Кіріспе

Президент Даниэль арап Моиге қарсы сәтсіз төңкеріс

1982 жылғы Кения төңкерісінің әрекеті президент Даниэль арап Моидің үкіметін құлатуға жасалған сәтсіз талпыныс болды. 1982 жылдың 1 тамызында, жексенбі күні сағат 3-те Кения Әуе Күштерінің әскерилері Найробидің сыртындағы Истли әуе базасын басып алды, ал сағат 4-ке қарай жақын орналасқан Эмбакаси әуе базасы да түсті. Сағат 6-да аға сержант Хизкия Очука мен сержант Панкрас Отейо Окуму Найроби орталығындағы «Кения дауысы» радиостанциясын басып алып, ағылшын және суахили тілдерінде әскерилер үкіметті құлатқанын хабарлады. Очуканың тапсырмасымен капрал Брамвел Инджени Нжереман Лайкипия әуе базасынан Мемлекеттік резиденцияны және Бас қызмет бөлімін бомбалау жоспарын жасады. Нжереман үш ұшқышты (майор Дэвид Мутуа, капитан Джон Мугванья және капитан Джон Бараза) екі F 5E Tiger және миссия үшін қолданылатын Strikemaster ұшақтарымен ұшуға мәжбүр етті. Алайда, майор Мутуа капрал Нжереманның ешқашан реактивті истребительмен ұшпағанын және G-күшіне төтеп беруге шамасы келмейтінін білді. Ұшқыштар құпия байланыс арнасы арқылы келісіп, ұстаушыларын шатастыру үшін қауіпті маневрлер жасауға бейімделді. Төңкеріс стратегиялық тұрғыдан Кенияның шалқары Лодвар қаласындағы әскери оқу-жаттығуларымен бірге жоспарланды, сол кезде әскер бөлімдерінің көп бөлігі мен жоғары басшылық Найробиден алыс болды. Сол кездегі жоғары шенді офицерлер генерал-лейтенант Джон Саве (Әскери қолбасшы және Бас штабтың орынбасары), генерал-майор Махамуд Мохамед (Саведің орынбасары), бригадир Бернард Киилу (Қорғаныс штабының операциялар бастығы) және майор Хамфри Ньороге (Әскери штабының оқудан жауапты офицері) болды. Төрт офицердің кездесуінде Мохамед төңкерісті басу операциясын жетекшілік етуге келісті. Ол содан кейін Бірінші Кения атқыштар батальоны мен Кахава казармасынан 30 офицерден тұратын топты жинады. Топ радиостанцияға шабуыл жасап, ішіндегі көтерілісші әскерилерді өлтірді немесе тұтқынға алды. Очуканың бұрынғыда тұтқынына айналған радио хабаршысы.

Салдары

Төңкеріс салдарынан 100-ден астам әскери қызметші және шамамен 200 азамат қаза тапты, олардың арасында кениялық емес адамдар да болды. Төңкеріс талпынысынан кейін Кения әуе күштерінің барлық құрамы таратылды. Бұл төңкеріс талпынысы 1983 жылғы мерзімінен бұрын өткен жалпы сайлаудың тікелей себебіне айналды. Сәтсіз төңкеріске студенттердің қатысы болды деген күдікпен Кения үкіметі, төңкерістің қаржыландырылуына сыртқы коммунистік күштердің жасырын қатысы бар деп айыптады.