Суға Батқан Сәрсенбі

Кіріспе

2005 жылғы Гарт Никс кітабы

"Суға батып кеткен сәрсенбі" – Гарт Никстің "Көкше патшалығының кілттері" сериясының үшінші кітабы. Онда Артур Пелигонның және оның құпия өсиетті орындау арқылы жеті қарсылас сенімгерлерден әлемдік үйді қайтарып алуға жасаған тырысы әрі қарай дамытылады. Алдыңғы кітаптағы оқиғалардан кейін Артур Суға батып кеткен сәрсенбінің тоймас ашкөздігінен Шекара теңізін құтқару үшін зұлым қарақшыдан өсиеттің үшінші бөлігін алуға тиіс.

Сюжет

Қасіретті сейсенбі оқиғасынан кейін Артур, Лифпен түскі асқа шақыру туралы Суға батып қалған сәрсенбінің ұсынысын талқылайды. Екеуі де сәрсенбіге сенуге күмәнданады, бірақ аурухана бөлмесі кенеттен суға толып, олар екеуі Сәрсенбінің иелігіндегі Шекара теңізіне көшіріледі. Лифтің "Ұшқыш мантис" кемесі алып кетеді, Артурды артта қалдырып, екеуі де бөліседі. Артур көмек шақыру үшін теңізшінің медальонын пайдаланады, бірақ шақыруына жауап келмейді. Пират Элишар Феверфьюдың қазынасын белгілейтін буй оның қасына жүзіп келеді, Артур оны ашады. Содан кейін оның қолы қан қызыл түске, Қызыл қолға боялады, ол кейінірек Феверфью жасаған сиқыр екенін біледі, осылайша ол қазынасына тигенді анықтай алады. Ақырында Артур "Мот" деп аталатын апаттан құтылу кемесіне мінеді. Кемеде Артур (кейін танысады) бірінші сержант Санскорх пен капитан Катапиллоумен танысады. Олар Шекара теңізі арқылы саяхаттап бара жатқанда, Феверфьюдың "Шивер" кемесі "Мотқа" шабуыл жасайды. Санскорх Жоғарғы үйдің сиқыршысы және кеме навигаторы доктор Скамандросты Екінші әлемнің басқа жеріне портал ашуға бұйырады. Скамандростың сиқыры сәтсіз аяқталады, ол Артурды өзінің сиқырына кедергі келтірген деп айыптайды. Ол Артурды кемеден лақтырып тастауды ұсынады, бірақ Артур оларға теңізшінің медальонын көрсетеді және экипаж оны кемеде қалдыруға келіседі. Артурдың көмегімен "Мот" қауіпсіз жерге портал арқылы өтеді. Артур Скамандростан Лифтің қалай болғанын білуді сұрайды, ал Скамандрос сиқырды қолданып, Лифтің "Ұшқыш мантис" кемесінде жұмыс істеуге алынғанын, бірақ басқа жағдайда қауіпсіз екенін хабарлайды. Артур өзінің кім екенін мойындайды және Скамандрос Артурға Дэм Примус пен Сәрсенбі таңымен байланысуға көмектеседі, осылайша ол Сәрсенбімен кездесе алады. Артур кетер алдында Скамандрос Артурға өз ауыстыру сағатын сыйлайды. Артур Сәрсенбімен кездеседі, ол өзінің Уиллге қарсы шығуына өкінгенін, әсіресе бұл оны ашкөздікке ұшыратып, оны тойымсыз ашкөздікпен левиафанға айналдырғанын түсіндіреді. Ол Жоғарғы Сәрсенбіге Сәрсенбіге өз үлесін қалдыруға рұқсат беруге көндіруге тырысты, бірақ оның орнына Сәрсенбі және басқа да сенімділер (сонан кейін жалқау Мистер Дүйсенбіден басқа) Сәрсенбіге тұзақ құрып, Үшінші кілтінің көп бөлігін алып қойды. Осылайша, Сәрсенбі кілтті тек адам түрін сақтау үшін ғана пайдалана алады, бірақ уақытша. Ол Артурға Феверфью жасырған Уиллдің үшінші бөлігін алғаннан кейін Кілтті беріп жіберетінін айтады. Сәрсенбі таңы Артурды Үшбұрышқа алып барады, ол Пайпер үйге әкелген антропоморфты тышқандар тобы - "Жасқан тышқандармен" кездеседі және олармен Феверфьюдың жасырындығына, Суға батып қалған Сәрсенбінің ішіндегі шағын әлемге келісім жасайды, ол левиафан түрінде болғанда. "Тұңғыш қанат" кемесінде Артур күзету сағатымен Скамандросты шақырады, бірақ Скамандрос риза. Ол Феверфьюдың "Мотты" алып кеткенін және Скамандростың қысқа уақытқа ештеңемен уланғанын түсіндіреді. Артур Скамандростың көру айнасын пайдаланып Лифтің жағдайын тексеріп, Феверфьюдың "Ұшқыш мантисті" тұтқындағанын және Лифтің Артурмен байланысын анықтағанын біледі. Феверфью Артурдың Уиллді іздеп жүргенін түсінеді және Қызыл қол бастаған оны ұстауға кіріседі. Сюзи Туркоаз-Көк Артурға "Жасқан тышқандар" су асты кемесіне қосылады, ал Скамандрос Артур мен Сюзиге кішкентай әлемге кіру үшін маскалар береді. Олар кемеге кіру қиындықтарымен кездесіп отырса да, ақыр соңында Сәрсенбінің құрсағына және арал пішіндес кішкентай әлемге кіре алады. Сол жерде Артур мен Сьюзи, тышқанға ұқсап, аралдағы бір үңгірде жасырынған және Карптың айналасында дін құрған Феверфьюдың қашып кеткен құлдарын табады. Қауымнан шығарылғандар оларды "Карпқа" апарады, бұл Уиллдің үшінші бөлігі. Олар Уиллді кішкентай әлемнен алып кетуге тырысады, бірақ Феверфью оларды ұстап алады, Лифті тұтқынға алады. Ол Артурмен күресуді ұсынады, онда әрқайсысы екіншісін бір соққымен өлтіруге тырысады. Артур бірінші болып барады және сәтсіз аяқталады, бірақ ол Феверфьюдың шабуылдан құтылып, басын кесіп алады. Бірақ Феверфью - Денизен болғандықтан, ол қайта жаңғыра бастайды. Лиф тез ойланып, оны ештеңе жоқ саздыққа ұрып, оны жояды. Феверфью қайтыс болғаннан кейін, кішкентай әлем құлап түседі. "Мот" арқылы Артур мен оның достары қашып құтыла алады. Леди Сәрсенбі ашкөздігінен айықты, бірақ ол қайтыс болады, кішкентай әлем оны ештеңеге бұрып жібергендіктен. Дэм Примус Артурмен қайта қосылып, Уиллдің үшінші бөлігін сіңіріп алады. Артур, енді Шекара теңізінің герцогы, Санскорхты оның ортатүс және Скамандросты оның кешкісі етіп тағайындайды, олар оған және Лифке Екінші әлемге оралуға рұқсат береді.

