1470 жылғы Негропонте қамалы: Осман сұлтанның Еубея аралын бағындыруы
Siege of Negroponte (1470)
1470 ж. шабуыл: Осман сұлтаны Мехмед II Негропонте (Халкида) қаласын қоршап алды. Грек аймағындағы Еубоя аралын басып алды. Тарих, соғыс, Осман империясы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1470 жылғы Бірінші Осман-Венеция соғысы кезінде болған шайқас.
1470 battle during the First Ottoman–Venetian War
Негропонте қоршауы Осман империясының әскерлері, жеке Сұлтан Мехмед II басшылығымен, және Орталық Грекиядағы Венеция иелігі Эвбеяның астанасы Негропонте (Халкис) Венеция колониясының гарнизоны арасында өтті. Осман сұлтаны Мехмед II Негропонте қамалын қоршауға алды. Қоршау шамамен бір айға созылды және көптеген Османдық әскерлерінің қаза болуына қарамастан, қала мен Эвбея аралы Османдықтардың бақылауына көшті.
The siege of Negroponte was fought between the forces of the Ottoman Empire, led by Sultan Mehmed II in person, and the garrison of the Venetian colony of Negroponte (Chalcis), the capital of the Venetian possession of Euboea in Central Greece. The Ottoman sultan Mehmed II laid siege to the fortress at Negroponte. It lasted for almost a month, and despite great Ottoman casualties ended in the capture of the city and the island of Euboea by the Ottomans.
Теңіз шайқасы мен қоршау
Сұлтан Венеция флотының аралдар мен Энезде келтірген қиратуға жауап беру және Венецияның алғы шебі саналатын осы аралды басып алу үшін дайындық бастады. Бірақ бұл дайындықтар тым құпия сақталды және экспедиция Родосқа бағытталғандай көрсетілді. Соңында, 1470 жылы Махмуд Паша басқаратын үлкен флот Галлиполиден аттанды, жол бойында Шира аралын жаулап алды, сосын Негропонтеге қоршау салды. Себебі, 1470 жылдың 14 маусымында Николо Канал түрік флотының Негропонте каналына кіруіне тосқауыл қоя алмады. Венециялық көмекші күштердің басшысы Николо Канал еді, ол «жауынгер емес, әдебиетке құмар адам, теңіз ісін басқарудан гөрі кітап оқуға бейім білімді кісі» деп танымал болды. Ал сұлтан Мехмед өзі 70 мың сарбазбен Негропонтеге құрлықтан келді. Сұлтан кемелерін аралдың құрлыққа ең жақын бөлігінде жинап, 3 күн ішінде арал мен құрлықты жалғайтын көпір салдырды. Осылайша, аттармен және жаяу әскермен аралға оқ-дәрі жеткізілді. Сұлтан тіпті осы көпірден өтіп, қабырғаның жанында шатырын құрды. Енді қамал теңіз бен құрлықтан қоршалған еді. Теңіз жолының тек бір жағы ғана ашық қалды. Бұл жерді кемелермен қоршау үшін қамалдың алдынан өту қажет еді. Бұл өте қиын және қауіпті жұмыс еді. Сондықтан, Стамбулда жасалғандай, кемелердің бір бөлігі құрлықтан қамалдың екінші жағына тасылды, осылайша ол да жол жабылды. Қамалға қарсы алғашқы шабуыл жағалаудан басталды. Бірақ қамал оңай алынбас сияқты көрінді. Себебі, қамалдың мұнаралары тым биік еді. Сонымен қатар, қабырғалары құрлықтан қазылып алынған тастардан салынған және әк пен балшықпен нығайтылған. Жағажай жағында терең ор қазылған. Осы қамалдың тым берік бекінілгенін білгендер сұлтанды кері қайтуға көндіруге тырысты. Бірақ сұлтан мен Махмуд Паша осы ойларға құлақ қоймады. Олар қамалдың айналасына сансыз миномет, зеңбірек, мылтық пен садақ орналастырды. Қамалға қатты оқ жаудырды. Бірақ қорғаушылар тез арада бұзылған жерлерді жөндеп, күресті тоқтатпады. Алайда, қабырғаның көп бөлігі қирады, шабуылға мүмкіндік туды. Осы кезде Венеция флоты көмекке келді, бірақ олар құрлықтан да, теңізден де қамалға кіре алмады. Дегенмен, Венеция адмиралы Николо түріктер салған көпірге шабуыл жасады, бірақ сәттілікке жете алмады. Кейін келген көмекші күштердің батылдығымен рухтанған Венеция флоты портына кіріп, түрік флотына шабуыл жасады. Зеңбіректер, мылтықтар мен садақтармен болған осы шайқаста венециялықтар жеңілді, капитан Жуан Лонго мен Жуан Транды қоса алғанда көптеген венециялықтар қаза тапты, ал кемелері батты. Венециялықтардың тағы бір мақсаты әскерді жағаға түсіру болатын. Сондықтан сұлтан келгендерді кері қайтару үшін Мехмед Пашаны тағайындады. Шындығында, Рум Мехмед Паша Венеция флотына қарсы қажетті қауіпсіздік шараларын қабылдады. Венеция үкіметі флот командирі Николо Каналдың бұл әрекетін қажетсіз деп тапты және оны қызметтен босатып, бұғауларға кесті, себебі оның қателік жасағанын анықтады. Құрлықтағылар келген флоттан пайда көре алмаса да, батылдықтарын жоғалтпады және өте ерлікпен күресті. Бірақ ештеңе де қамалдың тағдырын өзгерте алмады. 20 күндік қатаң қоршаудан кейін шабуыл 11 шілде, сәрсенбі күні басталды және таңертеңге дейін жалғасты, ал қамал 12 шілде, бейсенбі күні құлады.
