Кіріспе

Эльмар Альтватер (Камен, Вестфалия провинциясы, 24 тамыз 1938 – 1 мамыр 2018) – Берлин еркін университетінің Отто Сухр институтында саяси ғылым профессоры болды және 2004 жылдың 30 қыркүйегінде зейнетке шықты. Ол институтта жұмысын жалғастырып, мақалалар мен кітаптар жариялап отырды.

Өмірбаян

Студент кезінде Альтватер Мюнхенде экономика және әлеуметтануды оқыды және «Совет Одағындағы экологиялық проблемалар» тақырыбында диссертация қорғап, доктор ғылымының кандидаты атағын алды. Отто Сур институтында ол социалистік зерттеу топтарында белсенділік танытты, Клаус Буш, Вольфганг Шолер және Франк Зелов сияқты ғалымдармен бірге жұмыс істеді. Ол 1968 жылғы радикалды буынның саяси және экономикалық теориясына зор ықпал еткен Германияның ең маңызды марксистік философтарының бірі ретінде танылды. Альтватер мемлекеттің жеке капиталистер атқара алмайтын төрт негізгі функцияны орындайтынын айтады: мүлік және шарттасу құқығы негізінде алғашқы құқықтық жүйені құру, жұмысшылар мен капитал иелері арасындағы тап күресін реттеу, әскери күш қолданып халықаралық сауда шарттарын сақтау және нарықты кеңейту, сондай-ақ инфрақұрылымды дамыту. 1970 жылы ол «PROKLA – Сынақ әлеуметтік ғылым журналы» неміс журналын құрды және оның редакторы болды. 1971 жылы Отто Сур институтында саяси экономикадан профессор атанды. Даму теориясы, қарыз дағдарысы және нарықтарды реттеу мәселелерімен қатар, ол капиталистік экономиканың қоршаған ортаға тигізетін әсерімен шұғылданады. Альтватер саяси экономиканы қатаң сынға алатын және жаһандану мен капитализмді сынап жазған көптеген еңбектердің авторы. Оның «Глобализацияның шегі» (1996) атты кітабы, серігі Биргит Махнкопфпен бірлесіп жазылған, классикалық туынды саналады. Альтватер біраз уақыт неміс «Жасылдар» партиясын қолдады, бірақ 1999 жылы Косовоға жасалған әскери интервенциядан кейін (партия үкіметтік коалицияның құрамында болғандықтан оны қолдауға міндетті болды) партияға қатысты сыни көзқарасын күшейтті. Ол 1999–2002 жылдар аралығында Бундестагтың «Дүниежүзілік экономика: сын-қатерлер мен шешімдер» зерттеу комиссиясының мүшесі болды. Альтватер ATTAC (оның ғылыми кеңесінің мүшесі болды) және Дүниежүзілік әлеуметтік форумын қолдады. Альтватер «Капиталоцен» терминін қолданды, оны экологтар Антропоценге балама ретінде пайдаланады.