Кіріспе

Эдинбург: Шотландияның Жаңа қала шіркеуі Шотландияның Эдинбург қаласындағы Жаңа қалаға қызмет етеді. Бұл Шотландия шіркеуінің қауымы, 2024 жылдың 1 ақпанында Санкт-Эндрю және Санкт-Джордж Батыс, сондай-ақ Гринсайд шіркеулерінің бірігуі нәтижесінде құрылды. Бүгінгі таңда бұл қауым Эдинбургтің Бірінші Жаңа қаласының толық аумағын және 19 ғасырдың басындағы Эдинбургтің Екінші Жаңа қаласының шағын бөлігін қамтиды. Джордж көшесіндегі ғимарат (бұрынғы Санкт-Эндрю шіркеуі) 1784 жылы салынған және қазір А санатындағы ескерткіш ретінде қорғалады.

Ғимараттар

Екі шіркеу, Сент-Эндрю және Сент-Джордж, Эдинбургтің Жаңа қаласындағы басты элементтер ретінде жоспарланды. Джеймс Крейгтің 1767 жылғы Бірінші Жаңа қала жоспары классикалық тәртіп пен рационализмді көрсететін көшелердің торлы жүйесін құрды. Бұл Шотландия Ағарту дәуірі еді, және Эдинбург жаңа философия мен ойдың орталығы ретінде халықаралық деңгейде танымал болды. Екі шіркеу Шарлотта алаңында (бастапқыда Сент-Джордж алаңы деп аталатын), Джордж көшесінің батыс жағында, ал Сент-Эндрю алаңында шығыс жағында салынуы тиіс еді. Алайда, бай кәсіпкер сер Лоренс Дундас үйі үшін шығыс жаққа артыққысы келді және Крейгтің жоспары іске аспастан бұрын жерді сатып алды. Сент-Эндрю шіркеуі Джордж көшесі бойында салынуға тиіс болды, ал оның орнына сер Уильям Чемберс салған Дундас үйі орналасты.

Әулие Андрей шіркеуі

Қалалық кеңес шығыс шіркеуінің – Сент-Эндрю шіркеуінің дизайны үшін конкурс өткізді, оны Корольдік инженерлер капитаны Эндрю Фрейзер және Роберт Кей жеңіп алды. Шіркеу 1781 жылы негізделді және 1784 жылы ашылды. Шіркеудің ерекшелігі – оның эллипстік жоспары, ол Ұлыбританиядағы алғашқы болды, бұл туралы 1753 жылы жарық көрген «Пальмираның қираған орындары» еңбегінде айтылған. Роберт Адам стиліндегі керемет ішкі безендіріс римдік және Помпейлік интерьер дизайнының элементтерін, сондай-ақ шотландтың қызыл гүлдерін де қамтиды. Предикант тақтасы солтүстік қабырғада орналасқан, ал эллипстің қалған бөлігінде түпнұсқа қорапша орындықтары бар панельді галерея салынған. 1953 жылғы жөндеу кезінде предикант тақтасы төмендетіліп, дыбыс тақтасы алынып тасталды, ал 2012 жылғы жөндеу кезінде 19 ғасырға тән қорапша орындықтардың бір бөлігі демонтаждалды. Сент-Эндрю шіркеуінің бастапқы жобасында қысқа мұнара көзделген, бірақ қалалық кеңес 1787 жылы салынған 51 метрлік шпильді таңдады. Оның құрамында 1788 жылы Уильям және Томас Мирс қолдарынан шыққан, Уайтчапель қоңырау құю зауытында құйылған сегіз қоңыраудан тұратын бірегей қоңыраулар жиынтыбы бар, бұл Шотландиядағы ең көне толық жиын. Қоңыраулар 2006 жылы жөнделіп, толық іске қосылды. Түпнұсқа грузин стиліндегі терезелер сақталмаған. Алмастырылған терезелердің ішінде Альфред Вебстердің «Бақыттылар» (1913) және Дуглас Страчанның «Адам баласы» (1934) суреттерін бейнелейтін витражды терезелер ерекше көзге түседі. 1976 жылы шіркеудің іргесіндегі жертөле «Undercroft» ретінде пайдалануға бейімделді, кейіннен ол баспалдақ арқылы вестибюльмен байланыстырылды. 1947 жылы Сент-Эндрю шіркеуі Шотландияның Куин-стрит шіркеуімен біріктірілді, ал Куин-стрит шіркеуі ғимараты шіркеу залдары ретінде пайдаланылды. Куин-стрит шіркеуі 1891 жылы Толлбут еркін шіркеуі мен Сент-Люк еркін шіркеуінің бірігуі нәтижесінде құрылған Куин-стрит еркін шіркеуі болды, ол 1900 жылы (еркін шіркеу мен Біріккен пресвитериандардың одағында) Куин-стрит Біріккен еркін шіркеуіне айналды, ал 1929 жылы Біріккен еркін шіркеу мен Шотландия шіркеуінің бірігуінен кейін Куин-стрит шіркеуі атауын алды.

