Кіріспе

1950 жылы Фриц Лангтың түсірген фильмі

"Өзен жағасындағы үй" – 1950 жылы түсірілген американдық нуар фильмі, режиссері Фриц Ланг, басты рөлдерде Луис Хейвард, Ли Боуман және Джейн Уайт. Фильм А. П. Герберттің 1921 жылы жарық көрген, осы аттас романы негізінде түсірілген.

Сюжет

Өзен жағасында тұратын және жұмыс істейтін бай романист Стивен Бёрн өзінің мас күйінде жүрген кезде айқайлай бастаған әуесқой қызметшісін қасақана өлтіреді. Жазушы өзінің денесі нашар және құлаққап жүрген ағасы Джонға мәйітті жоюға көмектесуге кеңес береді. Олар Степанның отын тасып жүруге арналған Жүністен алған қаппен қызды ішіне тығып, өзенге лақтырады. Бірнеше күннен кейін, қап пен дене Степанның үйінен өтіп кетеді. Ол суға түсіп, оны алып шығуға тырысады, бірақ сәтсіз. Полиция буманы тауып алады, ал Джонның аты-жөні қаптың үстіне жазылғандықтан, оның барлығы оған байланысты. Тергеу өткізіледі және Стивеннің үлкен қуанышына, Джонның үстінде күдіктің бұлты тұрады, ол жағдайдағы рөлінен азап шегіп, өзін-өзі өлтіруді ойлайды. Ол Стивеннің әйелі Марджоримен бір-біріне деген сезімдерін білдіреді. Стивен болса, қызметші қыздың жоғалуы мен өлімін өзінің кітаптарына жарнама ретінде пайдаланды. Ол үлкен қаржылық пайда табуды көздеп, қылмыс туралы роман жазуға кіріседі; онда ол өзін кінәлайды. Стивен қасақана кісі өлтіруге тырысқаннан кейін жағдай шешіледі.

Өндірістік негіздер

Режиссер Фриц Ланг өлтірілген үй қызметшісінің рөлін афроамерикандық әйелге бергісі келді, бірақ Хейс кеңсесі бұған қарсылық танытты, себебі қара және ақ адамдар арасындағы сексуалдық тартымдылық мәселелі деп есептелді.

Сыни жауап

Фильм алғашқы рет көрсетілген кезде, The New York Times газетінің киносыншысы Босли Кроутер фильмді жақтырмады, былай деп жазды: "Біз бұл фильм мұндай қызықты мелодрамадан күтетін жарық беруді немесе қоздыруды қамтамасыз етпейді деп қорқамыз. Мел Динеллидің А. П. Герберттің романы негізінде жазған сценарийі шынайы мелодрамадан кемшілік көрінеді, ол күмәнді жағдайды аз қамтамасыз етеді (өйткені сіз кісі өлтірушінің міндетті түрде ұсталатынын білесіз) және ол әлсіз және көңіл көтермейтін аяқталады. Қатысушының романшы екені және жаңа кітабында өзінің қылмысын әдейісіз ашатындай жазғаны көрінеді. Бұл біз білетін адамды ұстаудың ең нашар жолы." Соңғы кезде киносыншысы Том Вик фильмді жоғары бағалап, былай деп жазды: "Ланг Виктория дәуірін әдеттегідей егжей-тегжейлілікпен керемет бейнелейді. Оператор Эдвард Дж. Кронджагердің төмен деңгейдегі жарығы Бёрнс үйіне сәйкес қараңғы көлеңкелермен толы, ал ай жарығындағы өзен көріністері табиғаттың өзі қылмысқа наразы болғандай сезім тудырады. Авангард композиторы Джордж Антейлдің керемет музыкасы осы қорқынышты және ерекше күмәнді жаттығуға өте лайықты сүйемелдеуші болып табылады."