Айнымалы Жұлдыз: Роберт Хайнлайн мен Спайдер Робинсонның туындысы

Кіріспе

Роберт Хайнлайн мен Спайдер Робинсонның кітабы

Астрономиялық нысан. "Айнымалы жұлдыз" – американдық автор Спайдер Робинсонның 2006 жылғы ғылыми фантастика романы. Ол марқұм Роберт А. Хайнлайнның († 1988) 1955 жылғы сегіз беттік роман жоспарының сақталған жеті бетіне негізделген. Кітаптың оқиғасы Хайнлайнның "Болашақ тарихының" басқа бір саласында өрбітеді және Хайнлайн мен басқа авторлардың туындыларына көптеген сілтемелер енгізілген. Роман жас музыканттың өсіп-жетілуін және сәтсіз махаббаттан қашу үшін ғарыш кемесінің экипажына қосылуын баяндайды. Робинсон 2009 жылы өз веб-сайтында оның агенті роман мен оның кейіпкерлеріне негізделген үш кітабастык тізбекті сатқанын хабарлады.

Генлайннан Робинзонға дейін

Генлайн сыйлығы Робинсонды Генлайннің жоспарынан роман жасауға шақырды; алайда, жоспар аяқталмаған еді. Робинсонның баспагерлері оған Генлайн емес, өзінің стилінде жазуға кеңес берді, ал көптеген ұсақ тілдес сөздер мен ойын-қалжыңдар бұл Генлайннің романы емес екенін көрсетеді. Жоспар Генлайннің "Жұлдыздарға уақыт" атты жасөспірімдер романымен шамамен бір уақытта жасалған және оның көптеген ерекшеліктерін бөліседі, мысалы, егіздер арасындағы жарық жылдамдығынан асып түсетін телепатиялық байланыс. Генлайн "Өзгермелі жұлдыз" жоспарын "Жұлдыздарға уақыт" сияқты Scribner's жасөспірімдер сериясының бір бөлігі ретінде пайдалануды көздеген секілді, бірақ Робинсонның романы 1955 жылы жасөспірімдер романы үшін мүлдем қолайсыз болатын есірткі және сексуалдық сияқты әртүрлі тақырыптарды қамтиды. Генлайннің "Өзгермелі жұлдыз" романының бастапқы атауы "Жұлдыздар – сағат" еді.

