Жастар соты: құқық қорғау жүйесіндегі жасөспірімдердің баламалы соты
Teen court
Жастар соты – жасөспірімдерге арналған сот жүйесі, құқық бұзушылық жасаған теңдестерімен сотталады. Қылмыстық жауапкершіліктен кездейсоқ құтылуға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жасөспірімдер соты (кейде жастар соты немесе теңдестер соты деп аталады) – жасөспірімдер әділет жүйесіндегі дауды шешетін сот, онда белгілі бір құқық бұзушылықтармен айыпталған жасөспірімдер өздерінің жасындағы теңдестерден құралған қазылар алқасымен сотталуы мүмкін. Олардың мақсаты – құқық бұзушылық жасаған, ұсақ құқық бұзушылық жасаған немесе қылмыс жасады деп айыпталған, сондай-ақ басқаша соттан босатылуға құқығы бар жасөспірімдерге балама жаза беру болып табылады. Олардың біліктілігіне, қоғамдық қолдауына және дәстүрлі сот жүйелерімен жасалған келісімдерге байланысты, көптеген жасөспірімдер немесе жастар соттары істерді қарау, жаза тағайындау және жазаны орындау процесінің заңды алабы ретінде мойындалады. Жасөспірімдер соттарының шешімдері мен үкімдері мемлекеттік заңмен бекітілмейді.
A teen court (sometimes called youth court or peer court) is a problem solving court within the juvenile justice system where teens charged with certain types of offenses can be sentenced by a jury of same aged peers. Their purpose is to provide an alternative disposition for juveniles who have committed a delinquent act, have committed a minor offense, or have been charged with a misdemeanor, and are otherwise eligible for diversion. Depending on their training, community support, and agreements with traditional court systems, most teen or youth courts are recognized as valid, legal venues for the process of hearing cases, sentencing and sentence fulfillment. Teen courts and their verdicts are not authorized by public law.
Сот құрылымы
Жасөспірімдер соттарында бағдарлама аясында түрлі қызметтер атқаратын, қазылар алқасының мүшелері, адвокаттар, сот орындаушылары және кеңсе қызметкерлері рөлінде оқытылып, жұмыс істейтін жастар-еріктілер тартылады. Жасөспірімдер соттары көбінесе жергілікті кәмелетке толмағандар соттарымен, жастарды ұстау орталықтарымен, орта және жоғары мектептермен және/немесе YMCA сияқты қоғамдық ұйымдармен бірлесіп жұмыс істейді. Көптеген жасөспірімдер соттары кінәсін мойындаған немесе кінәсін жоққа шығарған қылмыскерлерге үкім шығаратын соттар болып табылады. Көптеген жасөспірімдер соттары дәстүрлі сот сияқты жұмыс істейді, судья мен қазылар алқасының алдында отырыс өткізіледі, ал қазылар алқасы тиісті шешімді анықтау үшін кеңеседі. Басқа соттарда басқа құрылымдар қолданылады, мысалы, 3-6 жас судьядан тұратын судьялар тобы, олар бірлесіп қылмыскерді тыңдайды, талқылайды және үкім шығарады. Көбінесе үкімдерге кінәлінің әрекеттерінен зардап шеккен немесе қолайсыздыққа ұшыраған адамға өтемақы төлеуі немесе денсаулық, қауіпсіздік, құрмет немесе қылмысқа қатысты басқа да тақырыптар туралы ақпараттық жоба құруы кіруі мүмкін. Ең көп таралған үкімдердің бірі – қоғамдық жұмыс. Көптеген қазылар алқасы бар бағдарламаларда кінәлінің жасөспірімдер сотының қазылар алқасына қатысуы міндетті. Кейбір жағдайларда, әсіресе алкоголь немесе есірткі істерінде, жазаның бір бөлігі ретінде білім беру семинарлары талап етіледі. Жастар-еріктілер мектептері арқылы оқу немесе қоғамдық жұмысқа арналған кредиттерге және Президенттің еріктілік қызметі сыйлығы сияқты қоғамдық наградаларға ие болуы мүмкін. Ересектер-еріктілер жасөспірімдер соттарының оқытушылары, кеңесшілері және үйлестірушілері болып қызмет етеді; кейбір соттарда шағын штаттық қызметкерлер бар.
