Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лев Семёнович Берг (Лев Семёнович Берг; 14 наурыз 1876 – 24 желтоқсан 1950) – көрнекті ресейлік және совет ғалымы, география, биология және ихтиология салаларындағы маман, 1940-1950 жылдар аралығында Кеңес географиялық қоғамының президенті қызметін атқарды. Ол Дарвин мен Ламарк теорияларына қарама-қарсы өз эволюциялық теориясы – номогенез (мутацияны қамтитын ортогенездің бір түрі) арқылы танымал.
Russian and Soviet scientist
Lev Semyonovich Berg, also known as Leo S. Berg ( Лев Семёнович Берг; 14 March 1876 – 24 December 1950) was a leading Russian geographer, biologist and ichthyologist who served as President of the Soviet Geographical Society between 1940 and 1950. He is known for his own evolutionary theory, nomogenesis (a form of orthogenesis incorporating mutationism) as opposed to the theories of Darwin and Lamarck.
Өмір
Лев Берг Бессарабияда еврей отбасында, нотариус Симон Грегорьевич Берг пен Клара Львовна Бернштейн-Коганның ұлы болып дүниеге келді. 1894 жылы екінші Кишинев гимназиясын бітірді. Берг, кейбір туыстары сияқты, Мәскеу мемлекеттік университетінде оқуын жалғастыру үшін христиан дінін қабылдады. Мәскеу университетінде Берг гидробиология және географияны оқыды. Кейіннен ихтиологияны зерттеді және 1928 жылы Ресей Ғылым академиясының мүшесі болды. Лев Берг 1898 жылы Мәскеу мемлекеттік университетін бітірді. 1903-1914 жылдары Санкт-Петербургтегі Зоология мұражайында жұмыс істеді. Ол Географиялық институттың негізін қалаушылардың бірі, қазіргі Санкт-Петербург мемлекеттік университетінің География факультеті. Берг Орталық Азиядағы Балқаш және Ыстықкөл сияқты көлдердің тереңдігін зерттеп, анықтады. Ол Докучаевтың табиғи аймақтар туралы ілімін дамытты, ол совет биологиясының негіздерінің біріне айналды. Климатология саласындағы оның алғашқы монографияларының қатарында "Климат және өмір" (1922) және "Климатология негіздері" (1927) еңбектері болды. Өмірі бойы Берг ихтиология ғылымында елеулі рөл атқарды. 1916 жылы ол "Ресей балықтары" атты төрт томдық еңбегін жариялады. 1949 жылы оның төртінші басылымы "Совет Одағының және көрші елдердің тұщы су балықтары" деп аталды және ол осы еңбегі үшін Сталин сыйлығына ие болды. Ол шағала мен лосось арасындағы симбиоздық қарым-қатынасты ашқан деп есептеледі. Бергтің есімі 60-тан астам өсімдік және жануар түрлерінің латынша атауларында сақталған. 2001 жылы Трансднестр орталық банкі "Приднестровье көрнекті тұлғалары" атты естелік монеталар сериясының аясында, бүгінгі Трансднестрдің тумасы еске алу үшін күміс монета шығарды.
Lev Berg was born in Bessarabia in a Jewish family, the son of Simon Gregoryevich Berg, a notary, and Klara Lvovna Bernstein Kogan. He graduated from the Second Kishinev Gymnasium in 1894. Like some of his relatives, Berg converted to Christianity in order to pursue his studies at Moscow State University. At Moscow University, Berg studied hydrobiology and geography. He later studied ichthyology and in 1928 was awarded he was also a member of the Russian Academy of Sciences. Lev Berg graduated from the Moscow State University in 1898. Between 1903 and 1914, he worked in the Museum of Zoology in Saint Petersburg. He was one of the founders of the Geographical Institute, now a Faculty of Geography of the Saint Petersburg State University. Berg studied and determined the depth of the lakes of Central Asia, including Balkhash and Issyk Kul. He developed Dokuchaev's doctrine of natural zones, which became one of the foundations of the Soviet biology. Among his pioneering monographs on climatology were "Climate and Life" (1922) and "Foundations of Climatology" (1927). During his lifetime, Berg was a towering presence in the science of ichthyology. In 1916, he published four volumes of the study of Fishes of Russia. The fourth edition was issued in 1949 as Freshwater Fishes of the Soviet Union and Adjacent Countries and won him the Stalin Prize. He was said to have discovered the symbiotic relationship between lampreys and salmon. Berg's name is featured in the Latin appellations of more than 60 species of plants and animals. In 2001, the Central Bank of Transnistria minted a silver coin honoring this native of today's Transnistria, as part of a series of commemorative coins called The Outstanding People of Pridnestrovie.