Георгий шіркеуі

Шарлотта алаңының батыс жағындағы Сент-Джордж шіркеуі 1811 жылы салынбаға кірісті, Роберт Рид Адамның 1791 жылғы жобасын өңдеді. Шіркеу 1814 жылы ашылған кезде бастапқы есептелген 18 000 фунт стерлинг сомасы 23 600 фунт стерлингтен асып кетті. Күмбездің астында ағаш пен тас қолданудан туындаған ауыр құрылымдық кемшіліктер 1960 жылдары шіркеудің жабылуына себеп болды, ол Мемлекеттік ғимараттар және жұмыстар министрлігіне беріліп, мұрағатқа айналдырылды (қазір Шотландия Ұлттық мұрағаттарының бір бөлігі).

Сент-Джордж Батыс шіркеуі

Free St George's Church шіркеуі 1866–69 жылдары Дэвид Брайс жобасымен, Роман барокко стилінде салынған. Оңтүстік-батыс бұрыштағы мұнараның бір бөлігін Брайс салған, бірақ оны Брайспен қысқа мерзімге серіктес болған Роберт Рованд Андерсон 1879–81 жылдары 56 метрлік венециандық кампаниламен, Сан-Джорджо Маджоре шіркеуінің мұнарасының үлгісімен аяқтаған. 1900 жылы бұл шіркеу Шотландияның Біріккен пресвитериан шіркеуімен жартылай бірігіп, Шотландияның Біріккен еркін шіркеуін құрды. Шіркеу бұрынғы аталымын, "Сент-Джордж еркін шіркеуі" деген есімді сақтап қалды. 1929 жылы Біріккен еркін шіркеу Шотландия шіркеуімен бірікті, алайда олардың аз ғана бөлігі ғана бұрынғы шіркеуде қалды. Содан кейін шіркеу жай ғана Сент-Джордж-Уэст деп аталды және Шотландия шіркеуінің басқаруында болды. Шендвик Плейс ғимаратын Шотландия шіркеуі Шарлотта Чапелге сатты.

Гринсайд шіркеуі

Бастапқыда Сент-Кутбертс приходының (Эдинбургтің шеткі аймақтарын қамтыған) бір бөлігі болған Гринсайд 1836 жылы ресми түрде жеке приход ретінде құрылды. Шіркеу Калтон төбесіне солтүстік жақтан жақын орналасқан, Бленхайм-плейс пен Корольдік терраса арасында. Оны 1830 жылы Джеймс Гиллеспи Грэм жобалаған, құрылысы тоғыз жылға созылды және 1839 жылғы 6 қазанда ашылды.

