Кіріспе

Джу Шоу (200 жылдың қараша айында қайтыс болған) – Қытайдың Шығыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде Юань Шаоның қызметінде болған кеңесші.

Өмір

Джу Шу Гуанпин округінің (廣平縣), Джулу командирлігінде (鉅鹿郡) болды, ол қазіргі Кучжоу округінің, Хэбэйде орналасқан. Ол мифтік Сары императордың кезінде тарихшы қызметін атқарған Джу Сунның (沮誦) ұрпағы еді. Бала кезінен-ақ амбициялылығымен белгілі болған ол, әсіресе стратегияға қызығушылық танытты. Мансабын Хан Фудың (Ji провинциясының губернаторы) басқаруында бастады, шамасы Император Линнің (168–189) билігі кезінде. Осы уақыт ішінде ол маоцай (茂才; мемлекеттік қызметке ерекше үміткер) атағын алды және Ji провинциясындағы екі округтің префекті (令) лауазымын атқарды. Кейін Хан Фу оны кавалерия командирі (騎都尉) болуға ұсынды. 191 жылы Ху Шу, Хан Фу Цзи провинциясының губернаторлығынан Юань Шаоға бас тартқаннан кейін, оның қызметіне келді. Ол Юань Шаоға зор жоспар ұсынды: Солтүстік Қытайдағы Цзи, Цин, Юй және Бин провинцияларын жаулап алу, осы төрт провинцияның барлық таланттарын тарту және император Сяньді (189–220) Цзи провинциясына әкелу. Юань Шао осыған қатты қуанды және Джу Шуды армия бақылаушысы (監軍) және көліктің генерал-майтары (奮威將軍) етіп тағайындады. 195 жылы император Сянь Луоянға келген кезде, Джу Шу Юань Шаоға императорды Цзи провинциясының астанасы Йе қаласына қарсы алуға және оны қарсыластарына қарсы «козырқаға» пайдалануға кеңес берді. Юань Шао Джу Шудың кеңесін қабылдауға дайындалып тұрғанда, оның басқа кеңесшілері (мысалы, Гуо Ту) императордың «козырқаға» емес, «жүк» болатынын, себебі олар тікелей одан бұйрық алуға мәжбүр болады және тәуелсіздіктері шектеледі деп мәлімдеді. Сондықтан Юань Шао император Сяньді Цзи провинциясына әкелмеуді шешті. Келесі жылы Юань Шаоның қарсыласы Цао Цао император Сяньді Сю (許; қазіргі Сючан, Хэнань) қаласына алып келді және жаңа императорлық астананы сонда құрды. 190 жылдардың соңында Юань Шао өзінің аумақтарын үш ұлына бөліп беруді жоспарлады, әр ұлды бір провинция басқаруға тағайындап, олардың қабілеттерін бағалауды көздеді. Алайда, Джу Шу бұл идеяға қарсы шығып, бұл ішкі жанжалдың тұқымын себуге мүмкіндік береді деп ескертті. Юань Шао оны елемей, үлкен ұлы Юань Танды Цин провинциясына, екінші ұлы Юань Сиді Ю провинциясына, анасының інісі Гао Ганды Бин провинциясына, ал үшінші ұлы Юань Шанды Цзи провинциясының губернаторы етіп тағайындады. Джу Шудың болжамы орындалды, өйткені Юань Шаоның өлімінен кейін Юань Тан мен Юань Шан арасында қақтығыс басталды. 