Picking up after the events of Grim Tuesday, Arthur discusses Drowned Wednesday's invitation to meet for lunch with Leaf while he is hospitalized. The two are skeptical as to whether Wednesday can be trusted, but then the hospital room is suddenly filled with water and the two find themselves transported to the Border Sea, Wednesday's domain. Leaf and Arthur are separated when Leaf is picked up by the Flying Mantis, a large ship, and Arthur is left behind. Arthur uses the Mariner's medallion to summon help but his call goes unanswered. A buoy marking the pirate Elishar Feverfew's treasure floats toward him, which Arthur opens. His hand is then marked with a bloody red color, the Red Hand, which he later learns is a spell created by Feverfew so that he may identify who has touched his treasure. Arthur is eventually picked up a scavenging ship called the Moth. On board, Arthur (going by the name of Arth) is introduced to Sunscorch, the First Mate, and to Captain Catapillow. As they travel through the Border Sea, the Moth is attacked by Feverfew's ship, the Shiver. Sunscorch commands Dr. Scamandros, an Upper House Sorcerer and the ship's navigator, to open a transfer portal to elsewhere in the Secondary Realms. Scamandros' spell fails and he accuses Arthur of interfering with his magic. He advocates for throwing Arthur overboard, but Arthur shows them the Mariner's medallion and the crew agrees to keep him. With Arthur's help, the Moth successfully travels through a transfer portal to a safe spot. Arthur asks Scamandros to find out what happened to Leaf and using sorcery, Scamandros reports that Leaf has been conscripted to work on the Flying Mantis but is otherwise safe. Arthur admits his identity to the crew and Scamandros helps Arthur contact Dame Primus and Wednesday's Dawn, so he may meet with Wednesday. Before Arthur leaves, Scamandros gives Arthur his transfer watch. Arthur meets with Wednesday, who explains that she regretted her part in defying the Will, especially since doing so afflicted her with gluttony and turned her into a leviathan with an insatiable appetite. She attempted to convince Superior Saturday to allow Wednesday to relinquish her part of the Will but instead, Saturday and the other Trustees (with the exception of the then slothful Mister Monday) ambushed Wednesday and revoked most of the Third Key's power. As such, Wednesday can only use her Key to maintain a human form but only temporarily. She tells Arthur that she will relinquish the Key once he has reclaimed the third part of the Will, which has been hidden by Feverfew. Wednesday's Dawn takes Arthur to the Triangle to begin his search for the Will. He meets the Raised Rats, a group of anthropomorphic rats brought to the House by the Piper, and makes a deal with them to take him Feverfew's hideout, which is a worldlet located within Drowned Wednesday's stomach when she is in her leviathan form. On the Raised Rats' ship, Arthur inadvertently summons Scamandros with the transfer watch but Scamandros is grateful. He explains that Feverfew has taken the Moth and Scamandros was briefly poisoned by Nothing in the scuffle. Arthur checks in on Leaf using Scamandros' scrying mirror and learns that Feverfew has captured the Flying Mantis and he has discovered Leaf's connection to Arthur. Feverfew deduces Arthur is looking for the Will and sets about to catch him, led by the Red Hand. Suzy Turquoise Blue joins Arthur on the Raised Rats' submersible and Scamandros provides Arthur and Suzy with disguises in order to sneak into the worldlet. Although they experience navigational difficulty, they are eventually able to enter Wednesday's stomach and the worldlet therein, which is in the form of an island. There, Arthur and Suzy, disguised as rats, find several of Feverfew's escaped slaves, who have been hiding in a remote cave on the island and formed a religion around a Carp. The exiles take them to the Carp, which is the third part of the Will. They attempt to take the Will out of the worldlet but Feverfew catches up to them, holding Leaf as prisoner. He proposes a fight between him and Arthur wherein each may try to kill the other with one strike. Arthur goes first and fails, but he successfully dodges Feverfew's attack and severs his head. But because Feverfew is a Denizen, he begins to regenerate. Thinking quickly, Leaf kicks his head into a mud puddle containing Nothing, thus destroying him. Upon Feverfew's death, the worldlet begins to collapse. Via the Moth, Arthur and his friends are able to escape. Lady Wednesday is healed from her gluttony but she dies, having been poisoned by the worldlet, which had opened a void to Nothing. Dame Primus reunites with Arthur and absorbs the third part of the Will. Arthur, now Duke of the Border Sea, appoints Sunscorch as his Noon and Scamandros as his Dusk and for them to run the Sea while he and Leaf return to the Secondary Realms.