Тарих

Сент-Эндрю шіркеуі 1843 жылғы жарылыстың ортасы болды, бұл 19 ғасырындағы Шотландиядағы ең маңызды оқиғалардың бірі. Шотландия шіркеуінің бостандықтарына азаматтық соттардың тікелей араласуына байланысты артып келе жатқан алаңдаушылық пен наразылық салдарынан, шіркеудің жылдық Бас ассамблеясына келген дін қызметкерлерінің шамамен үштен бірі шығып кетіп, сырттағы көрермендердің қолдауына ие болып, Шотландияның еркін шіркеуін құрды. 1964 жылы Шарлотта алаңындағы Сент-Джордж шіркеуінің қауымы Сент-Эндрюмен бірігіп, Сент-Эндрю және Сент-Джордж шіркеуін құрды. Бүгінде Сент-Джордж шіркеуінің ғимаратын Шотландияның Ұлттық мұражайы пайдаланады. Қазіргі таңда, шіркеу жыл сайын Christian Aid қайырымдылық қоры үшін кітап жәрмеңкесін өткізеді. Алғаш рет 1974 жылы ұйымдастырылған бұл шара 2006 жылы 113 000 фунт стерлингтен астам қаражат жинады, соның ішінде Дэвид Теннант пен Билли Пайпер қол қойған «Доктор Ху» сериалының «Жаңа Жер» атты эпизодының сценарийін сатудан түскен табыс та бар. 2010 жылдың қаңтар айында Сент-Эндрю және Сент-Джордж қауымы Шандвик-Плейс шіркеуімен бірігіп, Сент-Эндрю және Сент-Джордж Батысы қауымын құрды. Екі ғимарат та үш жыл бойы қолданыста болды, бұрынғы Сент-Эндрю және Сент-Джордж ғимараты 2012 жылы күрделі жөндеу жұмыстары басталғанға дейін негізгі құлшылық орыны болып қызмет етті. 2013 жылдың 17 ақпанында Сент-Джордж Батыс шіркеуі Шотландия шіркеуінің соңғы қызметін өткізді; осы оқиғаға арнап Стюарт Митчелл Сент-Эндрю және Сент-Джордж Батыс шіркеуінің хорына арналған арнайы хор музыкасын жазды. Қауым Джордж көшесіндегі шіркеуге қайта оралды, ал Шандвик Плейс ғимараты жақын маңдағы Роуз көшесінде орналасқан тәуелсіз баптист шіркеуі Шарлотта Чапелге берілді, ол өзінің ғимаратынан тыс қалғандықтан шіркеуді 1,55 миллион фунтқа сатып алды. Шарлотта Чапел 750 000 фунт стерлингтік жөндеу жұмыстары аяқталғанша 2016 жылға дейін көшуді жоспарламайды, оның ішінде ең маңыздысы – орталықта орналасқан орган консолін шомылу рәсімі үшін орын жасау үшін қайта орналастыру. Бұл консольдің 1897 жылы орнатылғалы бері үшінші орны және шіркеудің үшінші конфессиясы (алғашқыда 1869 жылы еркін шіркеу ретінде ашылған). Холлинс органында ойналған соңғы ән – «Раббым, жылдар бойы сенің махаббатың бізді сақтап, жол сілтеді».

Министрлік

Сент-Эндрю және Сент-Джордж шіркеулерінің бұрынғы пасторы – өте құрметті доктор Эндрю Маклелан болды, ол 2000 жылы Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы болып сайланды және 2009 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Шотландия түрмелерінің бас инспекторы қызметін атқарды. Бұрынғы Сент-Джордж Батыс шіркеуінің соңғы екі пасторы – Иона қауымының жетекшісі болған Питер Дж. Макдональд (1998–2008) және Кокензи мен Порт-Сетон, Шығыс Лотиандағы Чалмерс еске алу шіркеуінің пасторы болған Роберт Л. Гловер (1985–1997) болды.

Эдинбург қаласының орталық шіркеулері бірлесіп

Эдинбург: Шотландия шіркеуінің Жаңа қала шіркеуі [Эдинбург Жаңа қала шіркеуі] – Эдинбургтің Жаңа қаласындағы «Together» экуменикалық бірлестігіне кіретін үш шіркеудің бірі. Қалғандары – Сент-Джон және Сент-Кутберт.