Кіріспе

Vultee V 11 және V 12 – 1930 жылдары құрылған американдық шабуылдық ұшақтар. Vultee V 1 бір қозғалтқышты авиалайнердің негізінде жасалған V 11 және V 12 бірнеше мемлекеттер өздерінің қарулы күштері үшін сатып алды, оның ішінде Қытай. Қытай оларды Екінші Қытай-жапон соғысында жапон әскерлеріне қарсы қолданды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін АҚШ Әскери-әуе күштері жеті V 11 ұшағын YA 19 ретінде сатып алып, екі қозғалтқышты жеңіл шабуылдық ұшақтармен салыстыру мақсатында деректер жинау үшін сынақтан өткізді.

Жобалау және әзірлеу

1935 жылы Vultee компаниясы бір қозғалтқышты жолаушылар тасымалы ұшағының – Vultee V 1 негізінде жеңіл бомбалаушы ұшақты шығарды. Жақсы көрсеткіштерге қарамастан, жолаушылар тасымалында бір қозғалтқышты ұшақтарды пайдалануға қойылған шектеулерге байланысты, ол аз ғана санда сатылды. Нәтижесінде пайда болған Vultee V 11 ұшағы V 1-дің бір қозғалтқышты, төмен қанатты конструкциясын және металл қабықшасынан жасалған берік құрылымын сақтап қалды. Ол үш экипаж мүшесін орналастыруға арналған, ұзын, жылыжай тәрізді шатыры бар жаңа фюзеляжбен, ал V 1-дің қанаттары мен құйрық бөлігімен үйлесімді болды. Джонатан Томпсонның сөзінше, "V 1A негізінде жасалған V 11, 1935 жылы пайда болған кезде заманауи, жылдам және тиімді әскери ұшақ болды; келесі үш жылдың ішінде 102 V 11 ұшағы алты түрлі нұсқада төрт елге – Кеңес Одағына, Қытайға, Түркияға және Бразилияға сатылды. Әуе корпусы жеті A 19 ұшағын алды. 1938 жылы сынақтан өткен, жақсартылған AB 2 (Шабуылдаушы бомбалаушы, 2-ші түрі) және кейін V 12 деп аталған нұсқа, Қытайға одан әрі сатуға мүмкіндік берді, нәтижесінде, лицензия бойынша жасалғандарын қоса алғанда, V 11 модельдері мен олардан туындағандарының жалпы саны 225-ке жетті". V 11GB ұшағында бақылаушы/жоғарғы бөліктегі пулеметші үшін дубликаттық авариялық басқару жүйесі қарастырылған. Томпсонның айтуынша, "оның тақтасының астында кері тартылатын бомбалаушының люгі орналасқан; ол бомбалау кезінде алға қарай, ал пулеметті пайдалану үшін артқа қарай жатып, нысананы көздеген". 25 В 12 С ұшағының алғашқы партиясы сәтті аяқталғанмен, зауыт алғашқы В 12 Д ұшағын құрастыруды бастағаннан кейін күшті бомбалауға ұшырады. Осының салдарынан жартылай құрастырылған ұшақтар Үндістанға эвакуацияланды, онда Бангалор қаласындағы Hindustan Aircraft Limited зауытында құрастыруды аяқтау жоспарланған. Бірақ бірнеше ұшақ құрастырылғаннан кейін өндіріс тоқтатылды, себебі зауыт шұғыл жөндеу жұмыстарына бағытталды. V 11 және V 12 ұшақтары жеңіл бомбалаушылар ретінде қолданылып, белгілі бір жетістіктерге жетті, соның ішінде 1939 жылдың 5 ақпанында Қытай Республикасы Әуе күштерінің 10-шы эскадрильясымен Юньченгтегі жапон әуежайын бомбалау миссиясы, ал 1940 жылы ұшақтар бомбалау миссияларынан оқу және байланыс міндеттеріне ауыстырылды.

Бразилия

1939 жылы ақпанда Бразилия әскери-әуе күштері ұзақ қашықтыққа бомба тастау үшін алғашқы 10 Vultee V 11–GB2 ұшағын алды. Барлығы 26 ұшақ Бразилия әуе күштері қолданды. 1939 жылғы 8 қарашада V 11 ұшағымен Бразилияның ішкі аймағында 11 сағат 45 минуттық үздіріссіз ұшу орындалды. 1942 жылғы 26 тамызда Бразилияның оңтүстік жағалауындағы Арарангуа қаласынан 50 шақырым қашықтықта U қайығына шабуыл жасалды. Су астына қарсы операцияларға қолайсыз болғанына қарамастан, ұшақ төменге түсіп, үш бомба тастады, олардың бір бөлігі су асты қайығының маңында жарылды, бірақ жарылыстан ұшаққа зақым келді.

Кеңес Одағы

1936 жылы КСРО үш орындық V 11 GB ұшағының төрт данасын және өндіріс лицензиясын сатып алды. Ұшақ 1937 жылы совет өндірісіне BSh 1 (Бронированный Штурмовик) деген атпен енгізілді, бірақ жердегі нысандарға шабуылдау үшін қосылған броня өнімділікті қанағаттандырмайтын деңгейге төмендетті және 31 ұшақтан кейін өндіріс тоқтатылды. Олар "Аэрофлотқа" берілді және 1941 жылы неміс басқыншылығына дейін жоғары жылдамдықты тасымалдау үшін PS 43 деп қайта аталды, содан кейін байланыс мақсатымен Әуе күштеріне қайтарылды.

Америка Құрама Штаттары

1930 жылдардың соңында АҚШ Әскери Әуе Корпусы екі қозғалтқышты жеңіл шабуылдық ұшақтарды бағалаған, бірақ 1938 жылдың жазында салыстыру үшін жеті YA-19 ұшағы тапсырылды. YA-19 ұшақтары алты пулеметпен және ішкі бомба бөлімінде бомбалармен қаруланды, Twin Wasp радиалды қозғалтқышымен жабдықталды және үш адамнан – ұшқыш, бақылаушы/пулеметші және бомбалаушы/фотографтан – тұратын экипажға ие болды. YA-19 конструкциясының ерекшелігі – тік құйрығының алдында орналасқан көлденең стабилизаторы. Тік стабилизатордың кіші өлшемі бағытталмайтын тұрақсыздыққа әкелді, сондықтан соңғы YA-19 (S/N 38 555) үлкейтілген тік стабилизатормен жабдықталды. Қызметтік сынақтар екі қозғалтқышты шабуылдық ұшақтардың жылдамдығы жоғары, қару-жарағы жақсы және бомба тасымалдау қабілеті үлкен екенін көрсетті, сондықтан қосымша YA-19 ұшақтары тапсырылмады. Салыстыру сынақтарынан кейін бес YA-19 ұшағы A-19 деп қайта аталды және қысқа мерзімге Калифорниядағы Март әскери базасындағы 17-ші шабуыл тобына берілді, содан кейін Панама каналы аймағына көлік және байланыс міндеттері үшін жіберілді. A-19 ешқашан жауынгерлік қимылдарға қатыспады және 1940 жылдардың басында қызметтен алынды.