Сюжет

Он сегіз жасар болашақ музыкант және композитор Джоэл Джонстон, білім алу үшін Жердегі Ганимед, колледж студенті Джинни Гамильтонға ғашық болады. Екеуі де жетім, кедей. Джинни олардың қарым-қатынасы некеге дайын екеніне көз жеткізген кезде, ол өзінің шын мәнінде Джинния Конрад екенін, адамзаттың ең бай адамы Ричард Конрадтың немересі екенін айтады. Джоэл Конрадтың болашағын жоспарлап қойғанын біледі; ол отбасылық бизнестегі рөлге дайындалуға және әулетті жалғастыру үшін балалар туғызуға тиіс. Өз тағдырын өзі шешуге бейімделген ол, Джиннидің жеті жасар Івелин есімді туысының көмегімен Конрадтың үйінен қашып кетеді. Конрадтар мен олардың кең ауқымынан құтылу үшін Джоэл RSS Чарльз Шеффилд кемесінің экипажына қосылады. Кеме 20 жылдық сапармен алыс жұлдызға қарай жол тартады, ол Жерден ондаған жарық жылдары қашықтықта орналасқан бірнеше колонияның бірін құру үшін. Отбасылық шаруашылығындағы тәжірибесі бар Джоэл кемедегі 500 адамнан тұратын экипаж үшін фермер болып жұмыс істейді және жарты күндік музыкант ретінде өнер көрсетеді. Ол Евлинмен үнемі хат алмасады, ал кемедегі егіздер телепатия арқылы Жермен байланыс орнатып, хабар жібереді. Сапар үшін алты "релятивист" өте маңызды, олар кемедегі кванттық реактивті қозғалтқышты саналарымен басқарады. Қозғалтқыш үздіріссіз жұмыс істеуі керек; релятивистік жылдамдықпен оны қайта іске қосу мүмкін емес, тек тоқтағаннан кейін қысқа ғана уақытқа болады. Әрбір релятивист күніне 6 сағатқа ғана стресске төтеп бере алады. Саяхатқа бес жыл өткеннен кейін, біреуі қаза табады, ал екіншісінің ақыл-есі бұзылады, қателікке орын қалмайды. Келесі жылы Шеффилд телепаттар арқылы Күннің жарылысқа ұшырап, Күн жүйесіндегі барлық адамды өлтіргенін біледі. Өлімге әкелетін гамма-сәуле толқыны жарық жылдамдығымен кеңейіп, адамзаттың қалған тіршілігіне қауіп төндіреді. Экипаж бір ғана колонияны уақытында ескерте алады, ал қалғандары құрылысқа шалынады. Күннің жарылысқа ұшырауы барлық астрофизикалық теорияларға қайшы келеді, ал Күннің массасының 90%-дан астамы энергияға айналғандықтан, апатқа басқа ғарыштан келген түрлердің себепкер болғаны күдікті. Апатқа шыдамаған релятивисттердің бірі өз-өзіне қол жұмсайды. Қалған үшеуінің күш-жігеріне қарамастан, кванттық реактивті қозғалтқыш жақын арада тоқтап қалады. Шеффилд тоқтап қалмайды, ол 97,6% жарық жылдамдығымен мақсатты жеріне қарай ұша береді. Бірақ кемеден басқа бір кеме озып өтеді; Джинни жарықтан жылдам қозғалтқышты әзірлеген гениалдық ғалымға үйленді. Тек бір ғана тәжірибелік кеме бар, ол он адамды тасымалдауға қабілетті; оның бортында бірнеше Конрадтар, соның ішінде үстемдік етуші Ричард, Джинни, оның күйеуі және уақыттың өтуіне байланысты Джоелден тез қартайған Эвелин бар. Қазір ол 19 жаста, және ол әкесін оны алуға келуге көндіргенін түсіндіреді. Конрад адамдарды бір мезгілде тоғыз планетаға апарып, эвакуациялау жоспарын ұсынады. Джоэл ақырында Конрадтың өтірік айтып жатқанын түсінеді; ол тек қажетті жабдықты алу үшін Шеффилдке байланысқан және қайтып оралу ниеті жоқ. Бизнесмен колонияларды бақылауға алғысы келеді және уақытты ысырап ете алмайды. Конрад жеңіледі, жарықтан жылдам қозғалтқыш Шеффилдке беріледі. Джоэл мен Эвелин үйленіп, басқа колонияларды алдағы радиациялық толқын туралы ескерту үшін миссияға қосылады. Джоэл әйелі мен баласымен бірге ғарышта қалуға шешім қабылдайды, планетаға оралуды қаламайды.

