Кіріспе

Жаңа әлем маймылының түрі.

Оңтүстік мурики (Brachyteles arachnoides) – Бразилияға ендемік мурики (жүнді өрмекші маймыл) түрі.

Таксономия

Мурикилердің таксономиясы күмәнді, себебі кейбір ғалымдар оларды бір түрлі туыс деп есептейді, ал басқалары 2 түрлі жіктеу жүйесін жақтайды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Оңтүстік мурикилер қазір Бразилияда, Оңтүстік Америкада орналасқан Атлантика жауын-шашын ормандарының белгілі бір аймақтарында ғана кездеседі, атап айтқанда, олар Бразилияның Парана, Сан-Паулу, Рио-де-Жанейро, Эспириту-Санту және Минас-Жерайс штаттарында таралған. Бұл Жаңа әлем маймылы жергілікті жерде "моно карвуэйро" деп аталады, бұл сөз "көмір маймылы" дегенді білдіреді.

Сипаттама

Мурикилер – Жаңа әлемдегі ең ірі маймылдар және Америкадағы ең ірі адам емес тума приматтар. Еркек мурикилердің басы мен денесінің ұзындығы , құйрығы және дене салмағы , ал аналықтарының басы мен денесінің ұзындығы , құйрығы және дене салмағы . Құйрықтары толыққанды ұстауға қабілетті. Оңтүстік мурики, B. arachnoides, қара бетті, ол солтүстік түрі B. hypoxanthus-тан өзгеше, оның қара беті қызғылт дақтармен өрнектелген.

Диета

Оңтүстік мурикилер жеміс жейтіндер, яғни олардың негізгі тағамы – жеміс. Олар Атлантика аймағындағы ең әртүрлі жеміспен қоректенетін жануарлар деп есептеледі, сонымен қатар жапырақтарды, гүлдерді және кейбір тұқымдарды (мысалы, сапукаия, амексия бича, Инга, Бикуиба және жатоба) тұтынады. Оңтүстік мурикилердің қоректік заттар мен энергия қажеттіліктерін толықтыру үшін бірнеше түрлі тағам түрлерін пайдалануға қабілетті. Мурикилер тұқымдардың таралуында маңызды рөл атқарады және тапирлер үшін қосымша азық табуға мүмкіндік жасайды.

Мінез-құлық

Шымпанзелер сияқты, оңтүстік мурикилердің еркектері туған жерлеріне адал, ал әйелдері генетикалық әртүрлілікті тарату және туыстарымен шағылысудан сақтану үшін басқа топқа көшеді. Олар негізінен жемістер, гүлдер және бүршіктермен қоректенеді, ал ағаш қабығы мен жапырақтарын қосалқы тағам ретінде пайдаланады. Бір топтағы еркектер бір-біріне төзімді келеді және топтар арасындағы агрессия сирек болады. Бұл түрді "хиппи маймылы" деп атағанымен, топтар арасындағы бейбіт қарым-қатынастарына қарамастан, олардың басқа топтан келген еркектерге деген көзқарасы мүлдем үйлесімді емес, себебі бір топ еркек басқа топтан келген еркекті өлтіргені байқалды (бұл қасиет шымпанзелерге де тән), бірақ бұл деңгейдегі агрессияның табиғи екендігі немесе ресурстардың жетіспеуінен туындағаны әлі белгісіз. Солтүстік мурикилердің де осындай агрессивтілік деңгейіне ие екендігі белгісіз.

Қорғау

Бұл түр тіршілік ортасының қырылуы, аң аурудың күшеюі және тарихи түрде популяцияның азаюы салдарынан жойылу қаупі төнген деп есептеледі. Оңтүстік мурикинің тұтқындағы екі ғана популяциясы бар. Олар Куритиба және Сорокаба зообақтарында орналасқан. Екіншісі, Карлос Ботелхо мемлекеттік паркінен, оңтүстік мурикиді үздіксіз орманды жерде ұзақ мерзімді зерттеу жүргізілетін жалғыз орыннан 80 км қашықтықта орналасқан. 2005 жылы жабайыдағы популяцияның саны 1300-ге жуық деп бағаланды. Мурикилер – ең ірі жаңа тропикалық түрлер және олар флагмандық түрлер саналады. 2005 жылы ғалымдар, зообақ қызметкерлері, ҮЕҰ және тағы басқалар мурикилерді жойылудан қорғау үшін басымдықтар мен стратегияларды талқылады. Бразилия үкіметі 2010 жылы мурикилерді сақтау жөніндегі Ұлттық іс-қимыл жоспарын бекітті.