Кіріспе

Гвинед патшалық отбасының мүшесі

Кадуаладр ап Груффидд (шамамен 1100 – 1172) Гвинед патшасы Груффуд ап Цинаның үшінші ұлы және Оуэйн Гвинедтің інісі болды.

Тарихтағы пайда болуы

Кадуаладр алғаш рет 1136 жылы тарихи жазбаларда кездеседі. Сердигионның иесі Ричард Фитц Гилберт де Клэрдің өлтірілуінен кейін ол ағасы Оуэйн Гвинедпен бірге Сердигионға жорыққа қатысты. Олар Середигионның солтүстігіндегі бес қаланы басып алды, содан кейін сол жылы екінші шабуыл жасап, Кардиганның жанындағы Круг Маур шайқасында нормандарға ауыр жеңіліс сыйлады. 1137 жылы олар Кармартенді жаулап алды. Кейін ол Ричард Фитц Гилберт де Клэрдің қызы Элис (Аделиз) де Клэрге үйленді және одан балалары болды. 1137 жылы Груффуд ап Цинен қайтыс болды, ал оның орнын ең үлкен баласы Оуэйн Гвинед басты. Кадуаладрға солтүстік Середигиондағы жерлер берілді. 1141 жылы Англия королі Стивен тұтқынға алынғанда, Кадуаладр Честер графы Ранулфпен бірге Линкольнге шабуыл жасады. Бұл одақ, әлдебір себепті, Кадуаладрдың Ричард Фитц Гилберт де Клэрдің қызы Элис де Клэрге үйленуімен байланысты болуы мүмкін. 1143 жылы Кадуаладрдың адамдары Дехубарттың Анарауд ап Груффидын, көрінеу, Кадуаладрдың бұйрығымен опасыздықпен өлтірді. Оуэйн Гвинед өзінің ұлы Хивел ап Оуэйн Гвинедті Кадуаладрдың Середигиондағы жерлерін тартып алуға жіберді. Кадуаладр Ирландияға қашып, солтүстік гейлдік Дублин патшасы Оттардан кемелер жалдап, 1144 жылы Аберменайда қоныс тауып, Оуэйнге жерлерін қайтаруға мәжбүрлеуге тырысты. Кадуаладр, көрінеу, одақтастарынан бас тартып немесе қашып, ағасымен келісімге келді, ол дублиндерді кетуге мәжбүр етті. 1147 жылы Хивел ап Оуэйн Гвинед және оның інісі Циннан Кадуаладрды Meirionnydd-дегі қалған жерлерінен қуды. Ағасы Оуэйнмен болған келесі дау Кадуаладрдың Англияға жер аударылуына әкелді, онда король Генрих II оған Шропширдегі Несс жерін сыйлады.

Генрих II-нің уақыты

Генрих II 1157 жылы Гвинедке шапқанда, оның Оуэйн Гвинедпен жасасқан бейбіт шартында Кадуаладрдың жерлерін қайтару туралы талап қойылды. Осыдан бастап Кадуаладр ағасымен тығыз байланыста болып, 1167 жылы Руддлан және Престатин қамалдарына шабуыл жасауға көмектесті. Кадуаладр ағасынан екі жыл өмір сүріп, 1172 жылы қайтыс болды. Ол Бангор соборында Оуэйннің қасына жерленді.

Көркем әдебиет

1144 жылы Кадваладрдың Дания флотының көмегімен өзінің жерлерін қайтарып алуға жасаған тырабы Эллис Питерстің «Бір бауырлас Кадфаэл» сериясындағы «Даниялықтардың жазғы мезгілі» романының, сондай-ақ Сара Вудберидің «Гарет пен Гвен ортағасырлық құпиялары» сериясының алғашқы кітабы «Жақсы рыцарь» үшін сюжеттік негіз құрайды.