Азаматтық және коммерциялық мәселелер бойынша шетелде дәлел алу туралы 1970 жылғы халықаралық конвенция
Hague Evidence Convention
Хаага келісімі: Азаматтық және коммерциялық мәселелер бойынша шетелдегі дәлелдерді алу туралы 1970 жылғы халықаралық шарт. Сот өтініштерін тікелей жіберуге мүмкіндік береді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1970 жылғы көпжақты шарт
1970 multilateral treaty
Азаматтық немесе коммерциялық мәселелер бойынша шетелдегі дәлелдерді алу туралы конвенция, көбінесе Гаага дәлелдер конвенциясы деп аталады, – Халықаралық жеке құқық жөніндегі Гаага конференциясының (ХЖЖҚГ) басшылығымен әзірленген көпжақты шарт. Шарт 1967 және 1968 жылдары келісілді және 1970 жылдың 18 наурызында Гаагада қол қойылды. Ол 1972 жылы күшіне енді. Ол бір қол қойған мемлекеттен (дәлелдерді іздейтін жерде) екінші қол қойған мемлекетке (дәлелдер орналасқан жерде) консулдық және дипломатиялық арналарды пайдаланбастан, тікелей сұрау хаттарын (рогаторлық хаттарды) жіберуге мүмкіндік береді. АҚШ-та дәлелдер конвенциясы бойынша дәлелдер алуды құрметпен салыстыруға болады. Гаага дәлелдер конвенциясы бір мемлекеттен екінші мемлекетке дәлелдерді жіберу мәселесін қарастырған алғашқы конвенция емес. 1905 жылғы азаматтық процессуалдық кодекс, сондай-ақ Гаагада қол қойылған, дәлелдерді жіберу ережелерін қамтиды. Дегенмен, бұл конвенция кең қолдау таппады және бар болғаны 22 ел ратификациялады.
The Convention on the Taking of Evidence Abroad in Civil or Commercial Matters—more commonly referred to as the Hague Evidence Convention—is a multilateral treaty which was drafted under the auspices of the Hague Conference on Private International Law (HCPIL). The treaty was negotiated in 1967 and 1968 and signed in The Hague on 18 March 1970. It entered into force in 1972. It allows transmission of letters of request (letters rogatory) from one signatory state (where the evidence is sought) to another signatory state (where the evidence is located) without recourse to consular and diplomatic channels. Inside the US, obtaining evidence under the Evidence Convention can be compared to comity. The Hague Evidence Convention was not the first convention to address the transmission of evidence from one state to another. The 1905 Civil Procedure Convention—also signed in The Hague—contained provisions dealing with the transmission of evidence. However, that earlier convention did not command wide support and was only ratified by 22 countries.
Орталық органдар мен рәсімдер
Конвенция әрбір шарты жасасқан мемлекеттің "орталық орган" тағайындау және сол елде дәлелдер алу үшін келіп түскен "сауал хаттарын" қабылдап, қарау рәсімін белгілейді. Орталық орган сауал хатын қайта қарап, оның Конвенция талаптарына сәйкес келетінін анықтайды. Егер сауал хаты талаптарға сай келсе, орталық орган оны "орындауға құзыретті органға" (2-бап) "жібереді", яғни сотқа. 9-бапқа сәйкес, сауал хатын орындайтын сот өкілі, оны орындау әдістері мен рәсімі бойынша өз заңын қолданады. 13-бапқа сәйкес: а) сауалды орындау туралы құжаттар сұрау салынған орган (сауал хатын алған орган) сауал салған орган қолданған арна арқылы сауал салған органға жіберіледі; б) егер сауал хаты орындалмаса (толығымен немесе ішінара), сауал салған орган дереу хабардар етіліп, себептері туралы мәлімдеме жасалады.
The convention establishes a procedure whereby each contracting state designates a "central authority" to receive and review incoming "letters of request" for taking evidence in that country. The central authority reviews the letter of request to determine that it complies with the requirements of the convention. If the letter of request does comply, the central authority then "transmits" the letter of request "to the authority competent to execute" it (article 2), which essentially means to a court. Under Article 9, the judicial authority that executes a letter of request applies its own law as to the methods and procedures for executing the letter of request. Under article 13, (a) the documents establishing the execution of the letter of request are to be sent by the requested authority (the recipient of the letter of request) to the requesting authority by the same channel that was used by the requesting authority, and (b) whenever the letter of request is not executed (in whole or in part), the requesting authority is to be informed immediately and advised of the reasons.
