Кіріспе
Дүниежүзілік сауда ұйымының төртінші министрлік конференциясы, сонымен қатар ДСҰ төртінші министрлік конференциясы деп те аталады, 2001 жылдың 9-13 қарашасында Катар мемлекетінің Доха қаласындағы «Шератон Доха» қонақ үйі мен курортында өтті. Осы конференцияда ДСҰ-ның барлық мүше елдерінің министрлері Доха даму жоспарын бастады.
Тарих
2001 жылғы конференцияда сауда министрлері көпжақты сауда келіссөздері мен қызметтер саласындағы жаңа кезеңді бастауға келісті. Министрлер екі декларация қабылдады. Біріншісі, негізгі декларация, ауыл шаруашылығы және қызмет көрсету салаларындағы ағымдағы келіссөздерді кең ауқымды күн тәртібіне біріктірді, ол көбінесе Доха даму раунды деп аталады. Сонымен қатар, Доха күн тәртібіне өнеркәсіптік тарифтер, дамушы елдерді қызықтыратын мәселелер, ДСҰ ережелерін өзгерту және басқа да шаралар енді. Екінші декларация Интеллектуалдық меншік құқықтарының саудаға қатысты аспектілері туралы келісімге (TRIPS) қатысты және үкіметтерге денсаулық сақтау мәселелерін шешу үшін TRIPS ережелеріне қатысты икемділік танытуға рұқсат берді. Бұл кездесу Дүниежүзілік сауда орталығына жасалған шабуылдан кейін екі ай өткен соң өтті. Осының нәтижесінде, кейбір үкімет шенеуніктері саяси біріктікті күшейтуге шақырды және сауда келіссөздерін осы мақсатқа жету құралы деп қарады. Кейбір шенеуніктер көпжақты сауда келіссөздерінің жаңа кезеңінің рецессия мен терроризмге байланысты белгісіздікке тап болған әлемдік экономикаға көмектесетінін ойлады.
Министрлік мәлімдемесі
Доха Министрлер декларациясының ауыл шаруашылығы жөніндегі мандаты нарыққа қолжетімділікті жан-жақты жақсартуға бағытталған келіссөздерді, экспорттық субсидиялардың барлық түрлерін жоюға ұмтылыспен оларды азайтуды, сондай-ақ сауданы бұрмалайтын ішкі қолдауды маңызды түрде азайтуды көздейді. Осы тақырыптар – ішкі қолдау, экспорттық субсидиялар және нарыққа қолжетімділік – ауыл шаруашылығы келіссөздерінің үш тірегі ретінде белгілі болды. Декларацияда сонымен қатар дамушы елдерге ерекше және дифференциалдық қатынас келіссөздердің барлық элементтерінің негізгі бөлігі болары күтілген. Декларация түрлі мүше елдердің келіссөздер жөніндегі ұсыныстарында көтерілген сауда емес мәселелерді де ескерді және олар келіссөздерде қаралатынын растады. 2003 жылдың 31 наурызы мандатталған мақсаттарға жету үшін «шарттар» (мақсаттар, формулалар, кестелер және т.б.) бойынша келісімге қол жеткізу мерзімі ретінде белгіленді, бірақ бұл мерзім орындалмады. 2003 жылдың қалған бөлігінде 2003 жылдың 10-14 қыркүйегінде Мексиканың Канкун қаласында өткен ДСҰ-ның бесінші Министрлік конференциясына дайындық жұмыстары жүргізілді.
Зияткерлік меншік декларациясы
Доханың денсаулық сақтау жөніндегі декларациясы дамушы елдердің ТРИПС режимінің кейбір аспектілеріне қанағаттанбаушылығын азайтуға бағытталған. Ол ең кем дамыған елдер үшін фармацевтикалық өнімдерге патенттік жүйе ережелерін 2016 жылға дейін күшіне енгізуді кейінге шегерді. Декларация мүше мемлекеттерді келісімді халық денсаулығын қолдау және барлық адамдар үшін дәрі-дәрмектерге қолжетімділікті арттыру мақсатында түсіндіруге және іске асыруға міндеттеді. Декларация ТРИПС келісіміндегі белгілі бір "икемділіктерді" мойындады, бұл әрбір мүшеге фармацевтикалық өнімдерге міндетті лицензиялар беруге және ұлттық төтенше жағдайды, оның ішінде АИТС/ЖИТС, безгек, туберкулез және басқа да эпидемиялар сияқты денсаулық сақтау төтенше жағдайларын қоса, анықтауға мүмкіндік берді.
support public health and to promote access to medicines for all. The Declaration recognized certain “flexibilities” in the TRIPS agreement to allow each member to
grant compulsory licenses for pharmaceuticals and to determine what constitutes a national emergency, expressly including public health emergencies such as HIV/AIDS, malaria, and tuberculosis or other epidemics.
Қытайдың ДСҰ-ға кіруі
Конференция сонымен қатар 10 қарашада Қытайдың ДСҰ-ға қосылуын бекітті.