Eighteen year old aspiring musician and composer Joel Johnston, a Ganymedean on Earth for his education, falls in love with fellow college student Jinny Hamilton. Both are orphans and poor. When Jinny decides their relationship is ready to progress to marriage, she reveals that she is actually Jinnia Conrad, a granddaughter of humanity's richest man, Richard Conrad. Joel learns that Conrad has already mapped out his future; he is to be groomed for a role in the family business and to produce children to continue the dynasty. Determined to pursue his own destiny, he flees the Conrad estate with the help of Jinny's cousin, seven year old Evelyn. To escape the Conrads and their vast reach, Joel joins the crew of the RSS Charles Sheffield. The ship is headed to a distant star on a 20 year voyage to establish a colony, one of several scattered dozens of light years from Earth. With experience from his family farm, Joel works as a farmer for the ship's crew of 500 and as a part time musician. He regularly corresponds with Evelyn through the twins on board who maintain contact with Earth via telepathy with their siblings. Six "relativists" are essential to the voyage, controlling the ship's quantum ramjet drive with their minds. The drive has to run continuously; at relativistic speeds, it is nearly impossible to restart it, and then only for a short period after it has stopped. Each relativist can only stand the strain reliably for six hours a day. Five years into the voyage, one is killed and another mentally incapacitated, leaving no margin for error. The next year, the Sheffield learns through its telepaths that the Sun has gone nova, killing everyone in the Solar System. A wavefront of deadly gamma radiation is expanding at lightspeed, threatening the colonies that are all that is left of humanity. The crew is only able to warn one colony in time; the rest are doomed. The Sun going nova is contrary to all astrophysical theories, and because over 90% of the Sun's mass was converted into energy, it is suspected that an alien species caused the disaster. Unable to bear the catastrophe, one of the relativists commits suicide. Despite the other three's efforts, the quantum ramjet drive soon shuts down. The Sheffield will not be able to stop; it will coast by its intended destination at 97.6% of the speed of light. A vessel overtakes the ship, however; Jinny married a genius scientist who has developed a revolutionary faster than light drive. Only one experimental ship exists, capable of carrying ten people; aboard are several Conrads, including the domineering Richard, Jinny, her husband, and Evelyn, who has aged faster than Joel because of time dilation. She is now 19, and explains that she persuaded her grandfather into coming to get him. Conrad proposes an evacuation plan, shuttling people to their destination planet nine at a time. Joel eventually realizes that Conrad is lying; he only contacted the Sheffield to obtain needed supplies and has no intention of returning. The businessman wants to establish control of the colonies and cannot spare the time. Conrad is defeated and the faster than light engine is transferred to the Sheffield. Joel and Evelyn marry, then join the mission to warn the other colonies of the coming radiation wave. Joel decides to stay in space with his wife and child, rather than becoming planet bound.

Қабылдау

Кітап әртүрлі пікірлерге ие болды. SFF World оны бүгінгі күні тірі болған Хейнлайнның өзі жазғандай сезім тудырады дейді, себебі ол "Симпсондар" сияқты заманауи мәдени сілтемелерді қамтиды, бірақ сонымен қатар кейбір кемшіліктерді де атап өтті, мысалы, Sci Fi Dimensions жазған бөлімнің мәтіні. Sci Fi Dimensions одан да ынталы болды, "Өзгермелі жұлдыз" романы Хейнлайн мұрасын лайықты жалғастырады және бірге Spider Robinson романы ретінде де тамаша" деді. Strange Horizons-тан Nicholas Whyte: "Шын айтқанда, бұл керемет кітап емес" дейді. Ол кітаптың басындағы тарауларды сынға алады, бұл пікірді SFF World сияқты басқа рецензенттер де білдірген, оларды жаман деп сипаттайды, ал SF Reviews сюжеттік бұрылыстарды жасалма және абсурдты деп бағалайды.

Генлайнның шығармаларына

Робинсон Хайнлайнның болашақ тарихындағы басқа жұмыстарға көптеген сілтемелер жасайды, бірақ ол осы тарихпен үйлесуге тырыспайды.

Нағыз адамдармен

Бірнеше кейіпкерлер ғылыми фантастика мен фантастика авторларының, соның ішінде Джордж Р. Р. Мартиннің Тюкерленген нұсқаларына ұқсайды. Колонияның генерал-губернаторы Лоуренс Котт, Ларри Нивенге (оның толық аты Лоуренс ван Котт Нивен) сіңірме жасалғаны анық, ал Котттың өмірлік серігі Перри Джарнелл, Нивеннің жиі серігі Джерри Пурнеллге жасалған тікелей сіңіс екені де анық. Он жетінші және он сегізінші тарауларды бастайтын цитаталар "Энсон Макдональд күні" мерекесінде "Энсон Макдональдқа" жатқызылған. Ансон Макдональд – Хайнлайнның псевдонимі, ал кітаптың соңғы сөзінде бұл цитаталардың ішкі мәнінде Роберт Хайнлайнға тиесілі екені, Роберт Хайнлайн күні айтылғаны көрсетілген. Романда суретші Алекс Грейдің және түрлі джаз музыканттарының, әсіресе саксофонистер Стэн Гетц пен Колин Макдональдтың туындылары талқыланады. Кеме, қайтыс болған ғылыми фантаст Чарльз Шеффилдтің құрметіне аталған.