199 жылы Юань Шао солтүстік қарсыласы Гунсунь Цзаньды жеңіп, Солтүстік Қытайдағы төрт провинцияны толық бақылауға алғаннан кейін, оңтүстіктегі Цао Цаоға шабуыл жасауды жоспарлады. Джу Шу мен Юань Шаоның тағы бір кеңесшісі Тянь Фэнь оны Цао Цаоға қарсы шабуыл жасау үшін баяу, салмақты және қадамдық тәсілді қабылдауға шақырды, өйткені бұл олардың пайдасына болар еді. Алайда Юань Шао Джу Шу мен Тянь Фэньнің кеңесін елемей, 200 жылы Гуанду шайқасына әкелген толыққанды шабуылға дайындалды. Юань Шао Цао Цаоға қарсы жорыққа аттанғанға дейін, Джу Шу барлық отбасы мүшелерін және туыстарын жинап, отбасылық байлықты бөліп, тарауға тапсырды, өйткені Юань Шао шайқасты ұтыса, Джу отбасы қиын жағдайға түседі деп білді. Джу Шудың кіші інісі Джу Цзун (沮宗) Юань Шао жеңіледі деп келіспеді, бірақ Джу Шу өзінің дұрыс екенін мәлімдеді. 200 жылы Бома шайқасынан (Гуанду шайқасының алғыкөрінісі) бұрын Джу Шу Юань Шаоға Ян Лянды Цао Цаоның Бомадағы гарнизонына шабуыл жасауды басқаруға тағайындамауын ескертті, өйткені Ян Лян тар көзқарасты және өзімшіл еді. Юань Шао оны елемей, Ян Лянды жіберді. Ян Лян шайқаста қаза тапты. Юань Шаоның негізгі әскері Сары өзеннен өткенге дейін, Джу Шу Юань Шаоға Ян Фордта (延津) қалуға және Цао Цаоның Гуандудағы лагеріне (官渡) шабуыл жасауға шабуыл жасаудың орнына жасауды ұсынды. Юань Шао оның кеңесін тыңдамағанда, Джу Шу үшкүрініп, ауруға шалдыққандай болып, ешкіммен кездеспеуге мәлімдеді. Юань Шао Джу Шуға қатты ашуланып, оның бөлімшелеріне басшылықты Гуо Туға берді. Юань Шао Ян Форд шайқасында (Бома шайқасының жалғасы) жеңілгеннен кейін, Джу Шу оны стратегияны өзгертуге және Цао Цаомен ұзақ мерзімді соғыс жүргізуге шақырды, осылайша оның күштерін бірте-бірте әлсіретуге болады. Алайда Юань Шао тыңдаудан бас тартып, Цао Цаомен толыққанды қақтығысқа әскерін жіберуді талап етті. Гуанду шайқасының алғашқы кезеңдерінде, Цао Цаоның әскерлері Юань Шаоның жабдықтау колонналарының біріне шабуыл жасағаннан кейін, Юань Шао өзінің генералы Чуньюй Цюнға (Chunyu Qiong) жабдықтауды жеткізуді және Учаодағы (烏巢) жабдықтау қоймасын қорғауды тапсырды. Джу Шу Юань Шаоға жабдықтау колоннасын сүйемелдеу үшін Цзян Циді (蔣奇) жіберуді ұсынғанда, Юань Шао оны да елемеді. Нәтижесінде, Цао Цао Учаоға сәтті шабуыл жасап, Юань Шаоның барлық жабдықтауын жойды, осылайша Юань Шао Гуанду шайқасында жеңіліске ұшырады. Юань Шаоның әскері жеңілістен кейін шегініп жатқанда, Джу Шу Цао Цаоның әскеріне тұтқынға алынды. Оны Цао Цаоның алдына әкелгенде, ол мойынсұнбай, бас тартты. Цао Цао оған зиян келтірмегені ғана емес, соғыс тұтқыны болса да, оны жақсы қабылдады. Кейін Джу Шу Цао Цаоның әскерімен қашып кетуге тырысқанда қаза тапты және Юань Шаоға оралуға асықты.

Отбасы

Джу Шудың Джу Ху (沮鵠) есімді ұлы болды, ол Юань Шан Джи провинциясының губернаторы болғаннан кейін оның қызметінде болды. 204 жылы Йе шайқасында Цао Цаоның әскерімен шайқасқанда Джу Ху қаза тапты.