Кіріспе

Гонконг саясаткері (туған 1957) Ли Чукян (; 1957 жылдың 12 ақпанында Шанхайда туған) – Гонконг саясаткері және қоғамдық белсенді. Ол 1995 жылдан 2016 жылға дейін Гонконгтың Заң шығару кеңесінің депутаты болды, содан кейін өкілдігінен айырылды. 1995 жылы Коулун батыс және Өнеркәсіптік округтерінен қысқа мерзімге сайланды, ал 1998 жылдан 2016 жылға дейін Жаңа аумақтар батыс округін өкілдік етті. Бұрынғы кәсіподақ жетекшісі, Гонконг кәсіподақтар конфедерациясының бұрынғы бас хатшысы, сондай-ақ Қытайдағы патриоттық демократиялық қозғалыстарды қолдау жөніндегі Гонконг альянсының бұрынғы төрағасы. 2021 жылдың сәуір айынан бері түрмеде отыр және екі рұқсатсыз жиынға қатысқандығы үшін сотталды. Оған қатысты мемлекеттік құпияны сақтау туралы айыптау бойынша сот тағайындалмаған (2024 жылғы мәлімет бойынша). Ли 1959 жылы материктік Қытайдан Гонконгқа эмиграциялады. 1978 жылы Гонконг университетін азаматтық инженерия мамандығы бойынша бітірді. Оның еңбек қызметі диплом алғаннан кейін алғашқы жұмысында, кәсіби жарақаттары мен аурулары бар жұмысшылармен танысқанда басталды. 1989 жылғы Тяньаньмэнь алаңындағы студенттік наразылықтар кезінде ол Гонконгтағы Қытайдағы демократия үшін өткен концерттен қайырымдылық жинады және қаржыны Тяньаньмэнь алаңындағы студенттерге жеткізу үшін Пекинге сапарлады. Ол сол жердегі билік органдарымен ұсталды және Гонконгқа оралуға рұқсат алу үшін мойындау хатына қол қоюға мәжбүр болды. 1989 жылғы оқиғалардан кейін Ли Қытайдағы демократиялық реформаларды қолдау жөніндегі Гонконг альянсының тұрақты комитетінің мүшесі болып қала берді.

Заң шығарушы кеңес мүшесі

1995 жылы Ли Лау Чин Шек отставкаға кеткеннен кейін Заң шығарушы Кеңестің қосымша сайлауында қарсылықсыз сайланды. Ол төрт рет қайта сайланып, Гонконгтың егемендігі Қытай Халық Республикасына берілген және Заң шығарушы Кеңес Пекин тағайындағандардан құралған Уақытша Заң шығарушы Кеңеске айналған 1997 және 1998 жылдардағы қысқа мерзімді есептемегенде, үздіксіз заң шығарушы болып қызмет етті. 2016 жылғы Заң шығарушы Кеңес сайлауында күтпеген жеңіліске ұшырап, 20 жылдан астам қызметтен кейін заң шығарушы органнан шықты.

Еңбек партиясы

2011 жылдың желтоқсанында ол және тағы үш заң шығарушы кеңесші – Фернандо Ченг, Сайд Хо және Ченг Квок Чхе бірлесіп Лейбористтік партияны құрды. Бұл партия заң шығарушы органда үшінші ірі жалпыдемократиялық партияға айналды. Ол 2015 жылдың желтоқсанына дейін төрағалық қызметін атқарды, содан кейін партияның жас мүшелеріне мүмкіндік беру үшін қызметтен бас тартып, төрағаның орынбасары болды.

Отбасы

Ол Элизабет Танға үйленген, ол 2005 жылы ДСҰ-дағы Гонконг Халық альянсының төрағасы болса, 2023 жылға қарай Халықаралық үй қызметкерлері федерациясының бас хатшысы болып табылады. Олардың бір қызы бар.

Тұтқындалу

2020 жылдың 28 ақпанында Ли 2019 жылдың 31 тамызында өткен демократиялық шеруге қатысқандығы үшін тұтқындалды. Бұл экстрадиция туралы заң жобасына қарсы туған наразылықтардың бір бөлігі болды және полиция оны заңсыз жиын деп таныды. Бірнеше сағаттан кейін ол, Джимми Лай және Йенг Сум сияқты басқа тұтқындалғандармен бірге кепілдікпен босатылды. Сот отырысы 2020 жылдың 5 мамырында Шығыс сотында өтуге жоспарланған. 2020 жылдың 18 сәуірінде Ли экстрадицияға қарсы наразылықтар кезінде 2019 жылдың тамыз және қазан айлары аралығында бірнеше рұқсатсыз жиналыстарды ұйымдастырған, жариялаған немесе қатысқан деген күдікпен тұтқындалған Гонконгтың 15 белгілі демократиялық қайраткерінің бірі болды. 2021 жылдың 1 сәуірінде Ли және тағы алты демократия жақтасы 2019 жылдың 18 тамызында рұқсатсыз митинг ұйымдастырғаны үшін кінәлі деп танылды. 16 сәуірде Ли осы және 2019 жылдың тамызындағы тағы бір митингтегі рөлі үшін 14 айға бас бостандығынан айырылды.