Номогенез
Берг ең алдымен өзінің номогенез деп аталатын эволюциялық теориясымен танымал, ол ортогенездің немесе мутацияның бір түрі болды. Бергтің идеялары оның «Номогенез» немесе «Заңмен анықталатын эволюция» атты кітабында жинақталған, алғаш рет 1922 жылы Ресейде жарық көрді; кейіннен ол ағылшын тіліне екі басылымда аударылды, біріншісі 1926 жылы, ал екіншісі 1969 жылы жарық көрді. Бұл кітапта Берг Дарвиннің эволюция теориясын қатаң сынаған көптеген эмпирикалық деректерді жинақтады. Бергтің номогенез теориясы эволюцияның кездейсоқ процесс емес екенін дәлелдеу үшін палеонтология, зоология және ботаникадан алынған аргументтерді біріктірді. Теория эволюцияның бағытын анықтайтын табиғи іріктеудің шектеулеріне ерекше назар бөлді. Берг түрлердің белгілерінің өзгеруі ішкі және сыртқы факторлардың әсерінен белгілі бір шектеулерде жүзекететінін айтты. Бергтің пікірінше, өзгергіштіктің шектелуі табиғи іріктеуге көп орын қалдырмады; ол бұл палеонтологиялық жазбалармен расталатынын, себебі барлық филогенетикалық тармақтар көбінесе тура сызықтарға ұқсайды деп мәлімдеді. Берг дарвинизм мен ламаркизмнен алшақтады. Оның орнына, ол эволюцияны бағыттайтын негізгі механизм ретінде бағытталған жаппай мутациялар тұжырымын ұсынды. Осылайша, Берг эволюцияның ішкі және сыртқы факторлармен басқарылатын жаппай мутациялардың нәтижесінде пайда болатынын, сондықтан жаңа түрлердің жақсы бейімделу мүмкіндігі жоғары екенін айтты. Бергтің пікірінше, жаңадан пайда болған түрлер бағынышты таксономиялық санаттарды тудырады және олар өз ортасына толық бейімделгендей көрінеді. Бергтің теориясы Дарвинге де, Ламаркқа да қарсы болғанымен, ол әлі де адаптивті эволюцияны қолдады.
Berg is best known for his evolutionary theory called nomogenesis, which was a type of orthogenesis or mutationism. Berg's ideas were collected in his book Nomogenesis; or, Evolution Determined by Law and was first published in 1922 in Russia; it was later translated into English in two editions the first appearing in 1926 and the later edition appearing in 1969. In the book Berg collected a large amount of empirical data which offered a strong criticism of Darwin's theory of evolution. Berg's theory of nomogenesis combined arguments from paleontology, zoology and botany to claim that evolution is not a random process. The theory emphasized the limitations of natural selection which determine the directionality of evolution. Berg claimed that the variation of characters in species is confined within certain limits due to both internal and external factors. The limitation of the variability, Berg argued, left hardly any space for natural selection; he claimed this was supported by the paleontological record because all the phylogenetic branches look more or less like straight lines. Berg distanced himself from both Darwinism and Lamarckism. Instead he proposed the mutationist concept of directed mass mutations as the main mechanism for directing evolution. Thus Berg claimed evolution was caused by mass mutations, which are directed by internal and external factors, so that new species occur with a high probability of being almost perfectly adapted. According to Berg, newly evolved species beget the subordinate taxonomic categories, and appear to be perfectly adapted to their environments. Although Berg's theory was anti Darwinian, and anti Lamarckian, it still advocated adaptive evolution.
Жеке өмір
1910 жылы Берг Бендер қаласында туған Полина Абрамовна Котловкерге үйленді. Екінші баласы туғаннан кейін көп ұзамай олар ажырасып кетті. Полина сотқа жүгінгенімен, Ресей православие шіркеуі баланы христиан әкесіне беруге рұқсат берді. Бергтің анасы балаларын, Саймонды (1911 жылы туған) және Райссаны (1913 жылы туған) тәрбиелеуге көмектесті. 1923 жылы Берг кеме командирінің қызы Мария Михайловна Ивановаға үйленді.
In 1910, Berg married fellow Bendery native Polina Abramovna Kotlovker. They separated shortly after the birth of their second child and though Polina sued, the Russian Orthodox Church granted custody to her Christian husband. Berg's mother helped raise the children, Simon (born 1911) and Raissa (born 1913). Berg married Maria Mikhailovna Ivanova, the daughter of a ship's commander, in 1923.
Құрметтер
Бергтің өмір бойғы ғылыми еңбектері үшін Ресей Императорлық Географиялық Қоғамы құрметтеп, П. П. Семенов-Тян-Шанский атындағы алтын медальмен марапаттады. Солтүстік Землядағы Берг мүйісі мен Георг жеріндегі Берг мүйісі оның құрметіне аталды. Оның атымен аталған "Лев Берг" зерттеу кемесі қазір Арал теңізінің құрғаған түбінде жатыр. 1971 жылы ол Аралдағы шешек оқиғасына қатысты.
Berg was honored for a lifetime of scientific achievement by the Imperial Russian Geographical Society and presented with the P. P. Semyonov Tyan Shansky Gold Medal. Cape Berg in Severnaya Zemlya and Cape Berg in Zemlya Georga were named after him. The research ship Lev Berg, named after him, currently rests on the dried bottom of the Aral Sea. In 1971, it was involved in the Aral smallpox incident.
Епонимді таксондар
Тропикалық фонарьлы қарын, Acropoma leobergi – Acropoma туысына жататын, анус аймағының артында "U" пішінінде жарқыраған бөлігі бар түр. Бұл түр Арафура теңізіне тән. Сонымен қатар, Батылража берги (Bathyraja bergi Dolganov, 1983) – Arhynchobatidae тұқымдасына жататын, Солтүстік-Батыс Тынық мұхитында кездесетін бір түр.
The Tropical lanternbelly, Acropoma leobergi is a species of the genus Acropoma described as having a luminous behind the anus that resembles a "U" in shape. The species is native to the Arafura Sea. The Bottom skate, Bathyraja bergi Dolganov, 1983, is a species of skate in the family Arhynchobatidae found in the Northwest Pacific Ocean.