Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Әйелдердің тізелерін төмендетіп жасалатын дәстүрлі әрекет
Traditional gesture in which a female lowers her knees
Керіктес (кейде керітсей немесе қате түрде кортсей деп те жазылады) – құрмет көрсету үшін жасалатын дәстүрлі әйелдерге тән әрекет. Онда қыз немесе әйел тізелерін бүгіп, басын иеді. Батыс мәдениетінде бұл әйелдердің еркектердің иілуіне баламасы болып саналады. Мисс Мэннерс оның тізе бүгілуін "төмен дәрежедегі адамның жоғары дәрежедегі адамға жасаған дәстүрлі ишарасынан" туындаған деп сипаттайды. "Керіктес" сөзі – тіл білімінде синкоп деп аталатын "әдеп" сөзінің дыбысталуындағы өзгеріс.
A curtsy (also spelled curtsey or incorrectly as courtsey) is a traditional gendered gesture of greeting, in which a girl or woman bends her knees while bowing her head. In Western culture it is the feminine equivalent of bowing by males. Miss Manners characterizes its knee bend as deriving from a "traditional gesture of an inferior to a superior." The word "curtsy" is a phonological change from "courtesy" known in linguistics as syncope.
Шолу
Десмонд Морристің айтуынша, 17 ғасырға дейін тағзым ету мен иілудің қимылдары ұқсас болды, ал кейіннен осы әрекеттер арасындағы жыныстық ерекшеліктер қалыптасты. Бұрынғы, біріктірілген түрі әлі де Реставрация комедиясы актерларымен орындалады. Көбінесе, қыз/әйел тізелерін тік алға емес, сыртқа қарай бүгіп (иіледі), көбінесе бір аяғын артқа созады. Ол сондай-ақ, белдігін ұстап тұру үшін қолын пайдаланады. Виктория дәуірінде әйелдер еденге дейін жететін, көлемді юбка киген кезде, классикалық балеттегі екінші позициядан алынған плие қимылын қолданды, онда тізелер бүгіліп, арқа тік ұсталады. Екі аяқ пен тізелер сыртқа қарай бағытталған, ал дене тік төмен түседі. Осылайша, әйел тепе-тең төмендейді, бір жаққа емес. Дәстүр бойынша, әйелдер мен қыздар жоғары әлеуметтік статустағы адамдарға, ал ерлер мен ұлдар иіліп, тағзым етеді. Бүгінде бұл әдет азайып барады. Еуропаның көптеген мәдениеттерінде әйелдердің патшалар алдында тағзым етуі дәстүрге айналған. Мұны "сарбаздық тағзым" деп атайды, ол көбінесе терең әрі күрделі болады. Кейбір әйел үй қызметкерлері жұмыс берушілеріне тағзым етеді. Биші әйелдер көбінесе өнер көрсетімінің соңында ризашылық білдіру үшін немесе көрермендердің қошаметін қабылдау үшін тағзым етеді. Балет сабағының соңында студенттер ұстаз бен пианиношыға алғыс айту үшін тағзым етеді немесе иіледі. Викториялық би этикетіне сәйкес, әйел биді бастамас бұрын тағзым етеді. Шотландияның бишілері ұлттық билерді және ирландтық джигті орындағанда да тағзым етеді (ұлттық билердің басында және соңында, сондай-ақ ирландтық джигтің соңында). Кейбір әйелдер балды билеушілер Вена вальсін бастамас бұрын өз серіктеріне тағзым етеді. Викториялық сарайларда тағзым ету, әлеуметтік тұрғыдан сәтті болу үшін, құлшылық етуге дайын екендігін, әлеуметтік мәртебесінің үстемдігін немесе бағынуын көрсету үшін жасалатын. Фигуралы сырғанаушы әйелдер үшін фигуралы сырғанау жарыстары мен шоуларында өнерлерін аяқтағаннан кейін тағзым ету қалыпты жағдай. Сонымен қатар, әйелдердің биден бұрын еркек серіктеріне сәлемдесу әдісі ретінде тағзым етуі де кең таралған, ал серігі иіледі. Бұл би жаттығуы "Серігіңе құрмет көрсету" деп аталады. Кейде әйелдер өнер көрсетімінің соңында тағзым етеді. Кейбір мәдениеттерде әйелдің шалбар немесе шорт киген кезде де тағзым етуі дұрыс. Таққа отырғызу кезінде Елизавета II король Эдуардтың креслосына жартылай тағзым, жартылай мойын иіп құрмет көрсетті. Диана, Уэльс ханшайымының жерлеу рәсімінде патшайым ханшайымның табыны оның жанынан өткенде басын жартылай иіп тағзым етті. "Техас құлауы" - бұл Техас дебютантының орындаған экстремалды тағзымы. Жас әйел аяқ-қолдарын қиып, маңдайына қарай төмен иіледі, содан кейін тізелерін бүгіп, төмен түседі. Құлау кезінде серіктің қолы ұсталады. Дебютанттың басы еденге жақындағанда, ол басын бүйірге бұрады, бұл еріңнің қалдықтарымен киімін ластау қаупін болдырмайды.
According to Desmond Morris, the motions involved in the curtsy and the bow were similar until the 17th century, and the sex differentiation between the actions developed afterwards. The earlier, combined version is still performed by Restoration comedy actors. In more formal variants of the curtsy, the girl/woman bends the knees outward (rather than straight ahead), often sweeping one foot behind her. She may also use her hands to hold her skirt out from her body. In the Victorian era, when women wore floor length, hooped skirts, they curtsied using the plié movement borrowed from second position in classical ballet in which the knees are bent while the back is held straight. Both feet and knees point out so the torso lowers straight down. This way, the lady lowers herself evenly and not to one side. Traditionally, women and girls curtsy for those of senior social rank just as men and boys bow. Today this practice has become less common. In many European cultures it is traditional for women to curtsy in front of royalty. It may then be referred to as a court curtsy and is often especially deep and elaborate. Further, some female domestic workers curtsy for their employers. Female dancers often curtsy at the end of a performance to show gratitude or to acknowledge applause from the audience. At the end of a ballet class, students will also curtsy or bow to the teacher and pianist to show gratitude. According to Victorian dance etiquette, a woman curtsies before beginning a dance. Female Scottish highland dancers performing the national dances and the Irish jig also curtsy (at both the beginning and end for the national dances and at the end for the Irish jig). Some female ballroom dancers will curtsy to their partners before beginning the Viennese Waltz. In Victorian courts, the curtsy was done as a signal for courtship availability, and social status dominance or submissiveness, in order to be successful socially. It is customary for female figure skaters to curtsy at the end of their performances at figure skating competitions or shows. It is also common for female square dancers to curtsy as a method of greeting their male dance partners prior to the dance, while her partner bows. This square dancing practice is called "Honor your partner." Female cloggers also sometimes curtsy at the end of their performance. It is also acceptable in some cultures for the female to curtsy if wearing trousers or shorts. During her coronation, Queen Elizabeth II performed a curtsy, or rather a half curtsy, half neck bow to King Edward's Chair. During the funeral of Diana, Princess of Wales the Queen bowed her head in a half curtsey as the Princess's coffin passed her. The "Texas dip" is an extreme curtsy performed by a Texan debutante. The young woman slowly lowers her forehead towards the floor by crossing her ankles, then bending her knees and sinking. The escort's hand is held during the dip. When the debutante's head nears the floor, she turns her head sideways, averting the risk of soiling her dress with lipstick.