Мүше мемлекеттердегі практикалық жұмыс
Кем дегенде екі мүше мемлекет жеке адвокаттарға дәлелдерді жинау процесіне қатысуға рұқсат береді. Британдық Виргин аралдары заңына сәйкес, куәгер өтініш хаты бойынша куәлік беруге шақырылған жағдайда, кез келген тараптың заңгері куәгерге ант беру рәсімін жүргізе алады. Израиль заңында жеке адвокаттың тікелей қатысу мүмкіндігі одан да кең. Жоғарыда айтылғандай, Израиль 23-бап бойынша декларация жасамады. Израиль заңдары, 1998 жылғы «Мемлекеттер арасындағы құқықтық көмек туралы» заңға сәйкес, конвенция бойынша дәлелдерді алу процесін бақылау үшін жеке адвокатты тағайындау мүмкіндігін көздейді. Бұл заң сондай-ақ шетелдік қылмыстық тергеп-тексерулерге көмек ретінде Израильде дәлелдерді жинау тәртібін де реттейді. Осының салдарынан, тіпті азаматтық істерде де (Гаага дәлелдеу конвенциясының өтініштерін қоса алғанда), Израиль сот жүйесі әдетте өтініш хаттарын қылмыстық бөлімдегі судьяларға жібереді. Осы бөлуге байланысты, Израильдің халықаралық дәлелдерді жинаумен байланысты шығарған шешімдерінің көпшілігі «жабық есік» деп мөрленеді, бұл, әдетте, шешімді жариялауға тыйым салынғанын білдіреді. Американдық адвокаттар қауымдастығы (ABA) Гаага дәлелдеу конвенциясы бойынша өтініш хаттарымен байланысты тәжірибелері туралы американдық адвокаттардан пікір алу үшін сауалнама жүргізді. ABA сауалнама нәтижелерін 2003 жылдың қазан айында жариялады, ал қорытынды бөлімі мына сөздермен басталады:
At least two member states authorize private lawyers to be involved in the evidence gathering process. Under the law of the British Virgin Islands, if a witness is summoned to testify pursuant to a letter of request, a legal practitioner for any party may administer the oath to the witness. The availability of a private lawyer to be directly involved is even more broad under Israeli law. As noted above, Israel has not issued an article 23 declaration. Israeli law provides, pursuant to the Legal Assistance Among States Law 1998, for the possibility of the appointment of a private lawyer to oversee the process of taking evidence under the convention. That statute also governs the procedure for evidence gathering in Israel in aid of foreign criminal investigations. As a result, even in civil matters (including Hague Evidence Convention requests), the Israeli court system usually assigns letters of request to judges in the criminal division. Due to that allocation, most Israeli decisions issued in connection with international evidence gathering are stamped "closed doors," which essentially means that it is unlawful to publish the decision. The American Bar Association conducted a survey to receive feedback from American lawyers concerning their experience with the letter of request procedures under the Hague Evidence Convention. The ABA published the results of the survey in October 2003, and its Conclusions section begins as follows:
Гаага дәлелдеу конвенциясы дәлелдерді алуға қатысты ортақ құқық пен азаматтық құқық жүйелері арасындағы айырмашылықтарды жоюда едәуір табысқа жетті және шетелден дәлелдерді алу рәсімдерін айтарлықтай жеңілдетті.
The Hague Evidence Convention has been remarkably successful in bridging differences between the common law and civil law approaches to obtaining evidence and has significantly streamlined the procedures for compulsion of evidence from abroad.
Конвенциядан тыс дәлелдемелерді алу
АҚШ соттарына жасалған сұранымдарға қатысты, тараптар 28 U.S.C. § 1782 (қараңыз: 1782 Discovery бөлімі) кодексте бекітілген, қарапайым ашу процедурасын да пайдалана алады. Еуропалық Одақ мүше мемлекеттері арасында конвенцияның орнына, негізінен 1206/2001 № азаматтық немесе коммерциялық мәселелерде соттардың дәлелдерді алудағы ынтымақтастығы туралы Еуропалық Одақ Кеңесінің регламенті қолданылады.
Insofar as requests to United States courts are concerned, parties may also use the simpler discovery provision codified at 28 U. S. C. § 1782 (see Section 1782 Discovery). Between states of the European Union, the convention has largely been supplanted by Council Regulation (EC) No. 1206/2001 on Cooperation Between the Courts of the Member States in the Taking of Evidence in Civil or Commercial Matters.