Кіріспе

Штибель (‎, pl. שטיבעלעך штибелек) – яһудилердің ортақ дұға оқуға арналған жері. Ресми синагогтан өзгеше, штибель әлдеқайда кішкентай және оған келу оңайрақ. Әдетте, бұл жеке үйдің бөлмесі немесе дұға оқу үшін бөлінген кеңсе сияқты кішкентай ғимарат, немесе шағын синагог сияқты үлкен болуы мүмкін. Ол синагогтың ортақ қызметтерін ұсынбауы да мүмкін. Дәстүрлі штибельдер – дұға оқу орны ғана емес, сонымен қатар қауым жиналатын орын. Хасидтік ребеге жақын болуға штибель мүмкіндік берді. Штибель сенбі күнгі үшінші тамақ – шалеш-удестің өткізілу орны болды. Штибель дұға оқуға, тамақ ішуге, әлеуметтік шараларға мүмкіндік беретін ыстық атмосферасы арқасында жаңа келгендерді қызықтырды. Штибельдер Холокостқа дейін Шығыс Еуропадағы еврей қауымдарында кең таралған. Штибель – хасидтік иудаизмнің ерекше белгісі және хасидтердің өмірінде маңызды рөл атқарды. Ол қазіргі Израиль мен АҚШ-та да кездеседі. Штибельдің құны төмен болды және хасидизмнің тамырлық қозғалыс арқылы таралуына көмектесті, онда бұрын хасидизммен танысқан адамдар оны жергілікті қауымдастықта құра алатын. Штибельдің осы ерекшелігі хасидизмнің 18 және 19 ғасырларда жергілікті және аймақтық деңгейде көптеген қауымдарға таралуына мүмкіндік берді. Израильде, ірі сауда орталықтарындағы дүкендерде тәулік бойы миньяндар өткізіледі; он адам жиналғанда жаңа миньян басталады. Иерусалимнің Зихрон-Моше ауданындағы (Геуланың жанындағы) Зихрон-Моше штибелі, тәулік бойы миньяндар өткізуге арналған көптеген бөлмелері бар толыққанды синагогта орналасқан. Бұл штибель, рабби Шолом Швадрон, "Иерусалимнің маггиді" 40 жылдан астам уақыт бойы жүргізген, жұма күнгі кешкі мусар сөздерімен әйгілі.

Штиблах қазіргі мағынасында

Израильдегі ультра-ортодоксал қауымдастығында бірнеше бөлмеден (штибелех) тұратын, дұға оқуға арналған синагогтар пайда болды. Штиблахтың мақсаты – параллель дұға оқу орны мен еркін атмосфераны қамтамасыз ету. Синaгогтарда белгілі дұға уақыттары, отыру реті және басқа да тәртіптер болса, штиблахтар күнінің кез келген уақытында жұмыс істейді және көшпенді жамағатты қабылдайды.