, ал Бухаресттегі Германияның толық өкілетті министрі Вильгельм Фабрициус болды. Германияның тілегіне сәйкес, Румыния 16 тамызда Турну-Северинде Венгриямен келіссөздер бастады. Венгрияның алғашқы талабы 3 803 000 тұрғыны бар аумақ болды, олардың шамамен үштен екісі румындар еді. Келіссөздер 24 тамызда тоқтатылды. Содан кейін Германия мен Италия үкіметтері төрелік сотты ұсынды, ол 29 тамыздағы Румыния Корольдік кеңесінің хаттамасында «Германия және Италия үкіметтері тарапынан берілген соңғы талап сипатындағы хабарламалар» деп сипатталды. Румындар келісті, және Германияның сыртқы істер министрі Иоахим фон Риббентроп пен Италияның сыртқы істер министрі Галеаццо Чиано 1940 жылдың 30 тамызында Венадағы Белведер сарайында кездесті. Олар венгр тарапының талаптарын 2 667 007 тұрғыны бар аумаққа дейін қысқартты. Келісімге Венгрияның сыртқы істер министрі Иштван Чаки және Румынияның сыртқы істер министрі Михаил Маноилеску қол қойды. Румыния Корольдік кеңесі 30-31 тамыз түнде төрелік шешімді қабылдау үшін жиналды. Отырыста Иулиу Маниу Карольдің тақтан бас тартуын және Румыния армиясының Солтүстік Трансильванияны венгрлердің басып алуына қарсы тұруын талап етті. Оның талаптары нақтылықпен қабылданбады. Солтүстік Трансильванияның демографиялық көрсеткіштері және төрелік шешімнен кейінгі өзгерістер келесі бөлімде егжей-тегжейлі көрсетіледі. Трансильванияның қалған бөлігі, Оңтүстік Трансильвания деп аталатын, 2 274 600 румыны және 363 200 венгрі бар, Румынияның құрамында қалды.
On 1 July 1940, Romania repudiated the Anglo French guarantee of 13 April 1939, which had become worthless following the Fall of France. The next day, King Carol II sent a letter to Hitler in which he suggested that Germany dispatch a military mission to Romania and renew the alliance of 1883. Germany used Romania's new desperation to force a revision of the territorial settlement produced by the Paris Peace Conference of 1919 in favour of Germany's old allies: Hungary and Bulgaria. In an exchange of letters between Carol and Hitler (5–15 July), Carol insisted for no territorial exchange to occur without a population exchange, and Hitler conditioned German goodwill towards Romania on Romania's having good relations with Hungary and Bulgaria. The Romanian foreign minister was Mihail Manoilescu; the German minister plenipotentiary in Bucharest was Wilhelm Fabricius. In accordance with German wishes, Romania began negotiations with Hungary at Turnu Severin on 16 August. The initial Hungarian claim was of territory with 3,803,000 inhabitants, almost two thirds of whom were Romanian. Talks were broken off on 24 August. The German and Italian governments then proposed an arbitration, which was characterised in the minutes of the Romanian Crown Council of 29 August as "communications with an ultimative character made by the German and Italian governments". The Romanians accepted, and Foreign Ministers Joachim von Ribbentrop of Germany and Galeazzo Ciano of Italy met on 30 August 1940 at the Belvedere Palace in Vienna. They reduced the Hungarian demands to , with a population of 2,667,007. The treaty was signed by Hungarian Foreign Minister István Csáky and Romanian Foreign Minister Mihail Manoilescu. A Romanian crown council met overnight on 30–31 August to accept the arbitration. At the meeting, Iuliu Maniu demanded for Carol to abdicate and for the Romanian Army to resist the Hungarian takeover of northern Transylvania. His demands were pragmatically rejected. Population statistics in Northern Transylvania and the changes after the award are presented in detail in the next section. The rest of Transylvania, known as Southern Transylvania, with 2,274,600 Romanians and 363,200 Hungarians, remained part of Romania.