The Sultan started preparations to respond to the destruction caused by the Venetian navy on the islands and Enez, and to capture this island, which was considered an outpost of the Venetians. However, these preparations were kept very secret and the expedition was presented as if it would be on Rhodes. Finally, a large fleet under the command of Mahmud Pasha set out from Gallipoli in 1470, captured the island of Shira on the way, and then besieged Negroponte. Because Nicolò Canal could not prevent the Turkish fleet from entering the Negroponte canal on June 14, 1470. The leader of the Venetian relief force was Nicolò Canal, known as "a man of letters rather than a fighter, a learned man readier to read books than direct the affairs of the sea." On the other hand, Sultan Mehmed himself came across Negroponte by land with a force of 70 thousand people. Sultan gathered his ships on the part of the island closest to the land and built a bridge connecting the land and the island for 3 days. In this way, cannons were transported to the island by horses, pedestrians. The sultan even crossed this bridge and set up his tent near the walls. Now the castle was surrounded by both sea and land. Only one side of the sea route was open. Surrounding this place with ships would only be possible by passing in front of the castle. This was a very difficult and dangerous job. For this reason, as was done in Istanbul, some of the ships were transported from land to the other side of the castle and thus that road was also closed. The first attack on the castle started from the shore. But the castle did not look like it would be taken easily. Because the towers of the castle were very high. In addition, its walls were built of chipped stones from the ground up and reinforced with lime and mortar. There was also a deep ditch dug on the beach side. Those who thought that this very fortified castle could not be taken tried to persuade the sultan to return. But the sultan and Mahmud Pasha did not pay attention to these ideas. And he placed countless mortars, cannons, rifles and springs around the castle. The castle was hit by a tremendous cannon fire. But the defenders quickly repaired the breaches and did not give up fighting. However, many parts of the walls were destroyed and a situation for attack arose. At this time, the Venetian navy came to the rescue, but they were unable to enter the castle neither by land nor by sea. However, Venetian Admiral Nicolò attacked the bridge built by the Turks, but he did not achieve any success. The Venetian navy, whose courage increased with the aid force that arrived later, entered the harbor and attacked the Turkish navy. In this magnificent battle fought with cannons, rifles and arrows, the Venetians were defeated, many Venetians were killed, including Captain Zuan Longo and Zuan Tran, and their ships were sunk. Another aim of the Venetians was to land soldiers. That's why the sultan appointed Mehmed Pasha to repel those who came. In fact, Rum Mehmed Pasha took the necessary security measures against the Venetian navy. The Venetian government found this action of the navy commander Nicolò Canal unnecessary and was dismissed and sentenced to shackles because they found it wrong. Although those on land did not take advantage of the incoming fleet, they did not lose their courage and fought very heroically. However, nothing could change the fate of the castle. After a close siege of 20 days, the attack started on the night of Wednesday, July 11, 1470, and continued until the morning, and the castle fell on Thursday, July 12.
Салдары
Қала берілуден бас тартқандықтан және әдеттегідей "қылышпен алынғандықтан", Осман әскеріне үш күн бойы олжалау, тонау және қарақшылық жасауға рұхсат берілді. Христиан ер адамдары қырғынға ұшырады, ал әйелдер мен балалар құлдыққа салынды, венециялық сарбаздар атылып тасталды. Негропонтты қорғау кезінде 6000-нан астам венециялық және грек қаза тапты. Тек 30 адам ғана аман қалды және Венецияға қайта оралды, олардың арасында 15 әйел, 12 бала және 3 ер адам болды. Гарнизон командирі Паоло Эриццоның екіге тілінгендігі туралы әртүрлі аңыз бар. Шындығында, қоршауға алынған тұтқын Джованни Мария Ангиолелло Паолоның алғашқы шабуылда қаза болғанын айтады: "Буркосты қорғағанда, яғни алғашқы шабуылда қаза тапқан қаланың баилосы Полло Эриццо". Канал сотталып, айып төледі, шенінен айырылып, Портогруароға жер аударылды. Бұл оқиғалардың көп бөлігі шындыққа жанаспайды, бірақ күшпен басып алынған қаладағы бейбіт тұрғындардың күйзелісі шын мәнінде болды. Осы себептерге байланысты Афина сияқты көптеген қалалар қарсылық көрсетудің орнына берілуді жөн көрді.
Because the city had refused to surrender and was taken "by the sword", as was customary, the conquering Ottoman troops were given three days to plunder, loot, and pillage. The Christian men were slaughtered, while women and children were enslaved, and Venetian soldiers were executed. More than 6,000 Venetians and Greeks died in defense of Negroponte. Only 30 known survivors made it back to Venice, consisting of 15 women, 12 children, and 3 men. There are various legends that the garrison commander, bailo Paolo Erizzo, was sawn in half. In fact, the prisoner of the siege Giovanni Maria Angiolello states that Paolo died in the first attack: "Pollo Erizzo, Bailo of the city, who was killed in the first onslaught, that is, at the defense of the Bourkos." Canal was tried, fined, stripped of his rank, and exiled to Portogruaro. Most of these stories are fictitious, though the suffering of the civilians in a city taken by force was quite real. For this reasons, many places, like Athens, chose capitulation over resistance.