Кіріспе

Окулярист – жарақат немесе ауру салдарынан көзін немесе көздерін жоғалтқан адамдарға көз протездерін жасау және бекітумен айналысатын маман. Жеке дайындалған көз жасау процесіне көз ұясының қалыптамасын алу, пластик қабықты пішімдеу, иристі бояу, содан кейін көз протезін орнату кіреді. Түрлі түсті ирісі бар, фабрикада дайындалған протездер де қолжетімді. Окулярист пациенттің иірісінің түсіне ең жақын келген фабрикалық көзді таңдауы мүмкін. Дегенмен, жақсы бейімделуі, қолайлылығы және эстетикалық артықшылықтарының арқасында жеке дайындалған көз протездері көбірек қабылданады. Көз протезін жасаумен қатар, окулярист пациентке протезді қалай күту және қолдану керектігін үйретеді. Окуляристер өз біліктілігін медицина, оптометрия, стоматология, медбикелік, биология, медициналық өнер және иллюстрация сияқты түрлі салалардан дамыта алады.

Америка Құрама Штаттары

Оқу және тіркеу әлем бойынша айтарлықтай ерекшеленеді. Қазіргі уақытта "окулярист" деп аталуға арналған нақты оқу бағдарламасы жоқ. Сондықтан, бұл салада көптеген жерлерде 3-4 жылдық арнайы ординатурадан өткен стоматологтар – максиллофациальды протездер мамандары (maxillofacial prosthodontists) жұмыс істейді. Жасанды көз жасауды үйреніп, тәжірибелік бағдарлама арқылы осы салада жұмыс істейтін техниктер де бар. Көз протездерін орнату, жасау және жеткізу бойынша ресми білімі жоқ адамдар да "окулярист" атауын пайдаланады. Америкалық окуляристер қоғамы жасанды көздерді орнату, жасау, енгізу және күтіп ұстауды үйретеді. Солтүстік Америкада окуляристерді сертификаттау агенттігі – Ұлттық емтихандық кеңес (NEBO). NEBO емтиханын сәтті тапсырған окуляристерге "Сертификатталған окулярист" атағы беріледі. NEBO сертификатын алған және сақтап қалған окуляристер "Сертификатталған окулярист" (BCO) деп аталады. Осы атаққа ие болған окуляристтер стандартты протездердің орнына, жеке дайындалған протездер жасауға міндеттенеді. Дәстүр бойынша, окуляристер жасанды көздің ирисі мен склерасын қолмен бояйды. 1990 жылдары кейбір окуляристер жасанды көздің табиғи көрінісін жақсарту үшін цифрлық басып шығару технологиясын қолдана бастады. Цифрлық жасанды көздер тек бірнеше окуляристтік кабинеттерде ғана жасалады.