Кіріспе

Оңтүстік Африка адвокаты Исмаил Махмет Аёб (1942 жылы Мафекингте туған) – Оңтүстік Африка адвокаты. Айоб Оңтүстік Африкада заңгерлікпен айналысты және оның мансабының көп бөлігі апартеидке қарсы істерге арналған. Айоб Нельсон Манделамен көпке танымал даулар сериясына қатысты.

Мансап

Айобтың туысы Исмаил Магомед, кейін Оңтүстік Африканың Бас судьясы болған, 1969 жылы апартеидке қарсы қозғалысқа қатысты істермен айналысатын фирмада Айобқа алғашқы жұмысын табуға көмектесті. 1973 жылы ол бұл фирмадан кетіп, «Исмаил Айоб және әріптестері» деген жеке компаниясын құрды.

Апартеид дәуірі адвокаты

Карьерасының алғашқы жиырма жылында Аёб апартеид режиміне қарсы күрескендердің құқықтарын қорғап, адам құқықтарына қатысты істерге ден қойды. Аёб көптеген оңтүстікафрикалық саяси тұтқындарды қорғады және олардың мүддесін өкілдік етті. Аёб Роббен аралында түрмеде отырған Нельсон Манделаны көруге рұқсат алған санаулы адамдардың бірі болды. Оның ең әйгілі ісі – сол кезде тыйым салынған Африка Ұлттық Конгресі үшін қару жеткізген деген айыппен сотталған бельгиялық азаматша Хелен Пасторс ісі еді. Аёбтың тағы бір белгілі клиенті – Винни Мандела болды, ол оны Стомпи Моэкетсиді ұрлау ісі бойынша сотта қорғады.

Нельсон Манделаның сот ісі

2005 жылы мамыр айында Нельсон Мандела Айобтан Манделаның қолы қойылған белгілі бір суреттерді сатуды тоқтатуды және Оңтүстік Африка Жоғарғы Сотына көпшілікке жарияланған өтініш арқылы осы суреттер сатылымынан түскен табысты есепке алуды сұрады. Бір мәселе – Манделаның өсиетнамасын жасау еді. Нельсон Мандела ант бергендей, көптеген өтініштеріне қарамастан, Айоб өсиетнама жасаудан бас тартты. Айоб өзінің жауабында Манделаның бірнеше жыл бойы қол қойған бес өсиетнаманың көшірмелерін қоса берді. Бұл құжаттар Айобтың жауап берудегі антты мәлімдемесіне қосымша ретінде ұсынылды. Манделамен пікір келіспегеннен кейін Исмаил Аюб, Замила Аюб және Зейд Исмаил Аюб Манделаның кеңесшілерінен шабуылға ұшырады. Бұл науқанды бұқаралық ақпарат құралдары бірінші беттегі мақалалармен және радио мен теледидардағы басты жаңалықтар арқылы ілгерілетті. Алты аптадан кейін Мандела сот процесін бастады. Оның жаңа кеңесшілері қолдаушы анттар арқылы өтінішке қолдау көрсетті. Ірі клиенттер, діни ұйымдар, мешіттер, заңгерлер қауымдастығы, мәдени орталықтар, қоғамдық бірлестіктер және Оңтүстік Африка Салық қызметі органдарымен байланыс жасалып, Исмаил Аюб пен оның отбасын жамандауға тырысты. Претория мен Дурбанда қоғамдық жиналыстар өтті. Осы жиналыстарда Оңтүстік Африка президенті Табо Мбекидің кеңсесіндегі министр Эссоп Пахад Айобты және оның барлық отбасын сынады. Ол бұл мәселенің кінәлілік немесе кінәсіздік туралы екенін мәлімдеді. Ахмет Катрада Лаудиумда өткен жиналыста Айобты "бас ие беруге" шақырды. Сол жиналыста Ахмет Дократ Айобты "алаяқ" деп атады. Айоб пен оның отбасын қоғамнан шеттетуді, мешіттерден, қоғамдық және қайырымдылық ұйымдарынан қууды, сондай-ақ Манделаның жақтастары қол қойған наразылық шерулерін және ақылы газет жарнамаларын ұйымдастыруды талап етті. Жоғарғы сот ережелеріне сәйкес Мандела мен оның жаңа кеңесшілері Исмаил Аюб пен Замила Аюбтың жауабынан кейін екі апта ішінде жауап беруі керек еді. Бірақ 20 ай өткен соң да жауап келмеді.

2007 жылғы сот іс-әрекеті

Исмаил Айоб, Джордж Бизос және Вим Тренгроув Нельсон Мандела қорының сенімділері болды. Қор Нельсон Манделаға сыйлық ретінде берілген ақшаны сақтау үшін құрылған. Айоб қордан қанағаттамасын білдіріп кетті. 2006 жылы Нельсон Мандела қорының қалған екі сенімдісі Айобқа қарсы сотқа шағымданып, олардың тікелей келісімінсіз қордың жарғысы бойынша ақша жұмсағанын айтты. Айоб бұл жұмсалымдарға Оңтүстік Африка Салық қызметіне, Манделаның балалары мен немерелеріне, Манделаның өзіне және төрт жылдық есеп жұмысы үшін бухгалтерлік компанияға төленген ақша кіретінін түсіндірді. Айобтың өзінің мәлімдемесінде Манделаға қатысты қорлаушылық мәлімдеме жасағаны айтылды, соған байланысты сот Айобтан кешірім сұрауын талап етті. Манделаның шетелде банк шоттары болғаны және оларға салық төлемегені туралы мәлімдемелер алдымен Айобтың мәлімдемесінде емес, Манделаның, Джордж Бизостың және Икбал Мирдің Айобқа қарсы берген мәлімдемелерінде кездескенін кейіннен анықтады.

Жеке өмір

Аёб 14 жасқа дейін методисттік түстілер мектебінде оқыды, содан кейін оның расасына байланысты жергілікті мектептерге қабылдаудан бас тартылғандықтан, білімін Преториядағы Претория үнді балалар жоғары мектебінде жалғастыру үшін Преторияға жіберілді. Ол Замила Аюбқа үйленген және олардың бір ұлы бар – Зейд Исмаил Аюб, ол сонымен қатар оның заңгерлік серіктесі. Үнді мұрасының нәтижесінде Аюб 1959 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін университеттерге түсе алмады. Ол Лондонға көшіп, Лондон экономика мектебінде құқық саласын оқыды. Ол адвокаттық біліміне ие болып, Оңтүстік Африкаға қайтып, адвокат ретінде практика жасады.