Жариялану тарихы

"Суға батқан сәрсенбі" 2005 жылдың 1 наурызында АҚШ-тағы Scholastic баспасынан жарық көрді. Бұл сериядағы алғашқы кітап, қалың мұқабамен шығарылған, сонымен қатар бұрынғы кітаптар да бірден қалың мұқабамен қайта басылды.

Сыни қабылдау

"Суға батып кеткен сәрсенбі" шыққан кезде аралас, бірақ көбінесе жағымды пікірлер алды. "School Library Journal" журналы оны "[осы сапалы, қызықты серияның алғашқы екі кітабы бар әркім үшін міндетті түрде алу керек кітап]" деп атады, ал VOYA журналы "Никс - шексіз шығармашыл, ал оның соңғы кітабы тағы бір қызықты оқиға" деді. Booklist көбінесе мақтағанмен, серияның қиялын жоғары бағалап, "оны бірден қуандыра да, басыңды ауырта да қоюы мүмкін" деп, жаңа оқырмандар үшін кітап "тыйымды түсініксіз" болып көрінуі мүмкін екенін айтты. Сол сияқты, Fantasy Book Review 10 балдық шкала бойынша 7 бал берді, "Суға батып кеткен сәрсенбі" сериядағы бұрынғы кітаптардың деңгейіне жете қоймағанын, бірақ оқырманды жалғасын күтуге шақыратынын мәлімдеді. Fantasy Literature-ден Ребекка Фишер 5 жұлдыздың 4-ін берді, "Никс фантастика жанрына жаңа идеялар әкеліп отыр" десе де, "Суға батып кеткен сәрсенбі" бұрынғы кітаптардай қызықты емес екенін атап өтті.