Екінші Вена сыйлығының мәтіні
Румыния мен Венгрияны бөліп тұратын шекара сызығының соңғы бағыты осы жерде тіркелген географиялық картада көрсетілген бағытқа сәйкес келеді. Румыния-Венгрия комиссиясы маршруттың егжей-тегжейін жерінде анықтайды. Венгрияға берілген румын аумағын румын әскерлері 15 күн ішінде эвакуациялайды және жақсы жағдайда тапсырады. Эвакуация мен оккупацияның түрлі кезеңдері, сондай-ақ олардың шарттары румын-венгриялық комиссияда белгіленеді. Венгрия және Румыния үкіметтері эвакуация мен оккупацияның толық тәртіппен жүзеге асырылуын қамтамасыз етеді. Осы күні Румыниядан берілетін аумаққа қоныс аударған барлық румын азаматтары ешқандай формальдықтарсыз венгр азаматтығын алады. Олар 6 ай ішінде румын азаматтығын таңдауға құқылы болады. Осы құқықты пайдаланатын адамдар қосымша 1 жыл ішінде Венгрия аумағынан шығып, Румынияға көшуге рұқсат етіледі. Олар жылжымалы мүлкін еш кедергісіз алып кетуге, жылжымайтын мүлкін сатуға және кететін сәттен бұрын алынған табысын өзімен бірге алып кетуге құқылы. Егер сату сәтсіз аяқталса, Венгрия осы адамдарға өтемақы төлейді. Венгрия азаматтық таңдауын жасағандарды қайта орналастыру мәселелерін кең және икемді түрде шешеді. 1919 жылы Венгрия Румынияға берген және мемлекеттің қарамағында қалған аумақта орналасқан венгр текті румын азаматтары 6 ай ішінде венгр азаматтығын алу құқығын иеленеді. 3-тармақта көрсетілген қағидалар осы құқықты пайдаланатын адамдарға да қолданылады. Венгрия үкіметі жоғарыда аталған төрешілік шешімі негізінде венгр азаматтығын алған румын халқын басқа венгр азаматтарымен толыққанды теңестіруге міндеттеме береді. Ал Румыния үкіметі өздерінің венгр азаматтарына қатысты дәл осындай салтанатты міндеттеме алады, олар Румыния аумағында қалады. Егемендікті беруден туындайтын егжей-тегжейлі мәселелер Румыния мен Венгрия үкіметтерінің тікелей келісімімен реттеледі. Осы төрешілікті қолдану кезінде қандай да бір қиындықтар немесе күмәндер туындаса, Румыния мен Венгрия үкіметтері тікелей келісімге қол жеткізуге тырысады. Егер келісімге қол жеткізілмесе, дау Рейх және Италия үкіметтеріне жіберіледі, олар соңғы шешімді қабылдайды.
The final route of the border line, which separates Romania from Hungary, will correspond to the one marked on the geographical map attached here. A Romanian Hungarian commission will determine the details of the route on the spot. The Romanian territory assigned to Hungary will be evacuated by Romanian troops within 15 days and handed over in good order. The different phases of the evacuation and the occupation, as well as their modalities will be fixed within a Romanian Hungarian commission. The Hungarian and Romanian governments will ensure that the evacuation and occupation are carried out in full order. All Romanian subjects, settled on this day on the territory to be ceded by Romania, acquire Hungarian nationality without any formalities. They will be allowed to opt in favor of the Romanian nationality within 6 months. Those people who will exercise this right, will leave the Hungarian territory within an additional period of 1 year and will be allowed to move into Romania. They will be able to take, without any hindrance, their movable property, to liquidate their immovable property, until the moment of their departure, and to take with them the resulting product. If the liquidation fails, these people will be compensated by Hungary. Hungary will resolve all issues related to the transplantation of optants in a broad and accommodating manner. Romanian subjects of Hungarian race, established in the territory ceded in 1919 by Hungary to Romania and which remained under the sovereignty of the state, receive the right to opt for Hungarian nationality, within a period of 6 months. The principles set out in paragraph 3 shall also apply to people exercising this right. The Hungarian government solemnly undertakes to fully assimilate the Romanian people with other Hungarian subjects, who, on the basis of the above arbitration, will acquire Hungarian nationality. On the other hand, the Romanian government takes the same solemn commitment regarding its Hungarian subjects, who will remain on the Romanian territory. The details resulting from the transfer of sovereignty will be regulated by a direct agreement between the Romanian and Hungarian governments. Should any difficulties or doubts arise during the application of this arbitration, the Romanian and Hungarian governments will seek to reach an agreement directly. If no agreement is reached, the dispute will be submitted to the governments of the Reich and Italy, which will adopt a final solution.
