Кіріспе

1960 жылы Ирвин Йевэрттің "Терапсид" фильмі шықты. "Dinosaurus!" – 1960 жылы Ирвин Йевэрт режиссерлік еткен және Джек Х. Харрис продюсерлік еткен ғылыми-фантастикалық фильм.

Сюжет

Фильм Барт (Уорд Рамзи) бастаған американдық инженерлік топтың Кариб теңізіндегі аралда порт салу кезінде миллиондаған жылдар бойы мұздай тоқтатылған екі динозаврды кездейсоқ тапқаны туралы. Олар – Бронтозавр мен Тираннозавр Рекс. Сол түні, дауыл кезінде, аңдарды найзағай шағып, олар тірілді. Арал тұрғындары дауылдан кейін динозаврлардың тірі қалғанын және аралды аралап жүргенін білмейді. Сондай-ақ, арал тұрғындары бұрын қашықтықта жерленгендіктен танымайтын үңгір адамы (Грег Мартелл) оянды. Тираннозавр арал бойына аң аулап, жағажай күзетшісіне және вагонға шабуыл жасайды. Ал үңгір адамы заманауи үйге келіп, таңғалады. Ол жерде ол динозаврларды жақсы көретін аралдық бала Хулиомен танысады. Үңгір адамы Хулионы Бронтозаврмен таныстырады, олар дос болады және аралды аралап саяхаттайды. Тираннозавр оларға жетеді және Хулио мен үңгір адамына қауіп төндіреді, нәтижесінде басқалар тастап кеткен шахтада жасырынып жатқанда Бронтозаврмен шайқасады. Тираннозавр Бронтозаврдың мойнын тістеп өлтіргендей болады, шахтада жасырынып отырған адамдарды байқап, ашуланып, тепкілеп, тырнақтап бастайды. Инженерлер Тираннозаврдың аузына Молотов коктейлін лақтырып, оны қысқа уақытқа кері қайтарады. Барт Хулио мен басқаларды құтқаруға кіргенде, үңгір адамы шахта толығымен құлап, басқаларға қашуға мүмкіндік беру үшін құлап бара жатқан сәуірді ұстап, өзін құрбан етеді. Бронтозавр әлі тірі, бірақ ол құмға батып, оны жұтып қояды. Осы уақытта арал тұрғындары Тираннозаврдан ескі бекіністе жасырынып, отпен қоршалған шеңберге тығылады. Тираннозаврдың кірмеуін қамтамасыз ету үшін Барт механикалық экскаваторда аңға қарсы шығады. Олар аралдың жартасының шетінде айқасады, және қақтығыстан кейін Тираннозавр суға құлап, аралдағы қорқынышты аяқтайды. Фильмнің соңында теңіз түбінде жатқан, көрінетін өлі Тираннозаврдың суреті көрсетіледі. Оның бұрынғы фильмдері "The Blob" және "4D Man" сияқты, соңында "THE END" деген сөздер көрсетіледі, содан кейін сұрақ белгісі қойылады.

Өндіріс

Фильмнің кейбір бөліктері нақты орында түсірілді. Кейбір түсіру жұмыстары АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Крой аралында өтті. Динозаврлар тоқтатылған анимация техникасымен, сондай-ақ жақын кадрларда қуыршақтарды пайдаланып түсірілді. Бұл фильмдегі арнайы эффектілер кезінде топ өзінің Бронтозавр моделін және кішкентай джунгли декорациясын "Твилайт Зоны" (1959) телесериалының "33-ші рейстің одиссеясы" атты эпизоды үшін түсіруге пайдаланды. Тираннозаврдың кадры "Гиллиган аралының құпиясы" үшін де қолданылды, бұл "Гиллиган аралы" телесериалының үшінші маусымындағы эпизод, онда Гиллиган кемеден құтылғандардың барлығы тас дәуірінде аралда өмір сүрген үңгір тұрғындары екенін армандайды. Тираннозаврдың дауысы мен өңкірі "The Outer Limits" (1963 жылғы телесериал) сериалындағы жаратылыстар үшін көп рет қолданылды, мысалы, "The Invisibles" эпизодында, сондай-ақ басқа да фильмдердегі монстрлардан да естілуі мүмкін. Хулио кафеде баршаға көрсеткен ойыншық динозаврлар – Маркс ойыншықтары жасаған Бронтозавр мен Тираннозавр рекс пластикалық фигуралары еді. Басты рөлді екі жыл бұрын Харрис өндірген және Йеворт режиссерлік еткен "Блоб" фильмінде ойнаған Стив Маккуинге ұсыну жоспарланған. Бірақ Маккуин "Ұлы жетілік" фильміне түсу үшін осы рөлден бас тартты.

Шығару

Фильмнің премьерасы 1960 жылдың 24 маусымында Жаңа Орлеандағы Джой театрында болды, содан кейін Цинциннати, Огайо; Хартфорд, Коннектикут; Провиденс, Род-Айленд; Спрингфилд және Ворчестер, Массачусетс; Седар-Рапидс, Айова; Батон-Руж және Шревпорт, Луизиана қалаларында көрсетілді.

Қабылдау және мұра

Говард Томпсон, The New York Times газетінде былай деп жазды: "Егер киноның шаршаңқы, жасалма, баяу үлгісі болса, осы 'эпос' – бірнеше арал инженерлері теңіз түбінен мұздақтан шығарған екі ежелгі жануар туралы". Оны 2014 жылғы 28 тамызда RiffTrax пародиялады.