Teen courts are staffed by youth volunteers who serve in various capacities within the program, trained and acting in the roles of jurors, lawyers, bailiffs, and clerks. Teen courts usually function in cooperation with local juvenile courts and youth detention centers, middle and high schools, and/or community organizations such as the YMCA. Most teen courts are sentencing courts in which the offender has already admitted guilt or pleaded no contest. Many teen courts operate much like a traditional court, holding hearings before a judge and jury with the jury deliberating to determine an appropriate disposition. Other courts employ different structures, such as a judge panel model which includes a panel of 3 to 6 youth judges who collectively hear, deliberate, and sentence the offender. Often, sentences will involve the defendant's making restitution to someone harmed or inconvenienced by their actions, or creating an informational awareness project about health, safety, respect, or another topic relevant to the offense. One of the more common sentences is community service. In many jury based programs it is mandatory that the offender serve on a teen court jury. In some cases, educational workshops are required as part of the sentence, usually in cases involving alcohol or drug charges. Youth volunteers may be eligible for school or community service credits through their schools, and community awards such as the President's Volunteer Service Award. Adult volunteers serve as trainers, advisors and coordinators of the teen courts; some courts have a small paid staff.
Негізгі қағидалар мен нәтижелер
Жасөспірімдер немесе жастар соттары жасөспірімдер қылмыскерлерін тыңдауға және оларды құрбыларының соттайтын балама сот жүйесін ұсынады. Көптеген жастар соттарының жаза тағайындау процесіне қатысатын ерікті жастар үшін қатаң талаптары бар, оларға әдетте оқыту, өңделген адвокаттық емтихан, құрбы-құрдастарының жетекшілігі және мінез-құлық кодексін сақтау кіреді. Көптеген жастар соттары жастар адвокаттар қауымдастығын немесе этикалық кеңес құрып, этикалық және әділ іс жүргізудің ережелерін белгілеуге көмектеседі. Жастар сотында қаралатын істер нақты болғандықтан, жастар соты бағдарламасына қатысушылар жастар сотының ісін қарау барысында алатын барлық ақпаратты құпия ұстауға міндеттілік туралы келісімге қол қоюы керек. Мемлекеттік бекітілген жастар соттары қалпына келтірушілік әділеттілікті іске асырып, жасөспірім қылмыскерді қоғамға қайта интеграциялауға тырысады, сонымен бірге оның қабылдамайтын мінез-құлқы туралы тиісті хабарлама жібереді. Қалпына келтірушілік әділеттіліктің негізгі принциптері – қоғамды қорғау, біліктілікті дамыту және жауапкершілік. Бұл жүйе жасөспірімдердің қылмыстарының түпкі себептерін жоюға және рецидивті азайтуға бағытталған. Бірнеше штаттың стандартты бағдарламалары бойынша рецидив көрсеткіші 6%-дан 9%-ға дейін, бұл жасөспірімдердің рецидив көрсеткішінің (шамамен 20%) жартысынан кем. Қалпына келтірушілік әділеттілік принциптері қылмыскерден жәбірленушіге және/немесе қоғамға өтемақы төлеуді талап етеді және жәбірленушілер мен қоғам мүшелеріне жасөспірімдердің сот процесіне қатысуға, шешім қабылдауда бағалы үлес қосуға мүмкіндік береді. Жәбірленушінің белсенді рөліне байланысты, жәбірленушіге тигізген әсер мен жәбірленушінің қанағаттану деңгейіне сапалық бағалау жүргізілуі мүмкін.
Teen or youth courts provide an alternative court system through which juvenile offenders can be heard and judged by their peers. Most teen courts have strict guidelines for youth volunteers who participate in the sentencing process, which generally includes training, a modified bar exam, peer mentoring and compliance with a code of conduct. Many youth courts establish a youth bar association or ethics body which helps to set guidelines for ethical and fair procedure. Because cases heard by teen courts are real cases, participants in teen court programs are required to sign an oath of confidentiality regarding any information which comes to their knowledge in the course of the teen court case presentation. State approved teen courts implement restorative justice and attempt to reintegrate the youth offender to the community while sending appropriate messages to the offender regarding unacceptable behavior. The basic principles of restorative justice are community protection, competency development, and accountability. This system seeks to address the root causes of juvenile offenses and to reduce recidivism. The recidivism rates for standard programs in several states range from 6% 9%, which is less than half of the traditional recidivism rate for juvenile offenders, which hovers around 20%. Restorative justice principles require the offender to make amends to the victim and/or the community and provide opportunities for victims and community members to participate in the juvenile justice process, providing valued input in decision making. Because of the active role the victim plays, qualitative assessments can be made into victim impact and victim satisfaction.