Кароль II желісі
Кароль II бекініс желісі (Linia fortificată Carol al II lea) 1930 жылдардың соңында король Кароль II-нің бұйрығымен Венгриямен батыс шекараны қорғау үшін Румынияда салынған. Желі , бойынша созылып, тұтас болмаған, тек Трансильванияның ішкі аймағына қарайғы ең мүмкін жолдарды қорғаған. Онда 320 каземат болды: 80-і 1938 жылы, 180-і 1939 жылы, ал қалғаны 1940 жылдың бірінші жартысында салынды. Әр казематтың арақашықтығы шамамен 400 метрді құрады, олардың барлығы әртүрлі өлшемдегі темір бетоннан жасалған, бірақ барлығы пулеметтермен қаруланған. Артиллерия казематтардың арасында орналастырылды. Казематтардың алдында тікенекті сымдар, миналық далалар және кейбір жерлері сумен толтырылған үлкен танққа қарсы ор болды. Казематтардан ату тығыз және қиылысқан, жаудың жаяу әскеріне барынша зиян келтіру үшін есептелді. Бекініс желісінің мақсаты шабуылдарды тоқтату емес, оларды кешіктіру, мүмкіндігінше көп шығын келтіру және Румыния армиясының басым бөлігін жұмылдыруға уақыт беру болды. Вена келісімінен кейін бүкіл желі Венгрияға берілген аймаққа кірді. Румын әскерлері мүмкіндігінше көп жабдықты эвакуациялады, бірақ жерге төселген телефон желілерін қайта алып шығу мүмкін болмады, сондықтан оларды венгр әскері пайдаланды. Венгрлер де мүмкіндігінше көп металл жинады, ол көп мөлшерге жетті. Барлық пайдалы жабдықтар мен материалдар жиналғаннан кейін, венгрлер казематтарды қайта пайдалануға болмас үшін жарылыспен қиратты.
The Carol II fortified line (Linia fortificată Carol al II lea) had been built by Romania in the late 1930s at the order of King Carol II to defend the western border with Hungary. Stretching across , the line itself was not continuous but protected only the most likely routes towards inner Transylvania. It had 320 casemates: 80 built in 1938, 180 built in 1939 and the rest built in the first half of 1940. There was a distance of about 400 m between each casemate, all of which were made of reinforced concrete, with varying sizes, but all were armed with machine guns. The artillery was placed between the casemates themselves. In front of the casemates, there were rows of barbed wire, mine fields and one large antitank ditch, which in some places were filled with water. The firing from the casemates was calculated to be very dense and crossed to cause as many losses as possible to the enemy infantry. The role of the fortified line was not to stop incoming attacks but to delay them, to inflict as many losses as possible and to give time for the bulk of the Romanian Army to be mobilized. After the Vienna Award, the entire line fell in the area allotted to Hungary. The Romanian troops evacuated as much equipment as possible, but the dug in telephone lines could not be recovered and so were eventually used by the Hungarian Army. The Hungarians also salvaged as much metal as possible, which eventually amounted to a huge amount. After all of the useful equipment and materiel had been salvaged, the casemates were blown up by the Hungarians to prevent them from being used again.