Кіріспе
Combretaceae тұқымдасына жататын гүлді өсімдік түрі – Combretum micranthum. Бұл өсімдік Бенин, Буркина-Фасо, Сенегал, Мали және Гамбиядағы көптеген аймақтық диалекттерде «кинкелиба» деп аталады. Ол көбінесе жолбарыс бұтасында және Батыс Африкадағы төбелерде өседі. Кинкелибадан шай жасалады, ол дәстүрлі медицинада қолданылады. Сондай-ақ, Батыс Африканың көптеген мұсылмандары Рамазан айында оразаларын ашу үшін оны пайдаланады. «Кинкелиба» атауының фулани тілінен шыққандығы айтылады. Волоф тілінде бұл өсімдік «sekhew», ал бамбара тілінде «ŋɔlɔbɛ» деп аталады.
Combretum micranthum is a species of flowering plant in the family Combretaceae. It is a shrub known as kinkeliba in Benin, Burkina Faso, Senegal, Mali and the Gambia across multiple regional dialects, where it is often found in tiger bush and on hills in West Africa. It is used for making tea and has uses in traditional medicine, and is used by many West African Muslims during Ramadan to break their fast. The name kinkeliba is believed to come from the Fulani language. It is referred to as sekhew in the Wolof language and ŋɔlɔbɛ in the Bambara language.
Қолданылуы
Сенегал және Малиде оны дәстүрлі түрде шаршау, бауыр аурулары, бас ауруы, сауығу, қан аурулары, салмақ жоғалту, қатерлі ісік, ұйқы бұзылыстары үшін қолданады, ал Сенегалдағы Муридтер оны әсіресе ораза кезінде пайдаланады. Бұл Нигерия медицинасындағы қуатты өсімдіктердің бірі және бауыр ауруларын емдеу үшін қолданылады, әсіресе Сенегал мен Малиде. Кинкелиба «денсаулық ағашы» деген мағынаны білдіреді, ал француздар оны «tisane de longue vie» немесе ұзақ өмір сүру инфузиясы деп атайды. Бұтақтары өте мықты, сондықтан олардан орындықтар, төсектер, құрал саптары және т.б. жасауға болады. Жапырақтарын қайнаған суға салып дайындалған шай Сенегал, Мали және Буркина-Фасо сияқты тропикалық саванна елдерінде дәстүрлі тонизирующее сусын болып табылады. Ол салмақ жоғалтуға көмектеседі және детоксикациялық қасиеттері бар деп саналады. Батыс Африка мұсылмандары, әсіресе вольфтар, фулалар және мандинкалар арасында Кинкелибаның жапырақтары, қабығы және бұтақтары рамазан айына дейін және оның кезінде құрғақ маусымда жиналып, буып сатылады. Күнделікті оразаны ашу үшін күн батқанда нанмен ішілетін қант пен сүтке араластырылған күшті шай дайындауға Кинкелиба қолданылады. Кинкелиба осы мақсатта арнайы қолданылады, себебі оның тәтті дәмі бар және ол тәбетті ашады деп есептеледі, себебі ораза ұстаған адамдар күн шыққаннан күн батқанға дейін ештеңе жемегеннен кейін кешке мүмкіндігінше көп дәмді тағамдардан ләззат алуға тырысады. Буркина-Фасода жапырақтарының қайнатылмасы безгекке қарсы дәрі ретінде қолданылады.
Фармакологиялық әсерлері
Өсімдіктердің жапырақтарының сығындысы полифенол қосылыстарының әртүрлі түрлерін қамтитыны дәлелденген. Бұл қосылыстар антиоксиданттық қасиеттерімен белгілі және қант диабетінің алдын алуға мүмкіндік береді. Өсімліктің толық бөлігі вирустық гепатит және басқа да ауруларды емдеу үшін қолданылады. Атап айтқанда, кинкелиба зәр шығаруды күшейтеді және өт шығаруға көмектеседі. Ол гематологиялық өт қызбасына қарсы тиімді. Кинкелиба сары ауру мен өт тастарын емдеу үшін сұйық сығынды ретінде қолданылуы мүмкін. Осылайша, кинкелибаның ағашы мен жапырақтары анемияға қарсы, тонизирующее, қызбаны түсіретін дәрі ретінде қолданылады, күніне үш күн немесе одан да көп уақыт бойы бір литр ішу арқылы, аурудың ауырлығына байланысты. Жапырақтары, тамыры және сабағы суға 15-20 минут қайнатылып, содан кейін бірнеше минутқа демалдырылады, тілегендей қант пен сүт қосылады. Ауырған адамға арналған дәнді жинаққа кинкелибаның қайнатылған сығындысын қосуға болады. Кинкелиба таңғы асқа кофе немесе шайдың орнына қолданылуы мүмкін. Сонымен қатар, ол іш қатуды емдеуге, ас қорыту жүйесін жақсартуға және тәбетті ашуға пайдалы. Өт тастарын емдеу: өт жолдарының жұмысын жандандыру. Қабынуға және бактерияға қарсы: жұқпалы диареядан зардап шегушілерге көмектеседі. Зәр жолдарының бұзылуы: зәр шығаруды ынталандырады. Салмақ жоғалту диетасына қосымша.