Кіріспе

Марк Дж. Плоткин (21 мамыр 1955 жылы туған) – этноботаник және Неотропикада өсімдіктерді зерттеуші, ол жаңбырлы ормандар экожүйелері саласындағы сарапшы. Плоткин тропикалық жаңбырлы ормандарды қорғауды қолдайды және «Құдайлардың өсімдіктері: Галлюциногендер, емдеу, мәдениет және қорғау» подкастының жүргізушісі.

Түпнұсқасы мен мансабы

Нью-Орлеандағы Исидор Ньюман мектебінде оқығаннан кейін, Плоткин 1978 жылы крокодил түрін іздейтін экспедицияға қосылғанда Гарвард университетінің салыстырмалы зоология мұражайында жұмыс істеді, бұл оны білім беруге қайта оралуға ынталандырды. Ол Гарвард университетінің Гарвард кеңейту мектебінде бостандық өнерінің бакалаврын, Йель орман шаруашылығы мектебінде орман шаруашылығы бойынша магистр дәрежесін және Тюфт университетінде филология ғылымдарының кандидатын аяқтады. Осы кезеңде ол Суринамдағы Тирийо халқы үшін олардың дәрілік өсімдіктерін егжей-тегжейлі сипаттаған нұсқаулықты жасады – Тирийо тілінде басылған жалғыз басқа кітап – Библия. Ол Гарвардта Ричард Эванс Шультеспен бірге зерттеу жұмыстарын жүргізді. Ол «Шаманның шәкірті туралы әңгімелер» кітабының авторы. Плоткиннің басқа да сыншылар тарапынан жоғары бағаланған кітаптары: «Medicine Quest», «The Killers Within: Drug Resistant Bacteria» (Майкл Шнейерсонмен бірлесіп), және «The Shaman's Apprentice» (Линн Черримен бірге жазылған балалар кітабы). 1995 жылы Плоткин және белгілі костарикандық табиғатты қорғаушы Лилиана Мадригал жергілікті халықтармен серіктестікте Амазонка жауын-шашын ормандарын қорғау мақсатында «Амазонканы қорғау тобын» құрды. Қазіргі таңда «ACT» Амазонканың 50 тайпасымен жұмыс істеп жатыр. Плоткин Суринамның Тирио халқымен, сондай-ақ Бразилияда да жұмысын жалғастыруда. Ол 1997 жылғы IMAX фильмінде суреттелген, оның сценарийін фотожурналист Лорен МакИнтайр жазған. Плоткин 1993 жылы Сан-Диего жануарлар паркінің консервациясы үшін алтын медалін және 2004 жылы Рой Чапман Эндрюс атындағы ерекше зерттеуші сыйлығын алды. «Time» журналы оны «Жер шарының экологиялық батыры» (2001) деп атады, ал «Smithsonian» оны Билл Гейтс, Стивен Спилберг және сондай-ақ Нью-Орлеандық Уинтон Марсалис сияқты басқа да көрнекті тұлғалармен бірге «өзгеріс жасаған 35 адамның» бірі деп атады (2005). 2008 жылдың наурыз айында Плоткин мен Мадригал «Skoll» қорының «Жылдың әлеуметтік кәсіпкерлері» деп таңдалғандардың қатарында болды. 2010 жылдың мамыр айында Марк Плоткин Портлендтегі Льюис және Кларк колледжінен гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесін алды. Дипломның бір бөлігінде былай делінген: «Бізге білім мен түрлердің жоғалуының кез келген жерде біздің бәрімізді кедейлендіретінін үйреткеніңіз үшін; гуманитарлық көзқарас пен академиялық қатаңдық және моральдық сезімталдықты біріктіргеніңіз үшін; және біз адамдар мен өсімдіктерді зерттегенде, біз бір мезгілде философия, музыка, өнер, би, құрмет және емдеу жолдарына қадам басатынымызды әрқашан анық, құлшыныспен және әзіл-қалжыңмен еске түсіргеніңіз үшін; Льюис және Кларк бүгін сізге гуманитарлық ғылымдар докторының дәрежесін беруге мәртебелі». Сол жылдың қазан айында әйгілі приматолог Джейн Гудолл Маркқа «Халықаралық консервациялық көшбасшылық» үшін сыйлық тапсырды. 2011 жылы ол Йель орман шаруашылығы мектебінің үздік түлектері сыйлығын алды. 2019 жылы Гарвард университетінің кеңейту мектебі оған Амазонка тропикалық ормандарын және оның ішіндегі тайпалық қауымдастықтарды қорғауға өмір бойы берілгендігі үшін «Халыққа қызмет ету үшін Шинегел» сыйлығын табыс етті.