Кіріспе

La guirlande (толық аты: La guirlande, ou Les fleurs enchantées) – француз композиторы Жан-Филипп Рамоның операсы, либретто авторы – Жан-Франсуа Мармонтель. Ол балет актісі (бір актілі, көптеген би орындары бар опера) түрінде жазылған. Опера 1751 жылдың 21 қыркүйегінде Париж операсында тұңғыш рет қойылды. Операның негізгі тақырыбы – екі шабандоздың адалдығы. Оқиға Грекияның Аркадия аймағында өтеді, ол сол кездегі пасторлық әдебиетте жиі қолданылатын идеалданған жер.

Өнер тарихы

Ла-Гирланд 1751 жылы 21 қыркүйекте Париж операсында Франсуа Ребел мен Франсуа Франкоурдың «Les génies tutélaires» және Рамоның опера-балеті «Les Indes galantes» операсынан алынған «Les sauvages» атты актімен бірге қойылды. Бұл үлкен сәттілікке ие болды. Бұл Рамоның қазіргі заманда қайта жаңғырылған алғашқы сахналық туындысы болды, ол 1903 жылы 22 маусымда Париждегі Школа Канторумда сахналастырылды. Осы қойылымды көрген Дебюсси: «Рамо жасасын! Глюк құлдырасын!» деп мәлімдеді. («Рамоға ұзақ өмір! Глюк құлдырасын!»).

Рөлдер

АлыпбарысТіл түріПремьералық актерлік құрамЗелидесопраноМари ФелМиртил контральтоПьер ЖелёттХилас басМ. Персон

Қысқаша мазмұны

Зелида мен оның сүйіктісі Миртилдің бір-біріне адал болғанша мәңгілік жасыл болып қалатын сиқырлы гүл шоқтары бар. Бірақ Миртил Амариллиске ғашық болып, оның гүл шоғы кеуіп, құлай бастайды. Ісіне өкініп, Миртил гүл шоғын Купидонның құрбандық тағына қояды, құдай оны қайта жаңғыртып, Зелидамен арадағы мүмкіндігін сақтап қалады деп үміттенеді. Зелида Миртилдің кеуіп қалған гүл шоғын тауып, оны өзінің гүл шоғымен ауыстырады. Ал құрбандық тағына оралған Миртил гүл шоғының қайта тірілгендей көрінетініне куә болады. Құдайға шүкірлік айтып, Зелидаға қайта оралады, бірақ оны өзінің кеуіп қалған гүл шоғымен қарсы алады! Миртил Зелиданың оған опасыздық жасағанына сенгісі келмейді, тіпті оның дәлелдері болса да. Осы кешірімнің арқасында жағдай түзетіледі. Екі ғашықтың гүл шоқтары қалпына келтіріліп, олар бақытты өмір сүреді.

Музыка

Ла Гирланд – Рамо мен Мармонтельдің бірлескен жұмыстарының алғашқысы болды. Көптеген билер Рамоның 1745 жылғы «Le temple de la gloire» операсынан алынған, бірақ ол сәтсіз аяқталған. Заманауи музыкатанушы Кэтберт Гирдлстоун осы туындыны былай сипаттады: «Бұл – Дрезден фарфорындай әдемі, міңсіз Рамо. Менің ойымша, бұл Рамоның ең бағалы түрі емес, әлдебір құдайға шүкір, ең көп таралғаны да емес. Шындығында, ол бержеридің нәзік шеңбері ішінде сәтті қалуы сирек кездеседі; бірақ ол мұны осы жерде жасады және нәтижесі – тамаша, тіпті бұл тамаша қарапайым болса да».

Жазбалар

Ла Гирланд (Зефирмен бірге) Софи Дэнман (Зелида), Пол Анью (Миртил), Франсуа Базола (Гилас), Les Arts Florissants хоры, WDR Capella Coloniensis, Уильям Кристидің жетекшілігімен (Эрато, 2 CD, 2001). Ла Гирланд (Сиқырлы гүлдер); Клауди Саневамен, сопрано (Зелида); Жан Жак Лесуэр, тенор (Миртил); Бернард Валь жүргізген Версаль камералық оркестрі; Элизабет Брассердің жетекшілігімен хор (Nonesuch Records] H 71023, LP, күні көрсетілмеген).